Cựu binh Pháp kể về trận Điện Biên Phủ: "Xe thồ đã chiến thắng máy bay"
"Các cơ quan của Pháp đã không tính đến số lượng đông đảo người dân của đất nước châu Á này: Họ đã không tưởng tượng được rằng tất cả người dân đều chăm chỉ và cùng tham gia đóng góp…".
"Người Pháp đã bị đánh lừa bởi sự nghi binh khéo léo của đối phương""Chúng tôi nhận ra rằng mọi chuyển động, cử chỉ nhỏ nhất của chúng tôi đều được theo dõi từ đầu đến cuối và chúng tôi không thể thực hiện bất cứ điều gì mà không bị phát hiện", cựu binh Pháp Louis kể về phân khu Nam - Hồng Cúm thuộc Tập đoàn Cứ điểm Điện Biên Phủ năm 1954.Còn Pierre Bonny, cựu binh người Pháp thuộc Trung đoàn du tiêm kích số 1 tham gia trận Điện Biên Phủ cũng ngạc nhiên nhớ lại: "Băng qua đèo Pha Đin, chúng tôi bắt gặp một đoàn dân công dài tới tận cuối chân trời. Họ đẩy những chiếc xe đạp do nhà máy Saint-Étienne sản xuất, trên bàn đạp, yên xe cho tới tay lái chất đầy những bao gạo và thùng đạn.Còn vô số người khác nhún nhẩy bước đi với đôi quang gánh quẩy nặng trên vai. Đó là hình ảnh nổi bật về hệ thống hậu cần phương Đông!Và các cơ quan tình báo Pháp hiển nhiên đã thất bại ước tính trước khi trận chiến bùng nổ rằng quân Việt Nam không có khả năng cung cấp lương thực và đạn từ các căn cứ nằm ở vùng đồng bằng cách Điện Biên Phủ 400km và huy động 40.000 quân chính quy cần thiết để bao vây một tập đoàn cứ điểm mạnh.Các cơ quan của Pháp đã không tính đến số lượng đông đảo người dân của đất nước châu Á này: Họ đã không tưởng tượng được rằng tất cả người dân đều chăm chỉ và cùng tham gia đóng góp……Công việc tỉ mỉ, kiên trì như loài kiến chỉ có trong một thời đại khác từ xa xưa là điều không thể tưởng tượng được đối với tư tưởng đương đại của người phương Tây, nhưng điều đó đã khiến cho sức mạnh cơ bắp chiến thắng được động cơ đốt trong và chiếc xe đạp cổ của nhà máy Saint-Étienne đã chiến thắng được máy bay!".
Nhà sử học GS Pierre Journoud (giữa) chia sẻ về cuốn "Hồi ức Điện Biên Phủ - Những nhân chứng lên tiếng" (Ảnh: Hồng Anh).Câu chuyện mà Louis hay Pierre Bonny chia sẻ được hai nhà sử học người Pháp - GS Pierre Journoud và GS Hugues Tertrais - ghi lại trong cuốn Hồi ức Điện Biên Phủ - Những nhân chứng lên tiếng (nguyên bản tiếng Pháp Paroles de Dien Bien Phu - Les survivants témoignent).Trong phần"Tiết lộ về những kì tích hậu cần của đối phương", từ chia sẻ của những nhân chứng tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, những nghiên cứu cá nhân, hai tác giả đưa ra nhận định: "Ở Điện Biên Phủ, Quân đội Việt Nam có lực lượng hàng trăm nghìn binh lính và dân công, với sức mạnh pháo binh cùng vô số pháo phòng không.Tất cả đã được ngụy trang từ trước nhằm che mắt đối phương trong vòng vây với phạm vi chiến đấu ngày càng bị thu hẹp, người Pháp đã bị đánh lừa bởi sự nghi binh khéo léo của đối phương, về khả năng huy động và sử dụng một lực lượng lớn như vậy….Khi tướng Giáp quyết định sử dụng các đại đoàn tấn công vào tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ từ ngày 13/3, việc bất ngờ phát hiện ra khả năng tấn công của đối phương đã khiến binh lính của Liên hiệp Pháp chịu hậu quả nặng nề. Điều này trái ngược hoàn toàn với việc họ đánh giá quá thấp đối thủ".Trên đây chỉ là một vài trong số hàng nghìn tư liệu GS Pierre Journoud và GS Hugues Tertrais ghi lại trong cuộc điều tra với hơn 1.000 cựu chiến binh Điện Biên Phủ tại Pháp còn sống để thực hiện cuốn sách Hồi ức Điện Biên Phủ - Những nhân chứng lên tiếng.Theo hai tác giả, năm 1978, một nhà nghiên cứu thực hiện đề tài về quân đội Pháp ở Đông Dương đã gửi một bản câu hỏi điều tra tới các cựu chiến binh.Trên 700 câu trả lời thu về đều không mang lại bất cứ điều gì mới ngoài những mơ hồ chung chung về trận chiến lớn. Những cựu chiến binh Điện Biên Phủ, như tác giả kết luận, không muốn đề cập đến; thời điểm hợp lí vẫn chưa đến.Năm 2004, khi chỉ còn hơn 1.000 cựu chiến binh Điện Biên Phủ tại Pháp còn sống, cuộc điều tra mà GS Pierre Journoud và GS Hugues Tertrais thực hiện đã nhận được một lượng phản hồi nhất định bằng văn bản, từ một trang viết đơn giản đến vài trang dài hơn (thường là những kí ức để lại cho con hoặc cháu), và một vài chục giờ ghi âm trên băng từ.Từ lính binh nhì tới vị tướng bốn sao, những người được phỏng vấn tiết lộ sự thật của họ, với những mảng tối, mảng sáng và cách nhìn riêng. Họ chia sẻ về những gì phải đối mặt trong trận chiến, những suy nghĩ về cuộc chiến tranh thuộc địa mà họ tham gia, về cuộc sống thường nhật trong trại tạm giam, về những khó khăn khi đã trở về... Hồi ức Điện Biên Phủ - Những nhân chứng lên tiếng là kết quả của quá trình nghiên cứu tư liệu lịch sử cũng như lời kể của các nhân chứng.
Các nhà sử học Việt Nam và tác giả tham gia tọa đàm ra mắt sách chiều 3/5 (Ảnh: Hồng Anh).TIN LIÊN QUAN
Nông dân dỡ bàn thờ làm xe chở lương thực lên chiến trường Điện Biên Phủ
Theo Pierre Journoud và Hugues Tertrais, rất nhiều người trong số họ đến Đông Dương với sự hăng hái, lý tưởng và sự ngây ngô của độ tuổi hai mươi (thậm chí ba mươi). Họ nghĩ đơn giản chỉ là phục vụ cho đất nước của mình giống như họ đã phục vụ, một cách đúng mực như trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
Tuy nhiên, Điện Biên Phủ đã trở thành tấn bi kịch đối với họ mà với nhiều người, mỗi khi nhắc lại đó vẫn là "ký ức về những hình ảnh đầy ác mộng".



