CỰU CHIẾN BINH - BÀ NGUYỄN THỊ KIM LAI
Bà Nguyễn Thị Kim Lai Bà là nguyên mẫu "O du kích nhỏ" trong bức ảnh huyền thoại năm 1965 tại Hà Tĩnh
Ở tuổi 17, với vóc dáng nhỏ bé (1m47), bà đã hiên ngang cầm súng áp giải viên phi công Mỹ khổng lồ. Suốt thời hoa lửa, bà tiếp tục cống hiến trong lực lượng Thanh niên xung phong và Y tá chiến trường tại các vùng trọng điểm đánh phá ác liệt. Hiện đang sống tại TP. Hà Tĩnh, bà không chỉ là biểu tượng của lòng quả cảm mà còn là minh chứng cho sự vị tha, cao thượng của tâm hồn Việt Nam qua cuộc hội ngộ hòa bình với chính người phi công năm xưa.
Trong bảo tàng lịch sử và trong tâm thức của biết bao thế hệ người Việt, có một bức ảnh đen trắng đã trở thành biểu tượng bất tử cho sức mạnh dân tộc. Đó là hình ảnh một nữ du kích nhỏ bé, vai đeo súng, hiên ngang áp giải một phi công Mỹ khổng lồ đang cúi đầu lầm lũi. Cô gái ấy chính là bà Nguyễn Thị Kim Lai – một nhân chứng sống, một "đóa hoa" rực rỡ nảy nở từ những năm tháng hoa lửa của đất nước.
Câu chuyện bắt đầu vào một ngày nắng lửa năm 1965 tại vùng đất Hương Khê, Hà Tĩnh. Khi ấy, bà Kim Lai mới chỉ là một cô gái mười bảy tuổi, mang trong mình trái tim rực cháy nhiệt huyết của tuổi trẻ và tình yêu quê hương da diết. Khi chiếc máy bay F4 của Mỹ bị bắn rơi, bà cùng các đồng đội trong đội dân quân tự vệ đã lập tức bao vây, truy bắt giặc lái.
Giây phút bà áp giải tên phi công Andrew Robinson đã lọt vào ống kính của nhiếp ảnh gia Phan Thoan. Một sự đối lập cực hạn: bà Lai chỉ cao 1m47, nặng 37kg, còn Robinson cao đến 2m2, nặng hơn 100kg. Thế nhưng, trong bức ảnh ấy, người ta không thấy sự yếu thế của cô gái nhỏ. Ngược lại, đó là tư thế của người chiến thắng, của một dân tộc chính nghĩa trước kẻ thù xâm lược.
Bà bước đi đầy tự tin, tay nắm chắc cây súng trường, đôi vai gầy ấy như gánh cả niềm tự hào của một nửa đất nước đang sục sôi chiến đấu. Sau khoảnh khắc lịch sử đó, cuộc đời bà Kim Lai tiếp tục gắn liền với những cung đường rực lửa. Bà tình nguyện tham gia vào đội thanh niên xung phong, rồi làm y tá chiến trường tại mặt trận Quảng Bình, Vĩnh Linh. Dưới làn mưa bom bão đạn, bà đã trực tiếp cứu chữa cho hàng trăm thương binh, chứng kiến biết bao đồng đội ngã xuống.
Những năm tháng ấy, mái tóc xanh của cô gái trẻ đã bạc đi vì khói thuốc súng và bụi đường Trường Sơn, nhưng đôi mắt sáng đầy nghị lực thì chưa bao giờ tắt lửa. Ngày hôm nay, bà Nguyễn Thị Kim Lai đang sống một cuộc đời giản dị tại thành phố Hà Tĩnh.
Ở tuổi ngoài 70, bà vẫn giữ nguyên cốt cách của một người lính: chân thành, khiêm nhường và đầy nghị lực. Bà không xem mình là anh hùng, mà chỉ coi mình là một người con của thế hệ "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Bà chính là một nhân chứng sống, là gạch nối giữa quá khứ hào hùng và hiện tại tươi đẹp. Câu chuyện của bà nhắc nhở chúng ta rằng: Hòa bình hôm nay được đổi bằng tuổi trẻ, bằng máu và những đôi vai gầy của thế hệ cha ông. "O du kích nhỏ" Nguyễn Thị Kim Lai mãi là nguồn cảm hứng bất tận, ngọn lửa truyền đi thông điệp về lòng yêu nước và khát vọng hòa bình cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.


