Cựu chiến binh - Người thắp lửa lòng yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng cho thế hệ trẻ

Ngày 6 tháng 12 hằng năm đã trở thành dấu mốc thiêng liêng trong hành trình xây dựng, trưởng thành và cống hiến của Hội Cựu chiến binh Việt Nam. Đó không chỉ là ngày để tri ân những người lính năm xưa – những người đã đi qua chiến tranh, đi qua bom đạn, hiến dâng tuổi xuân cho đất nước – mà còn là dịp để khẳng định mạnh mẽ hơn vai trò của lực lượng cựu chiến binh (CCB) trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.

Tổng số hội viên Cựu chiến binh toàn tỉnh đến tháng 9/2025 là 43.844 hội viên, lực lượng Cựu chiến binh tại tỉnh không chỉ là biểu tượng của truyền thống cách mạng kiên trung, mà còn là nòng cốt của hệ thống chính trị ở cơ sở; là lực lượng trụ cột trong các phong trào phát triển kinh tế – xã hội, giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng nông thôn mới; và đặc biệt, là những người “thắp lửa”, truyền cảm hứng yêu nước, trách nhiệm công dân, khát vọng cống hiến cho thế hệ trẻ trong thời đại mới.

Lịch sử dân tộc Việt Nam luôn ghi danh những người lính đã cống hiến tuổi trẻ và xương máu cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Bước ra khỏi chiến tranh, lớp lớp cựu chiến binh vẫn tiếp tục mang trong mình bản lĩnh, kỷ luật, tinh thần “không lùi bước” của Bộ đội Cụ Hồ để sống đẹp, sống có ích trong đời thường.

Trong bối cảnh mới, phẩm chất ấy không hề phai nhạt mà trở thành nguồn năng lượng tích cực, lan tỏa mạnh mẽ tới cộng đồng và đặc biệt là tới thế hệ trẻ. Những người lính già năm xưa hiểu rõ giá trị của độc lập, thấm từng giọt mồ hôi – máu của đồng đội, nên họ nói với thanh niên không phải bằng lý thuyết khô cứng mà bằng cuộc đời, bằng sự hy sinh, bằng “chứng nhân sống” của lịch sử.

Trách nhiệm của CCB thời bình không chỉ là giữ gìn thành quả cách mạng, mà còn là truyền lửa, truyền niềm tin, truyền ý chí cho thế hệ sau. Đó là sứ mệnh thiêng liêng mà Người lính Cụ Hồ tiếp tục mang theo, từ chiến hào ra đời sống, từ trận mạc vào công cuộc kiến thiết quê hương.

9 tháng đầu năm 2025, Hội Cựu chiến binh tỉnh Sơn La đã tổ chức 19 buổi tuyên truyền giáo dục truyền thống, thu hút 15.859 lượt học sinh, sinh viên tham gia – một con số ấn tượng, cho thấy tầm ảnh hưởng ngày càng sâu rộng của lực lượng Cựu chiến binh đối với thế hệ trẻ. Những buổi nói chuyện truyền thống ấy không chỉ đơn thuần là kể lại lịch sử, mà thực sự tạo nên sự chuyển hóa sinh động giữa quá khứ và hiện tại: giúp thanh niên hiểu sâu sắc giá trị của hòa bình, nhận thức rằng độc lập hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của cha anh; đồng thời khơi dậy ý thức trách nhiệm đối với quê hương, đất nước trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số. Trong thời đại bùng nổ thông tin với vô vàn luồng quan điểm trái chiều, những câu chuyện chân thật, giàu trải nghiệm của các Cựu chiến binh đã trở thành “liều vắc-xin tinh thần” giúp giới trẻ định vị niềm tin, củng cố lý tưởng sống và hình thành nhận thức đúng đắn về trách nhiệm công dân.

(Đồng chí Cầm Văn Hùng - chủ tịch CCB xã Chiềng Khương tổ chức tuyên truyền về ý nghĩa thiêng liêng của đường biên, cột mốc cho thế hệ trẻ tại cột mốc 207 Cửa khẩu Chiềng Khương)

Từ đầu năm đến nay, Hội Cựu chiến binh tỉnh Sơn La đã chủ động phối hợp với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, cơ quan Quân sự, Công an và các tổ chức chính trị – xã hội để triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, giáo dục và đồng hành cùng thanh niên. Sự phối hợp này không chỉ giúp mở rộng phạm vi tác động mà còn tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ trong việc xây dựng thế hệ trẻ bản lĩnh, có lý tưởng và tinh thần cống hiến. Trong công tác động viên thanh niên nhập ngũ, những chia sẻ chân thành của các Cựu chiến binh – những người đã đi qua chiến tranh, từng trải gian khổ – đã trở thành nguồn động lực lớn, giúp nhiều bạn trẻ nhận thức sâu sắc về trách nhiệm thiêng liêng đối với Tổ quốc, tự giác tham gia nghĩa vụ quân sự và xem đó là môi trường rèn luyện quan trọng để trưởng thành.

Hội Cựu chiến binh tỉnh phối hợp với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh tổ chức buổi tọa đàm giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ

Song song với đó, Hội CCB tích cực phối hợp tổ chức các chương trình tư vấn kỹ năng sống, định hướng nghề nghiệp, hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp và xây dựng năng lực thích ứng trong bối cảnh thị trường lao động biến động nhanh. Những bài học thực tiễn về nghị lực, kỷ luật, tinh thần dám nghĩ – dám làm của các Cựu chiến binh, đặc biệt là những hội viên làm kinh tế giỏi, đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho thanh niên hình thành tư duy làm việc hiện đại, vươn lên thoát nghèo và khởi nghiệp thành công từ chính tiềm năng bản địa. Ngoài ra, Hội CCB còn chú trọng giáo dục truyền thống thông qua các hoạt động tri ân, thắp nến tưởng niệm, gặp mặt nhân chứng lịch sử, giúp thanh niên hiểu sâu sắc giá trị của hòa bình và biết trân trọng những hy sinh của cha anh. Trong bối cảnh mạng xã hội tác động mạnh mẽ đến nhận thức giới trẻ, những câu chuyện chân thật của Cựu chiến binh đã trở thành điểm tựa tinh thần, giúp thanh niên phân biệt đúng – sai, giữ vững niềm tin và tránh xa các biểu hiện lệch chuẩn. Nhờ sự đồng hành tận tâm ấy, Hội Cựu chiến binh tỉnh Sơn La đang góp phần quan trọng vào việc hình thành lớp trẻ giàu lý tưởng, có trách nhiệm với cộng đồng, biết sống vì người khác và sẵn sàng cống hiến cho quê hương. Đây chính là đóng góp mang tính chiến lược của Hội trong xây dựng nguồn lực con người – yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững của Sơn La trong giai đoạn mới.

Từ đầu năm đến nay, Hội Cựu chiến binh tỉnh Sơn La đã tích cực tham gia xây dựng môi trường xã hội an toàn, lành mạnh – nền tảng quan trọng đối với công tác giáo dục thanh thiếu niên. Hội phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an để tuyên truyền, vận động nhân dân phòng chống tội phạm, ma túy, HIV/AIDS, góp phần củng cố phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”. Đồng thời, cùng Bộ đội Biên phòng thực hiện tuần tra, kiểm soát tuyến biên giới Việt – Lào, giữ vững an ninh biên giới và trật tự khu vực cửa khẩu. CCB cũng tham gia hỗ trợ địa phương trong bảo đảm an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy và cứu hộ cứu nạn, qua đó làm cho đời sống cộng đồng an toàn hơn. Những hoạt động thiết thực ấy không chỉ góp phần ổn định xã hội mà còn tạo dựng môi trường sống lành mạnh, giúp thanh thiếu niên phát triển đúng hướng, tránh xa các tệ nạn và cám dỗ tiêu cực trong bối cảnh hiện nay.

Toàn tỉnh hiện có 1.139 hội viên Cựu chiến binh đạt danh hiệu sản xuất kinh doanh giỏi, cùng với đó là nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã do CCB làm chủ đang hoạt động hiệu quả và tạo việc làm ổn định cho hàng ngàn lao động địa phương, trong đó có con em hội viên và đông đảo thanh niên nông thôn. Đây không chỉ là những con số biết nói, mà còn là minh chứng sinh động cho tinh thần vượt khó, ý chí tự lực tự cường và khát vọng vươn lên của người lính Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới. Mỗi mô hình kinh tế do CCB đứng đầu đều chứa đựng câu chuyện về nghị lực, về sự kiên trì trước thử thách, về tinh thần đổi mới trong quản lý và ứng dụng khoa học kỹ thuật, qua đó khẳng định rằng dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, người Cựu chiến binh vẫn giữ vững phẩm chất kiên cường và tinh thần sáng tạo để vươn lên làm giàu chính đáng trên chính quê hương mình.

Những tấm gương CCB làm kinh tế giỏi không chỉ đóng góp vào phát triển kinh tế – xã hội của địa phương mà còn có ý nghĩa giáo dục sâu sắc đối với thế hệ trẻ. Họ là minh chứng rõ ràng rằng thành công không đến từ may mắn mà từ sự cần cù, bản lĩnh và quyết tâm vượt qua khó khăn. Từ cách họ bắt đầu khởi nghiệp, huy động nguồn lực, kiên trì tích lũy kinh nghiệm, đến việc họ sẵn sàng chia sẻ tri thức, hỗ trợ thanh niên lập thân, lập nghiệp, tất cả đều là những bài học quý giá cho lớp trẻ. Họ truyền cảm hứng để thanh niên dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, dám theo đuổi ước mơ và xây dựng sự nghiệp bằng đôi tay, khối óc của mình. Chính sứ mệnh nêu gương ấy khiến lực lượng Cựu chiến binh trở thành nguồn động lực quan trọng, góp phần hình thành ý thức khởi nghiệp, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến trong thanh niên, tiếp thêm sức mạnh để thế hệ trẻ chung tay xây dựng quê hương Sơn La giàu đẹp, văn minh và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Các đại biểu trao chứng nhận và tôn vinh Hợp tác xã Cựu chiến binh Mộc Châu cùng các doanh nghiệp, trí thức tiêu biểu tại Lễ Biểu dương “Thương hiệu uy tín ASEAN – Hàng Việt chất lượng cao – Sao vàng Doanh nhân Việt Nam – Gương sáng trí thức Việt Nam tiêu biểu” năm 2024.

Cựu chiến binh giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong giáo dục lòng yêu nước cho thế hệ trẻ bởi họ chính là những “nhân chứng sống” của lịch sử, những người đã trực tiếp trải qua chiến tranh, hiểu rõ giá trị của hòa bình và có khả năng truyền cảm hứng sâu sắc hơn bất kỳ trang sách nào. Sự chân thật trong lời kể, sự giản dị trong lối sống và những hy sinh thầm lặng của họ tạo nên sức thuyết phục mạnh mẽ, giúp thanh niên cảm nhận rõ ràng hơn trách nhiệm đối với Tổ quốc. Đồng thời, CCB còn là lực lượng mẫu mực, giàu uy tín trong cộng đồng, luôn gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách, tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và giữ gìn an ninh cơ sở; qua đó trở thành những tấm gương sống động để thanh niên noi theo. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số và tác động đa chiều của mạng xã hội, CCB đóng vai trò cầu nối giữa truyền thống và hiện đại, giúp thế hệ trẻ giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, hình thành khả năng nhận diện đúng – sai trên không gian mạng, hiểu sâu sắc giá trị của độc lập – tự do và định hướng lối sống có mục tiêu, hoài bão, trách nhiệm với bản thân và đất nước.

Cựu chiến binh Sơn La đã và đang khẳng định vai trò là “ngọn lửa sáng” trong sự nghiệp xây dựng thế hệ trẻ Sơn La thời kỳ mới thông qua nhiều hoạt động giáo dục giàu giá trị thực tiễn và nhân văn. Ở các xã vùng sâu, vùng xa, nơi thanh niên còn hạn chế cơ hội tiếp cận thông tin tích cực, những buổi tuyên truyền của CCB trở thành nguồn truyền cảm hứng mạnh mẽ, mang đến cho lớp trẻ ánh sáng của niềm tin, lý tưởng và khát vọng vươn lên. Song song với đó, các hoạt động đền ơn – đáp nghĩa như trao hàng nghìn suất quà tri ân, hàng nghìn ngày công tu sửa nghĩa trang liệt sĩ, thăm hỏi gia đình người có công không chỉ thể hiện trách nhiệm của CCB mà còn truyền đến thanh niên thông điệp sâu sắc về đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Bên cạnh giáo dục truyền thống, tinh thần hành động của CCB còn được thể hiện rõ qua việc tham gia xóa đói giảm nghèo, hỗ trợ xây dựng nông thôn mới, giúp dân trong thiên tai, lũ lụt, xóa 231 nhà tạm và huy động nhiều nguồn lực xã hội hóa; những hình ảnh ấy trở thành minh chứng sinh động, nhắc nhở thanh thiếu niên về trách nhiệm cống hiến cho cộng đồng. Đặc biệt, tại các xã biên giới như Sốp Cộp, Phiêng Khoài…, CCB tích cực phối hợp với Bộ đội Biên phòng tuyên truyền quy chế biên giới, giữ vững an ninh và đấu tranh ngăn chặn tội phạm, qua đó củng cố ý thức cho thanh niên về trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc không chỉ của lực lượng vũ trang mà của mọi công dân. Nhờ những đóng góp toàn diện đó, Cựu chiến binh Sơn La thực sự trở thành lực lượng thắp lên lý tưởng, tri ân, hành động và trách nhiệm trong lòng thế hệ trẻ hôm nay.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế tri thức, công tác giáo dục truyền thống, bồi dưỡng lý tưởng và xây dựng bản lĩnh cho thanh niên càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Điều này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục nâng cao vai trò của lực lượng Cựu chiến binh – những người giữ lửa truyền thống cách mạng – để đáp ứng yêu cầu giáo dục thế hệ trẻ trong thời kỳ mới. Trước hết, cần đổi mới mạnh mẽ phương pháp tuyên truyền của CCB theo hướng hiện đại, linh hoạt, phù hợp với ngôn ngữ và thói quen tiếp nhận thông tin của giới trẻ. Bên cạnh những buổi nói chuyện trực tiếp vốn tạo được sức cuốn hút đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ số, xây dựng các video ngắn, podcast, clip kể chuyện lịch sử hay phóng sự về gương người tốt – việc tốt sẽ giúp nội dung giáo dục của CCB lan tỏa rộng hơn, thuyết phục hơn và bền vững hơn trong đời sống thanh niên. Những sản phẩm số ấy không chỉ đưa lịch sử đến gần giới trẻ mà còn tạo cơ hội để thanh niên tiếp nhận truyền thống qua những hình thức mới mẻ, hấp dẫn.

Cùng với đổi mới hình thức, việc tăng cường phối hợp giữa CCB với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, nhà trường và chính quyền địa phương cũng là giải pháp mang tính chiến lược. Cần xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên, tổ chức nhiều hơn các buổi nói chuyện truyền thống tại trường học, trung tâm giáo dục nghề nghiệp, cơ sở đoàn; đồng thời mời CCB tham gia giảng dạy kỹ năng sống, giáo dục công dân, giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên. Sự hiện diện của CCB trong môi trường giáo dục không chỉ giúp học sinh, sinh viên tiếp thu kiến thức lịch sử một cách sống động hơn mà còn tạo cơ hội để các em được học hỏi trực tiếp về bản lĩnh, phẩm chất, đạo đức và tinh thần cống hiến.

Một giải pháp quan trọng khác là xây dựng và nhân rộng các mô hình “Cựu chiến binh đồng hành với thanh niên”. Các mô hình này có thể được triển khai theo nhiều hướng: hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp bằng việc chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, kinh doanh của các hội viên CCB làm kinh tế giỏi; rèn luyện kỹ năng sống thông qua các chương trình huấn luyện thực tế; định hướng nghề nghiệp cho thanh niên nông thôn; hoặc hỗ trợ thanh niên tình nguyện thông qua việc tư vấn, cố vấn cho các đội nhóm tham gia hoạt động xã hội. Những mô hình này sẽ tạo nên môi trường học tập và rèn luyện đa chiều, trong đó người trẻ không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn được nuôi dưỡng ý chí, nghị lực và tinh thần trách nhiệm.

Đặc biệt, cần phát huy mạnh mẽ sức lan tỏa của những tấm gương điển hình CCB trong đời sống xã hội và truyền thông. Họ là những người vượt khó vươn lên làm kinh tế giỏi, những người kiên cường giữ gìn an ninh trật tự, những người sẵn sàng cứu dân trong hoạn nạn, hay những người bền bỉ gìn giữ từng cột mốc biên cương của Tổ quốc. Việc tôn vinh, truyền thông rộng rãi những hình ảnh ấy sẽ giúp thanh niên có được những “bài học sống động” về tinh thần vượt khó, về giá trị lao động, về trách nhiệm công dân và về lòng yêu quê hương đất nước. Mỗi tấm gương được lan tỏa là một ngọn lửa được thắp sáng, góp phần nuôi dưỡng khát vọng vươn lên trong thế hệ trẻ Sơn La hôm nay.

Như vậy, nâng cao vai trò của CCB trong giáo dục thế hệ trẻ không chỉ là việc tiếp tục những phương thức truyền thống, mà là một quá trình đổi mới toàn diện, gắn với yêu cầu của thời đại số. Khi các giải pháp này được triển khai đồng bộ, lực lượng Cựu chiến binh sẽ tiếp tục khẳng định vai trò “người thắp lửa”, góp phần xây dựng thế hệ trẻ Sơn La giàu lòng yêu nước, vững vàng lý tưởng, có tri thức, kỹ năng và khát vọng cống hiến cho quê hương trong giai đoạn phát triển mới./.