Cựu chiến binh Ma Văn Quỳ

1. Họ và tên: MA VĂN QUỲ
2. Năm sinh: 1966
3. Nơi ở hiện nay: Thôn Hồng Quang, xã Minh Quang, tỉnh Tuyên Quang
4. Chi hội CCB sinh hoạt: Hội Cựu chiến binh thôn Hồng Quang
5. Đơn vị: Chiến trường từng công tác, chiến đấu: Khu vực xã Minh Tân, Thanh Thủy, Vị Xuyên.

II. NỘI DUNG CÂU CHUYỆN/KỶ NIỆM ĐÁNG NHỚ

1. Người lính trẻ lên đường giữ gìn biên cương Tổ quốc

Có những ký ức dù đã trải qua hàng chục năm vẫn không thể phai mờ. Với cựu chiến binh Ma Văn Quỳ, sinh năm 1966, hiện sinh sống tại thôn Hồng Quang, xã Minh Quang, tỉnh Tuyên Quang, đó là những năm tháng tuổi trẻ gắn với vùng biên giới Vị Xuyên – nơi từng trải qua những ngày tháng vô cùng ác liệt của cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.

Năm 1988, ông Ma Văn Quỳ tham gia làm nhiệm vụ tại khu vực xã Minh Tân, Vị Xuyên. Khi ấy, người thanh niên mới ngoài hai mươi tuổi bước vào những ngày tháng quân ngũ nơi biên cương, mang trên mình nhiệm vụ của người lính: cùng đồng đội bám trụ, canh giữ và bảo vệ biên giới của Tổ quốc. Đó là thời điểm mặt trận Vị Xuyên vẫn còn hết sức căng thẳng. Các tài liệu lịch sử cho thấy giai đoạn từ năm 1984 đến năm 1989, Vị Xuyên là một trong những trọng điểm ác liệt của cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc; riêng khu vực Thanh Thủy từng phải hứng chịu những đợt pháo kích dữ dội. Bởi vậy, hành trang của người lính trẻ Ma Văn Quỳ khi ấy không chỉ có quân trang, quân dụng mà còn là tinh thần sẵn sàng chịu đựng gian khổ, cùng đồng đội thực hiện nhiệm vụ nơi tuyến đầu biên giới.

Tuổi thanh xuân của ông từ đó gắn với núi rừng Vị Xuyên, với những con đường biên giới, những căn hầm, giao thông hào và những ngày đêm luôn phải giữ tinh thần cảnh giác.

2. Hơn một năm sống giữa hầm hào

Theo lời kể được ghi lại, trong đợt đầu làm nhiệm vụ tại xã Minh Tân, ông Ma Văn Quỳ đã có hơn một năm sinh hoạt, ăn ngủ tại hầm hào. Cuộc sống của người lính nơi biên giới khi ấy thiếu thốn và gian khổ. Hầm hào vừa là nơi trú ẩn, vừa trở thành nơi sinh hoạt của những người lính trong những ngày thực hiện nhiệm vụ.  Nhưng gian khổ của cuộc sống chưa phải điều đáng sợ nhất. Theo ký ức của ông, khu vực bộ đội đóng quân vẫn thường xuyên phải đối mặt với hỏa lực bắn tỉa, đại liên và súng cối từ phía bên kia biên giới. Những tiếng súng có thể bất ngờ vang lên, khiến người lính luôn phải ở trong tư thế sẵn sàng. Có những người đồng đội đã bị thương và cũng có những người lính đã hy sinh, không thể trở về.

Những mất mát ấy khiến những năm tháng ở Vị Xuyên không đơn thuần chỉ là một quãng đời quân ngũ, mà trở thành ký ức theo người lính suốt cuộc đời. Giữa nơi biên cương ấy, những người lính hiểu rằng phía sau những căn hầm và vị trí họ đang bám giữ là quê hương, là cuộc sống bình yên của nhân dân. Vì thế, dù khó khăn và hiểm nguy luôn hiện hữu, họ vẫn kiên trì ở lại với nhiệm vụ của mình.

3. Từ Minh Tân đến Thanh Thủy – những ngày không rời vị trí

Sau thời gian làm nhiệm vụ tại Minh Tân, ông Ma Văn Quỳ cùng cả đại đội được điều động hành quân sang xã Thanh Thủy tiếp tục thực hiện nhiệm vụ bảo vệ biên giới. Thanh Thủy là một địa danh đặc biệt trong lịch sử chiến đấu bảo vệ biên giới ở Vị Xuyên. Những tư liệu về chiến trường cho thấy khu vực này từng có hệ thống hầm hào, sở chỉ huy, hậu cần và nhiều vị trí phục vụ chiến đấu; trong những năm 1984–1989, đây là một trong những địa bàn phải hứng chịu hỏa lực rất ác liệt.

Khi đơn vị của ông Quỳ đến làm nhiệm vụ, theo lời ông kể, mặc dù những trận chiến lớn đã qua nhưng tình hình vẫn chưa hoàn toàn yên ổn. Hỏa lực từ phía bên kia vẫn có lúc bắn sang khu vực bộ đội đóng quân.  Vì thế, những người lính vẫn phải canh gác 24 giờ mỗi ngày. Giữa núi rừng biên giới, người này hết phiên gác lại đến người khác thay vị trí. Sau mỗi ca trực, điều bình dị nhất có lẽ chỉ là thấy đồng đội vẫn còn ở bên cạnh mình, để rồi tiếp tục cùng nhau bước vào một ngày mới.

Chính trong những tháng ngày gian khổ ấy, hai tiếng “đồng đội” trở nên gần gũi hơn bao giờ hết. Đó là những con người cùng ăn, cùng ở, cùng trú trong hầm hào, cùng đứng gác và cùng đối mặt với hiểm nguy. Không cần những lời nói lớn lao, sự có mặt của người đồng đội bên cạnh đã trở thành nguồn động viên để mỗi người thêm vững vàng nơi biên cương.

4. Ngày rời quân ngũ – mang ký ức biên cương trở về

Theo thông tin ông Ma Văn Quỳ cung cấp, khoảng năm 1990–1991, sau khi được khám, giám định sức khỏe, ông xuất ngũ và trở về với quê hương, gia đình. Người thanh niên từng bước vào quân ngũ năm nào trở về với cuộc sống đời thường, nhưng trong hành trang của ông còn có những ký ức rất riêng của một người lính Vị Xuyên. Đó là hơn một năm ăn ngủ giữa hầm hào; Là những ngày bám trụ ở Minh Tân; Là những phiên canh gác ngày đêm tại Thanh Thủy; Là tiếng súng từng vang lên nơi biên giới. Và trên hết, là ký ức về những người đồng đội đã cùng ông trải qua gian khó, trong đó có những người đã bị thương và có những người mãi mãi không trở về.

Thời gian rồi cũng đi qua. Những vùng đất từng mang dấu tích chiến tranh hôm nay đã có nhiều đổi thay. Thanh Thủy từ vùng chiến sự năm xưa đã hồi sinh, màu xanh và cuộc sống mới trở lại trên mảnh đất từng bị bom đạn cày xới. Nhưng với những người đã từng ở đó, có lẽ ký ức về những năm tháng tuổi trẻ nơi biên cương sẽ vẫn còn mãi.

5. Từ những năm tháng bám chốt gửi tới thế hệ hôm nay

Câu chuyện của cựu chiến binh Ma Văn Quỳ không phải là câu chuyện kể về những chiến công của riêng một cá nhân. Đó là câu chuyện bình dị về một người lính trẻ và những người đồng đội đã dành một phần tuổi thanh xuân để làm nhiệm vụ nơi biên giới phía Bắc của Tổ quốc. Trong những căn hầm, trên những tuyến gác và giữa núi rừng Vị Xuyên, họ đã sống những tháng ngày mà bình yên luôn là điều đáng quý. Có người hoàn thành nhiệm vụ và được trở về với gia đình. Nhưng cũng có những người đã hy sinh và nằm lại nơi biên cương.

Bởi vậy, câu chuyện được kể lại hôm nay không nhằm khơi lại những đau thương của chiến tranh, mà để thế hệ trẻ hiểu rằng mỗi đường biên, mỗi cột mốc và mỗi tấc đất quê hương đều mang trong mình những câu chuyện về trách nhiệm, lòng dũng cảm và sự hy sinh của các thế hệ đi trước. Hơn ba thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày ông Ma Văn Quỳ rời quân ngũ. Người lính trẻ của năm 1988 nay đã trở thành một cựu chiến binh. Nhưng những căn hầm, những phiên gác và hình bóng đồng đội nơi biên giới vẫn là một phần ký ức của cuộc đời ông.

Biên cương hôm nay đã bình yên hơn. Nhưng chính từ những câu chuyện bình dị của những người lính như ông Ma Văn Quỳ, thế hệ hôm nay càng hiểu rằng hòa bình cần được trân trọng, chủ quyền Tổ quốc cần được gìn giữ và trách nhiệm với quê hương phải được tiếp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Người sưu tầm, ghi chép và biên soạn:
                    Ma Văn Phùng

                                 Bí thư Chi đoàn Trường PTDTBT TH&THCS Hồng Quang