Cựu chiến binh Phạm Hồng Sơn

Trong một dịp ghé thăm khu 5b, phường Quang Trung (TP Uông Bí), tôi may mắn được ngồi nghe cụ Phạm Hồng Sơn kể chuyện. Ở tuổi 94, vị cựu chiến binh già này vẫn giữ được sự minh mẫn đến lạ thường. Cụ là một trong những nhân chứng sống hiếm hoi đã đi qua cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của dân tộc.

Khi có người nhắc về cuộc Tổng khởi nghĩa tháng 8-1945, ánh mắt cụ Sơn sáng rực lên. Cụ bắt đầu kể, giọng nói hào sảng và trôi chảy như thể những thước phim lịch sử chỉ mới vừa diễn ra ngày hôm qua. Cụ nhớ như in cột mốc ngày 8-6-1945, khi "Đệ tứ Chiến khu" được thành lập để tập hợp quần chúng nhân dân. Cụ Sơn kể với niềm tự hào lộ rõ trên khuôn mặt: Cụ đã cùng thanh niên trong vùng đứng lên bắt lý trưởng nộp ấn tín cho cách mạng. Tham gia phá kho thóc của phát-xít Nhật để chia cho dân nghèo. Góp mặt trong đoàn quân giải phóng Đông Triều, rồi ngược về các tổng, huyện như đồn Tràng Bạch, Quảng Yên để giành lại chính quyền.

Tôi lặng người khi nghe cụ hồi tưởng lại giây phút nghe đại biểu Mặt trận Việt Minh đọc lệnh khởi nghĩa. Cụ bảo, lúc đó không ai bảo ai, tất cả đều hô vang: "Việt Minh muôn năm!", "Đả đảo phát-xít, đả đảo thực dân!". Tiếng hô ấy như rung chuyển cả một vùng trời.

Giọng cụ Sơn bỗng chùng xuống, rưng rưng khi nhắc về khoảnh khắc giành thắng lợi. Cụ kể về hình ảnh lực lượng khởi nghĩa và nhân dân ôm chầm lấy nhau trong nước mắt, niềm vui sướng không lời nào tả xiết khi kết thúc 80 năm ách đô hộ của thực dân Pháp.

"Lúc đó vui lắm cháu ạ, vì cuối cùng người dân mình cũng được làm chủ đất nước," cụ nói với chúng tôi bằng sự xúc động chân thành.

Cuối buổi trò chuyện, cụ khẽ ngước nhìn tấm ảnh Bác Hồ treo trang trọng trên tường. Sau khi đi qua nửa đời người với bao thăng trầm biến cố, từ kiếp nô lệ lầm than cho đến khi chứng kiến tỉnh Quảng Ninh phát triển nhảy vọt như ngày nay, cụ Sơn vẫn vẹn nguyên một niềm tin sắt đá.

Cụ bảo rằng, nhìn cuộc sống khấm khá, văn minh của người dân hôm nay, cụ càng tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng – đơn vị đã làm nên điều thần kỳ cho dân tộc Việt Nam.