CƯỜNG ĐỂ – HỘI CHỦ HỘI DUY TÂN

CƯỜNG ĐỂ (1882 - 1951)

89 Tước Kì Ngoại hầu, thuộc dòng Hoàng tử Cảnh (con trưởng vua Gia Long). Năm 1904, Phan Bội Châu lập hội Duy Tân, đã chọn ông làm Hội chủ. Năm 1906, theo kế hoạch của Hội, Phan Bội Châu đã đón Cường Để xuất dương sang Nhật. Tại Tôkiô, ông được xếp vào học Trường Chấn Võ (Shimbu Gakko) ; sau chuyển sang học tại Đông Á đồng văn thư viện. Đến tháng 10 năm 1909, do có lệnh trục xuất người Việt Nam, ông phải qua lánh nạn tại Trung Quốc, rồi qua Xiêm, sang châu Âu, có lần về miền Nam Việt Nam nhằm vận động kinh phí cho tổ chức Đông Du và anh em hoạt động ở hải ngoại. Trở lại Nhật Bản vào tháng 5 năm 1915, ông cũng xưng là người Trung Quốc, lấy tên Lâm Thuận Đức. Ông được sự giúp đỡ của Thủ tướng Nhật bấy giờ là Khuyển Dưỡng Nghị (Inukai Tsuyoki). Một thời gian, nhờ cuộc vận động Đông Du của Phan Bội Châu, Cường Để đã có ít nhiều ảnh hưởng trong một số người Việt Nam hoạt động yêu nước đầu thế kỉ XX. Tháng 2 năm 1939, ông lập ra hội Việt Nam phục quốc đồng minh nhằm chờ thời cơ để theo quân Nhật vào Đông Dương. Nhưng ý đồ của ông đã không thành. Cường Để sống lưu vong ở Nhật và mất tại Tôkiô năm 1951, thọ 69 tuổi.