Cựu chiến binh Nguyễn Văn Loan.“Đã đi là quyết không được đào ngũ”

Câu nói này vẫn theo ông Nguyễn Văn Loan, ở phố Trung, phường Đông Thọ (TP Thanh Hóa) cho đến hôm nay. Đấy là chuyện của cách đây 55 năm, vào năm 1970, khi ông 20 tuổi. “20 tuổi, tôi lên đường nhập ngũ, lòng vui phơi phới. Gia đình có mình tôi là con trai. Mẹ mất sớm. Khi biết tôi nóng lòng muốn đi bộ đội, bố dặn: “Con đi thì cứ đi nhưng đã đi là quyết không được đào ngũ. Nhục lắm”. Câu nói của bố đã giúp tôi thêm vững bước trên đường hành quân, trong mỗi chiến dịch. Đã đi là không nghĩ đến chuyện sống, chết”, ông Loan nhớ lại.

Là lính trinh sát của Đại đội 20, Sư đoàn 304, ông Loan từng được tham gia nhiều chiến dịch lớn. Với ông, câu chuyện về người lính trinh sát trong thời chiến mà cái khó, cái khổ cũng rất đặc biệt. Theo chia sẻ của ông Loan, thì: “Nhiệm vụ của lính trinh sát là chuẩn bị chiến trường và hoạt động trong lòng địch. Trong lòng địch để nắm tình hình địch, tư tưởng địch, sau đó báo về sư đoàn và chỉ được rút khi có lệnh. Vào lòng địch, chỉ có một bộ áo trong, 1 bộ áo dài, 2 băng đạn, lựu đạn 2 quả... Đã vào lòng địch thì xác định là chết, cũng khó lấy được xác vì vào sâu 10km trong lòng địch thì làm sao mà xác lấy được. Trừ trường hợp, nếu phán đoán được hiện tượng thì phải xử lý nhanh thì may mới còn tồn tại. Vậy mà tôi, nhiều lần đi không chết, chỉ bị thương”.

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Loan.

Cuối 1974, đầu năm 1975, Tiểu đội 1 của ông Nguyễn Văn Loan được lệnh vào Đà Nẵng, lập đài quan sát theo dõi tình hình. Sau đó, ông cùng đồng đội đi vào lòng địch ở Ái Nghĩa cùng với dân quân du kích nắm tình hình địch ở Hòa Cầm và sân bay Đà Nẵng. Thời gian ở đây, đội của ông Loan bị phát hiện và địch đã cho 1 đại đội đi càn. Ông kể: “Chúng tôi cho dân quân du kích cài mìn xung quanh. Địch do sợ mìn nổ vì biết được khu này là của dân quân du kích nên chúng quay đầu. Sau 10 ngày thì chúng tôi có lệnh rút. Ra đến căn cứ 1062, lúc đi qua đoạn đầm lầy thì có 1 đồng chí đánh rơi khẩu súng. Theo quy định, nếu ai làm mất súng mà không tìm được thì xem như không hoàn thành nhiệm vụ. Anh em buộc phải mò tìm thì địch phát hiện sóng nước nên đã bắn pháo khiến 2 đồng chí bị thương, trong đó tôi bị 5 mảnh ở lưng”.

Ngày 24/2/1975, dù đơn vị cho ở lại hậu cứ để dưỡng thương nhưng nhận thấy vết thương không quá nặng nên ông Nguyễn Văn Loan vẫn theo đơn vị vào Sài Gòn. Ngày 25/4, tiểu đội 1 của ông được nhận nhiệm vụ vào cầu Sài Gòn để nắm tình hình, xem địch có phá cầu. Nếu phá, thì báo về cho sư đoàn để bố trí cầu phao vượt sông. Ông Loan bồi hồi: “Ngày 28/4, đội của tôi được lệnh rút vì cầu vẫn bình thường. Ngày 30/4/1975, đội về đến hậu cứ Long Bình. Tôi cùng một số anh em bắt xe vào Sài Gòn, mừng ngày chiến thắng...”.