cựu chiến binh Nguyễn Văn Luân

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Luân, một "nhân chứng sống" của lịch sử dân tộc, đã dành hơn 25 năm qua để kể lại những câu chuyện chiến tranh hào hùng và bi tráng, không chỉ bằng trải nghiệm của chính mình mà còn bằng một vốn kiến thức sâu rộng được ông không ngừng trau dồi, nghiên cứu và tích lũy suốt nhiều thập kỷ. Sinh ra và lớn lên trong thời kỳ đất nước đầy biến động, ông nhập ngũ năm 1968, phiên chế thuộc Bộ Tư lệnh 300, chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị khốc liệt mặt trận B5 nơi diễn ra những trận đánh ác liệt nhất trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Trong suốt quá trình quân ngũ, ông đã trải qua nhiều cương vị công tác khác nhau, từ chuyên trách công tác Đoàn Thanh niên, Bí thư Chi bộ, đến cán bộ Phòng Tổ chức của Trung đoàn, tích lũy được không chỉ kinh nghiệm chiến đấu mà còn cả sự hiểu biết sâu sắc về tổ chức, quản lý và lãnh đạo. Năm 1991, ông về hưu và trở về sinh hoạt tại phường Tân Lập, TP. Buôn Ma Thuột, nguyên là Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường, và từ đó, ông bắt đầu một hành trình mới đầy ý nghĩa: trở thành người kể chuyện lịch sử, truyền lửa yêu nước cho các thế hệ sau. Điều đặc biệt ở ông Luân không chỉ là những câu chuyện được kể bằng chất giọng hóm hỉnh, giản dị và sâu sắc, mà còn là sự chuẩn bị công phu, khoa học đằng sau mỗi buổi thuyết trình. Phòng làm việc nhỏ hẹp của ông dành một góc trang trọng để đặt tủ sách, nơi lưu giữ hàng chục cuốn sách quý nhiều cuốn đã cũ, ố vàng theo thời gian, có cả những bản photo bằng giấy A4 được đánh máy từ hơn 10 năm trước nhưng tất cả đều được chủ nhân giữ gìn cẩn thận như bảo vật. Hầu hết đó là tài liệu về lịch sử dân tộc, về Bác Hồ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp và các vị tướng lĩnh, danh nhân kiệt xuất của Việt Nam, bởi ông quan niệm rằng để kể chuyện hay và có hồn, người kể phải thấu hiểu câu chuyện một cách thấm thía, phải không ngừng học hỏi và cập nhật, tránh sự nhàm chán và lặp lại.
Tùy vào từng đối tượng người nghe học sinh, sinh viên, giáo viên hay những cựu chiến binh từng trải ông Luân đều có cách kể khác nhau để đạt hiệu quả tốt nhất, và theo ông, kể chuyện cho các cựu chiến binh là khó nhất. Ông chia sẻ: "Họ là những người đã từng chiến đấu, đã biết được 'mùi' chiến trường, nên tôi sẽ không đề cập đến vấn đề mà anh em đã quá nhàm chán như bắn súng ra sao, lăn lê bò trườn như thế nào, mà phải ví dụ về những trận đánh đã thắng của mình, kinh nghiệm đạt được sau khi kết thúc trận đấu, kinh nghiệm dùng ký hiệu, tín hiệu, ám hiệu..." đó là những vấn đề mang tính chuyên môn, chiến thuật, đòi hỏi người kể phải có kiến thức chuyên sâu và trải nghiệm thực tế mới có thể kể một cách thuyết phục và cuốn hút. Nhưng có lẽ, đối tượng mà ông tâm đắc và muốn gửi gắm nhiều nhất vẫn là học sinh, sinh viên những thế hệ tương lai của đất nước. Với họ, ông luôn lấy cuốn tiểu thuyết "Bất khuất" làm kim chỉ nam, kể về những tấm gương chiến đấu kiên cường, dũng cảm của các chiến sĩ cộng sản, với mong muốn khơi dậy trong lòng thanh niên chí khí anh hùng, lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm với Tổ quốc. Ông Luân nhấn mạnh rằng nói với sinh viên phải nói tới lý tưởng, bởi lý tưởng chính là ngọn đèn soi đường cho mỗi người trẻ trong hành trình xây dựng và bảo vệ đất nước. Ông tâm sự: "Trách nhiệm và nghĩa vụ thiêng liêng của thế hệ trẻ là bảo vệ thành quả của Xã hội chủ nghĩa. Trong đó, môi trường quân đội là một trường 'đại học tổng hợp' sẽ giúp mình trưởng thành, thay đổi tính cách và hình thành nhân cách tốt, đó là một trong những điều mà tôi luôn khuyến khích các cháu bây giờ". Bằng những lời kể chân thành, giàu cảm xúc và đầy sức thuyết phục, ông không chỉ giúp các bạn trẻ hiểu rõ hơn về quá khứ hào hùng của dân tộc mà còn thắp lên trong họ ngọn lửa đam mê, khát vọng cống hiến và tình yêu quê hương đất nước.
Hơn một phần tư thế kỷ gắn bó với công việc kể chuyện lịch sử, ông Nguyễn Văn Luân đã trở thành một gương mặt quen thuộc, được nhiều thế hệ học sinh, sinh viên và các tổ chức đoàn thể yêu quý, tin tưởng. Nhưng với ông, kể chuyện không phải là một "nghề" theo nghĩa đen của từ này, mà là một sứ mệnh, một lẽ sống mà ông tự nguyện gánh vác khi còn sức khỏe. Ông bảo rằng, sau những đêm thức khuya "soạn bài", tìm tòi tài liệu mới, đào sâu những chi tiết ít người biết, và sau mỗi buổi "đứng lớp" với ánh mắt chăm chú lắng nghe của các em học sinh hay sự gật gù đồng tình của các đồng đội, cái ông nhận lại không phải là tiền bạc hay danh vọng, mà là niềm vui sâu thẳm khi có thể mang đến cho mọi người những kiến thức bổ ích, sự trân trọng lịch sử và lòng biết ơn đối với các thế hệ cha anh đã hy sinh. Ông cảm thấy hạnh phúc khi nhìn thấy các bạn trẻ ra về với ánh mắt sáng ngời, với những câu hỏi chất vấn đầy tư duy, và quan trọng hơn, với một nhận thức sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình đối với Tổ quốc. Chính nhờ tinh thần cầu thị, không ngừng học hỏi và sự tận tụy ấy, ông Luân đã trở thành một tấm gương sáng về tinh thần học tập suốt đời và lòng yêu nước, góp phần gìn giữ và phát huy những giá trị lịch sử văn hóa của dân tộc trong thời kỳ hội nhập và phát triển. Dù tuổi đã cao, mái tóc đã bạc nhiều, nhưng ngọn lửa nhiệt huyết trong trái tim người cựu chiến binh Nguyễn Văn Luân vẫn cháy sáng không nguôi, như một ngọn đèn luôn sáng giữa những lớp học, những buổi giao lưu, nhắc nhở thế hệ mai sau về một thời kỳ hào hùng, về những hy sinh vô giá để có được nền hòa bình hôm nay, và về trách nhiệm thiêng liêng mà mỗi người trẻ cần tiếp nối để xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.