Cuốn sổ tay bên ngọn đèn dầu

Năm 1972, ông Phạm Đức Minh công tác tại một trạm quân y dã chiến nằm sâu trong rừng Tây Nguyên. Công việc của ông và đồng đội là cấp cứu, chăm sóc thương binh sau mỗi trận đánh. Điều kiện thiếu thốn đủ bề, thuốc men khan hiếm, ánh sáng ban đêm chỉ trông cậy vào vài ngọn đèn dầu nhỏ.

Trong túi áo ngực, ông Minh luôn mang theo một cuốn sổ tay đã sờn góc. Cuốn sổ ấy không chỉ ghi tên các thương binh, liều lượng thuốc sử dụng mà còn ghi lại những lời nhắn gửi của các anh em chiến sĩ muốn gửi về gia đình.

Một đêm tháng 4 năm 1972, đơn vị tiếp nhận nhiều thương binh từ mặt trận đưa về. Trong số đó có chiến sĩ trẻ Vũ Văn Thành, quê ở Hải Dương, bị thương khá nặng. Biết mình khó qua khỏi, anh nắm tay ông Minh và nói nhỏ:

– Nếu tôi không trở về, nhờ anh ghi lại lời nhắn này gửi mẹ tôi. Hãy nói với mẹ rằng tôi đã chiến đấu đến phút cuối cùng và luôn nhớ về quê hương.

Ông Minh cẩn thận ghi từng dòng vào cuốn sổ tay dưới ánh đèn dầu leo lét. May mắn thay, nhờ sự tận tình của các y sĩ và ý chí kiên cường, anh Thành đã qua cơn nguy kịch.

Nhiều tháng sau, khi sức khỏe hồi phục, Vũ Văn Thành xúc động khi biết lời nhắn năm ấy vẫn còn được giữ nguyên trong cuốn sổ:

– Anh Minh giữ cả những điều tôi tưởng chẳng bao giờ còn được đọc lại.

Ông Minh cười hiền:

– Đồng đội với nhau, còn người là còn hy vọng.

Ngày đất nước thống nhất năm 1975, cuốn sổ tay ấy đã dày thêm bởi hàng trăm cái tên và những dòng ghi chép giản dị. Sau chiến tranh, ông Minh vẫn giữ nó như một kỷ vật thiêng liêng của tuổi trẻ.

Mỗi lần gặp mặt đồng đội, ông lại mở cuốn sổ cũ, chậm rãi đọc từng cái tên và kể:

“Chiến tranh đã qua đi, nhưng ánh đèn dầu trong trạm quân y năm ấy vẫn sáng trong ký ức tôi. Nó nhắc tôi nhớ về tình đồng chí, về những con người đã sống và chiến đấu bằng cả trái tim cho ngày hòa bình của Tổ quốc.”