Cựu chiến binh Nguyễn Văn Hòa, quê ở huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị
Trong ký ức của nhiều người dân Quảng Trị, mùa hè đỏ lửa năm 1972 luôn là một giai đoạn bi tráng nhất của chiến tranh. Giữa bom đạn ác liệt nơi Thành cổ Quảng Trị, biết bao người lính đã ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ. Trong số đó có cựu chiến binh Nguyễn Văn Hòa, quê ở huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị – người từng trực tiếp tham gia chiến đấu bảo vệ Thành cổ suốt 81 ngày đêm lịch sử.
Năm 1972, khi vừa tròn hai mươi tuổi, anh Hòa lên đường nhập ngũ. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ của anh gắn liền với những ngày chạy giặc, trú bom và chứng kiến quê hương bị chiến tranh tàn phá. Chính điều đó đã thôi thúc chàng trai trẻ quyết tâm cầm súng bảo vệ mảnh đất quê hương.
Tháng 6 năm 1972, đơn vị của anh được điều động vào chiến trường Quảng Trị. Những ngày đầu đặt chân đến Thành cổ, anh không thể nào quên được khung cảnh tan hoang bởi bom đạn. Đất đá bị cày xới, khói lửa bao trùm khắp nơi. Ban ngày pháo địch dội xuống liên tục, ban đêm bộ đội tranh thủ đào công sự, vận chuyển lương thực và cứu thương binh.
Anh Hòa kể rằng, có những ngày cả đơn vị phải ngâm mình dưới hào nước hàng giờ liền để tránh pháo kích. Cơm ăn không đủ, nước uống khan hiếm, nhiều đồng đội bị thương nhưng vẫn quyết bám trụ. Điều khiến anh day dứt nhất là hình ảnh những người đồng đội vừa trò chuyện cùng nhau buổi sáng nhưng đến chiều đã mãi mãi nằm lại dưới lòng đất Thành cổ.
Trong một trận pháo kích dữ dội vào cuối tháng 7 năm ấy, anh Hòa bị sức ép bom làm bị thương ở chân và vai. Dù máu chảy nhiều nhưng anh vẫn cùng đồng đội đưa thương binh ra khỏi trận địa. Sau đó anh được chuyển ra tuyến sau điều trị. Vết thương chiến tranh khiến anh mang thương tật suốt đời, nhưng điều đau đáu nhất với người cựu binh ấy không phải là những vết sẹo trên cơ thể mà là ký ức về những đồng đội đã hy sinh khi tuổi đời còn quá trẻ.
Sau ngày đất nước thống nhất, anh Hòa trở về quê hương với thương tật hạng 3/4. Cuộc sống thời hậu chiến còn nhiều khó khăn, anh tiếp tục lao động, làm ruộng nuôi gia đình. Dù cuộc sống thiếu thốn, người lính năm xưa vẫn luôn giữ phẩm chất giản dị, chân thành của bộ đội Cụ Hồ. Những năm gần đây, dù tuổi đã cao và sức khỏe yếu đi nhiều, ông vẫn thường xuyên tham gia các buổi gặp mặt truyền thống, kể lại cho thế hệ trẻ nghe về những tháng ngày chiến đấu ác liệt tại Thành cổ Quảng Trị.
Mỗi lần trở lại bên dòng sông Thạch Hãn, nhìn những nén hương được thả trôi trên mặt nước, người cựu chiến binh ấy lại lặng người nhớ về đồng đội. Với ông, ký ức về Thành cổ không chỉ là ký ức chiến tranh mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, của sự hy sinh và tinh thần bất khuất của người lính Việt Nam.
