Cựu chiến binh Nguyễn Văn Phúng

16 trái tim bất tử nơi "Tọa độ lửa" Long Đại

Tuổi hai mươi của thế hệ chúng em là những ngày cắp sách đến trường, theo đuổi ước mơ dưới bầu trời hòa bình, ấm no. Nhưng tuổi hai mươi của thế hệ cha anh hơn nửa thế kỷ trước lại là những năm tháng đầy khói lửa, là sự hy sinh cao cả để đổi lấy độc lập, tự do cho Tổ quốc. Câu chuyện về 16 thanh niên xung phong (TNXP) quê Thái Bình ngã xuống tại Bến phà Long Đại (Quảng Bình) là một minh chứng hùng hồn và đầy nước mắt về chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Em đã sưu tầm câu chuyện này từ nội dung bài viết về khu di tích Bến phà 2 Long Đại trên các kênh báo chí chính thống. Bài viết này không chỉ là tư liệu lịch sử mà còn là một "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống.

Bến phà Long Đại nằm trên tuyến đường 15, là mạch máu giao thông quan trọng nối hậu phương miền Bắc với tiền tuyến miền Nam, mở lối sang Lào. Trong chiến tranh, nơi đây được mệnh danh là “chảo hứng bom” khi máy bay Mỹ liên tục dội hàng vạn tấn bom nhằm cắt đứt mạch máu vận tải. Giữa khói lửa mịt mù ấy, Đại đội TNXP 130, với đa số là những người con đến từ Kiến Xương, Thái Bình, đã bám trụ, giữ cho mạch máu giao thông không ngừng chảy.

Chúng em được biết, những chiến sĩ TNXP ấy còn rất trẻ, tuổi mười tám đôi mươi. Ông Nguyễn Văn Phúng (84 tuổi, cựu chiến binh cùng đơn vị, quê Thái Bình) nhớ lại: "Sợ hãi có, nhưng không ai lùi bước. Tim có thể ngừng đập, nhưng mạch máu giao thông không thể ngừng chảy". Tinh thần thép ấy đã vượt lên trên nỗi sợ hãi của bom đạn.

Qua những trang nhật ký "Tiếng hát Trường Sơn" của liệt sỹ Bùi Năng Đắc (một trong 16 người hy sinh), chúng em cảm nhận rõ hơn về khát vọng sống, cống hiến mãnh liệt của tuổi trẻ thời ấy. Anh Đắc viết thơ lãng mạn khi gặp người con gái đồng hương, nhưng cũng đầy ý chí chiến đấu: “Đoàn hỏa tuyến chúng ta chiến đấu. Mở đường đi uống máu quân thù...”. Những dòng thơ vừa thấm đẫm tình yêu quê hương, tình đồng đội, vừa ghi dấu tinh thần dũng cảm, sẵn sàng xẻ núi mở đường.

Nhưng chiến tranh đã cướp đi tất cả. Trưa ngày 19/9/1972, máy bay Mỹ trút bom dữ dội xuống Bến phà 2 Long Đại. Ba người hy sinh ngay trên thuyền, 12 người khác ngã xuống ở bến phà và trong hầm trú ẩn. Bến phà biến thành hố bom loang lổ, máu hòa vào đất. Chỉ 4 ngày sau, thêm chiến sỹ Trần Mạnh Hà ngã xuống trong trận bom tiếp theo. Tổng cộng 16 trái tim tuổi hai mươi (7 nữ, 9 nam) đã vĩnh viễn nằm lại với núi sông Long Đại.

Nỗi đau là vô tận. Chị Bùi Thị Thảo, chị gái liệt sỹ Bùi Năng Đắc, viết trong nhật ký với sự bàng hoàng: “Ngày 17/9/1972, tôi gửi thư cho em trai… hai ngày sau thì em hy sinh. Lòng tôi đau xé, toàn gia đình bàng hoàng”. Nỗi đau mất mát ấy là nỗi đau chung của biết bao gia đình Việt Nam trong chiến tranh.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, khói bom đã lùi xa, dòng sông Long Đại vẫn hiền hòa chảy. Trên đồi cao, Tượng đài bó lúa 16 bông (tượng trưng cho 16 người con quê lúa Thái Bình) uy nghiêm đứng đó, nhắc nhở thế hệ chúng em về sự hy sinh cao cả của các anh, các chị. Sự hy sinh anh dũng của 16 TNXP trở thành biểu tượng cho tinh thần kiên cường của tuổi trẻ Việt Nam. Bến phà 2 Long Đại, giờ đã được công nhận là Di tích Lịch sử Quốc gia (ngày 9/9/2025), là "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống.

Mỗi chúng em khi tìm hiểu câu chuyện này đều cảm thấy mình cần có trách nhiệm lớn lao hơn với Tổ quốc, phải biết trân trọng và nỗ lực học tập, rèn luyện để xứng đáng với sự hy sinh vĩ đại đó.

NGUỒN THÔNG TIN THAM KHẢO

Nội dung câu chuyện được em sưu tầm và tổng hợp từ các bài viết trên các kênh báo chí chính thống (ví dụ: Báo Thanh Niên, Báo Quảng Bình, v.v.) nhân kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước.

Nhân vật tiêu biểu được nhắc đến: Ông Nguyễn Văn Phúng (84 tuổi, cựu chiến binh), Liệt sỹ Bùi Năng Đắc (TNXP hy sinh), Chị Bùi Thị Thảo (chị gái liệt sỹ Đắc).