Cựu chiến binh Nguyễn Văn Mấn

CUỘC GẶP GỠ NGƯỜI LÍNH TRỞ VỀ TỪ “THỜI HOA LỬA”

Thời gian trôi đi, chiến tranh đã lùi xa, nhưng trong ký ức của những người từng cầm súng, có những khoảnh khắc vẫn còn nguyên vẹn như mới hôm qua. Ông Nguyễn Văn Mấn – một cựu chiến binh từng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh – thường nhắc về mùa xuân năm 1975 bằng giọng trầm lắng và bình thản. Trong những câu chuyện giản dị của ông, hiện lên hình ảnh người lính trẻ năm nào cùng đồng đội tiến về Sài Gòn, mang theo niềm tin rất đỗi mộc mạc: đất nước rồi sẽ yên bình. Câu chuyện ấy không ồn ào, nhưng đủ để người nghe cảm nhận sâu sắc giá trị hòa bình hôm nay.

Chiến tranh, khi nhìn từ bản đồ, là những mũi tên tiến công và những mốc thời gian dồn dập. Nhưng khi nhìn từ đời người, chiến tranh là một chuỗi lựa chọn không có đường lùi. Với ông Nguyễn Văn Mấn (sinh ngày 19/8/1957), Chiến dịch Hồ Chí Minh không chỉ là chiến thắng cuối cùng của dân tộc, mà là khoảnh khắc tuổi trẻ được đặt trọn vào thử thách khắc nghiệt nhất của lịch sử. Ở đó, con người không còn hỏi mình sẽ được gì, mà chỉ tự vấn một điều: nếu không bước lên phía trước, thì đất nước sẽ đi về đâu.

Ông nhập ngũ vào ngày 20/2/1975, khi tuổi đời còn rất trẻ. Với ông, sự lo lắng ban đầu là điều không thể tránh khỏi, nhưng chính trong gian khổ, cảm xúc ấy dần chuyển hóa thành niềm vui âm thầm — niềm vui được đứng trong hàng ngũ những người đang gánh trên vai vận mệnh Tổ quốc. Người lính năm ấy không ra đi với khát vọng cá nhân, mà mang theo một niềm tin chung: đất nước nhất định phải thống nhất, dù cái giá phải trả là tuổi trẻ, là máu, là cả sinh mệnh.

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, ông công tác tại Tổng quân đoàn 1, Sư đoàn 32, Trung đoàn 209, Đại đội 16, đảm nhiệm nhiệm vụ bảo vệ cấp chỉ huy trung đoàn. Đó là vị trí không ồn ào, không hào quang, nhưng luôn ở gần hiểm nguy nhất. Bởi trong chiến tranh, sự sống không được đo bằng dũng khí lớn tiếng, mà bằng sự bền bỉ lặng thầm. Người lính tồn tại không nhờ may mắn, mà nhờ kỷ luật, niềm tin và tinh thần đồng đội — thứ sức mạnh vô hình giúp con người đứng vững ngay cả khi thân thể đã chạm đến giới hạn cuối cùng.

Khi hỏi về cảm xúc đầu tiên khi ông lên đường chiến đấu, ông nói: " Khi có lệnh ra trận, trước đó còn lo sợ nhưng khi vào trận chiến thì ông lại cảm thấy vui vẻ, ông còn đi bộ, luồn rừng, đi đêm ngày nghỉ, không sợ sống sợ chết", đây là sức mạnh tinh thần của một thanh niên khi còn trẻ tuổi ngày đó, không sợ giặc chỉ sợ đất nước không được tự do.

Ông kể, Ngày 26/3/1975, đơn vị có mặt tại Buôn Ma Thuột, rồi tiếp tục hành quân qua Chốt Đỏ B – Bến Cát – Bình Dương. Những chặng đường nối dài, không ngơi nghỉ. Có lúc người lính vấp ngã vì kiệt sức, nghẹt thở dưới sức nặng ba lô, nhưng không ai bị bỏ lại.Trong chiến tranh, một người ngã xuống không phải là dấu chấm hết, mà là lời nhắc nhở để những người còn lại bước đi vững vàng hơn. Hai người đỡ một người, vai kề vai, tiếp tục tiến về phía trước — bởi mục tiêu chung lớn hơn mọi đau đớn cá nhân.

Khi nói về kỉ niệm mà ông nhớ nhất trong suốt năm tháng "thời hoa lửa", ông nói: " Khi đi hành quân thì đi bằng xe, sau đó phải xuống đi bộ, đi trong đêm, ở 12D7 phải đi xuống đường lúa, đeo trên vai chiếc ba lô nặng trĩu, không may ông trượt chân ngã dúi đầu xuống bùn đất, đến khi thấy ngạt thở mới vằng lên. Rất may mắn!".

Lời chỉ huy khi ấy rất ngắn gọn: “Ra trận chỉ có hai tay và khẩu súng. Gặp ngụy là đánh. Không được chùn bước.” Cùng với đó là câu nói " Thần tốc táo bạo" thể hiện ý chí mạnh mẽ, một lòng kiên trung, quyết tâm đấu tranh vì dân tộc. Nhưng chính sự ngắn gọn ấy lại chứa đựng triết lý sâu sắc của thời đại: khi lịch sử gọi tên, con người không được phép do dự. Thanh niên lúc bấy giờ không cần bị thúc ép. Ai cũng muốn đi, ai cũng sẵn sàng hy sinh, bởi họ hiểu rằng nếu thế hệ mình không đứng lên, thì tương lai sẽ không có quyền lựa chọn.

Ông kể lại với giọng trầm lắng: " Cuộc sống thanh niên thời ấy rất khó khăn, chỉ ăn cơm với khoai, cơm với Ngô rồi lên đường chiến đấu. Dù là vậy nhưng ông và đồng đội chưa một lời than vãn, vẫn dốc hết sức mình đấu tranh vì độc lập, tự do.

Ngày 30/4/1975, chiến dịch toàn thắng. Sài Gòn được giải phóng. Nhưng trong lòng ông, khoảnh khắc ấy không chỉ là niềm vui, mà còn là sự lặng im rất sâu. Lặng im để nhớ những người không kịp nhìn thấy hòa bình, để hiểu rằng chiến thắng nào cũng được xây bằng mất mát. Chiến tranh kết thúc, nhưng ký ức thì không bao giờ khép lại — bởi đó là một phần máu thịt của đời người.

Ông tham gia kháng chiến ở cả Phú Lợi, Bến Cát và Bình Dương, cho thấy công lao đóng góp to lớn cho đất nước của ông và đồng đội. Với sự kiên trì cũng lòng dũng cảm, tinh thần đoàn kết mà có được chiến thắng vang dội.

Khi hỏi ông về ý nghĩa của tinh thần đoàn kết và tình đồng chí, đồng đội, ông nói: " Không có tinh thần đoàn kết chiến thắng sẽ không tồn tại" , với ông phải đồng lòng chung sức mới có được thành công, đem theo cả lòng dũng cảm, sự quyết tâm và chiến đấu mãnh liệt. Vậy nên mới có được chiến thắng vang dội lúc bấy giờ.

Hơn 45 năm trôi qua, ông Nguyễn Văn Mấn không nhắc về chiến tranh để ca ngợi hy sinh, mà để nhắc nhở về trách nhiệm. Theo ông, hòa bình không phải là điểm kết thúc của lịch sử, mà là điểm khởi đầu của một bổn phận mới. Thanh niên hôm nay không cần cầm súng, nhưng phải cầm lấy trách nhiệm của thời đại mình. Yêu nước không nằm ở lời nói lớn, mà ở thái độ sống: học tập nghiêm túc, lao động trung thực, sống có kỷ luật, có lý tưởng và không thờ ơ với vận mệnh chung.

Bởi nếu thế hệ trẻ quên đi giá trị của quá khứ, thì hòa bình sẽ trở nên mong manh. Còn khi thanh niên biết trân trọng lịch sử, sống xứng đáng với những hy sinh đã có, thì tinh thần Chiến dịch Hồ Chí Minh sẽ không nằm lại trong sách vở — mà tiếp tục sống, bền bỉ và âm thầm, trong từng bước đi của đất nước hôm nay.

Chỉ trong khoảng thời gian ngắn ngủi, khi đến thăm và trò chuyện cùng ông, em vẫn vô cùng xúc động và tự hào về ông, về những người lính, người anh hùng ngày xưa. Em thực sự rất biết ơn sự hy sinh cao cả của cha ông ta ngày xưa. Với em, là một người trẻ sống trong thời bình, chúng ta nên hiểu rằng bổn phận của mình hôm nay không phải là kể lại chiến tranh, mà là sống sao cho xứng đáng với những người đã đi qua chiến tranh để được lớn lên trong bình yên. Qua đây, em cũng gửi lời chúc sức khỏe đến ông, mong ông luôn khỏe mạnh và tươi vui mãi như hiện tại!