Cựu chiến binh Nguyễn Văn Hòa sinh năm 1956, quê ở một vùng chiêm trũng của tỉnh Nam Định.

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Hòa sinh năm 1956, quê ở một vùng chiêm trũng của tỉnh Nam Định. Năm 1974, khi tròn 18 tuổi, ông lên đường nhập ngũ và được biên chế về Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 141, Sư đoàn 7 – một đơn vị chủ lực của Miền Đông Nam Bộ. Những ngày đầu đặt chân vào chiến trường, ông Hòa mới thấy hết ý nghĩa thật sự của hai chữ “chiến sĩ”: sống trong rừng, ăn cơm độn, ngủ hầm chữ A, đêm trực chiến, ngày hành quân.

Ông kể lại, tháng đầu tiên đơn vị ông chốt giữ trên tuyến sông Thị Vải (Đồng Nai). Hầm hào ẩm thấp, giày dép lúc nào cũng sũng nước. “Pháo địch bắn ngày ba đợt, đêm lại phải thức canh gác. Đồng đội nằm bên cạnh mà chỉ cần một tiếng nổ là không ai biết còn gặp được nhau không…”, ông trầm giọng nhớ lại.

Những trận đánh không quên

Trong ký ức của ông, ám ảnh nhất là trận đánh tháng 3-1975 ở khu vực Rạch Bà Cô (Bà Rịa – Vũng Tàu), khi đơn vị phải bí mật vượt qua nhiều lớp rào thép gai và bãi mìn để áp sát địch. Các chiến sĩ nằm im trong đêm, dùng kìm cắt, bọc giẻ vào lưỡi để không gây tiếng động. “Cắt từ chập tối đến gần sáng mới xong được một hành lang cho cả đại đội chui qua”, ông kể.

Trận đó, đơn vị thương vong nhiều. Ông Hòa vẫn nhớ mãi một người đồng đội quê Thái Bình, người được giao mang theo thủ pháo mở cửa mở. Khi bị thương nặng, anh chỉ nói một câu: “Ráng sống mà về, đừng để má tao đợi hoài…”. Nửa thế kỷ đã qua, nhưng mỗi lần nhắc lại, mắt ông vẫn đỏ hoe.

Ngày 30-4 lịch sử

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, đơn vị ông hành quân từ Long Khánh về hướng Đông Bắc Sài Gòn. Dọc đường đi, mũ sắt, quân phục và cả giày lính ngụy vứt la liệt. Nhân dân hai bên đường ùa ra, miệng reo “Giải phóng rồi!”. Ông kể: “Chúng tôi không phải bắn một phát nào. Chỉ thấy lòng mình nhẹ bẫng mà nghẹn lại”.

Khi đơn vị tiến đến cầu Sài Gòn, tin chiến thắng lan rất nhanh. Những chiến sĩ trẻ như ông cảm nhận rõ rệt khoảnh khắc lịch sử ấy – một bước ngoặt của dân tộc, một giấc mơ hòa bình trở thành sự thật.

Sau chiến tranh

Kết thúc chiến đấu ở miền Nam, ông Hòa tiếp tục tham gia nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia từ cuối năm 1978. Trở về nước, ông công tác tại đơn vị địa phương cho đến khi nghỉ hưu. Dù không còn khoác màu áo lính, ông vẫn luôn là chỗ dựa tinh thần cho nhiều cựu chiến binh trẻ, vẫn tham gia hoạt động xã hội, giữ lối sống giản dị và kỷ luật của bộ đội Cụ Hồ.

Thông điệp của người lính già

Giờ đây, ở tuổi ngoài 70, ông Hòa không còn nhớ rõ tháng ngày, nhưng ông nhớ từng khuôn mặt đồng đội, từng cái bắt tay trong hầm hào, từng thân cây rừng che chở cho ông trong đạn bom.

Ông nói chậm rãi:

“Hòa bình không phải tự nhiên có. Nó được đổi bằng máu và mạng sống của biết bao người. Thế hệ các cháu hôm nay nếu hiểu điều đó, thì phải biết trân trọng, sống tử tế và có trách nhiệm hơn”.