Quân dân Mỹ Chánh hòa làm thất bại chiến tranh đặc biệt của Mỹ
Năm 1962, địch tái chiếm xã Mỹ Chánh Hòa. Thực hiện kế hoạch gom dân lập ấp chiến lược, ngày 14/07/1962, địch khởi công xây dựng các ấp chiến lược: ấp số 1, ấp số 3 của xã Mỹ Chánh. Chúng sử dụng bảo an, dân vệ gom dân ở các vùng ven vào ấp chiến lược, hình thành vành đai từ ấp Mỹ Hòa đến Cây Dầu, Gò Chùa. Bọn tề, lính bắt dân đi làm ấp chiến lược như đào hào, làm hàng rào, bố trí mìn, lựu đạn ngăn cản không cho lực lượng ta vào ấp chiến lược.
Trong mỗi ấp chiến lược đều có lập ra ban trị sự, bắt thanh niên vào tổ chức thanh niên chiến đấu canh gác các ấp chiến lược, bố trí mạng lưới tình báo để kiềm kẹp, quản lý nhân dân. Chúng hy vọng với hệ thống ấp chiến lược có thể tách cách mạng ra khỏi nhân dân, đi đến tiêu diệt lực lượng cách mạng. Với hệ thống ấp chiến lược, bước đầu địch đã làm cho việc liên lạc, tiếp tế lương thực cho cán bộ đảng viên và chiến sĩ gặp nhiều khó khăn, cơ sở quần chúng bị xáo trộn. Huyện ủy Ba Tri chủ trương đẩy mạnh tiêu hao, tiêu diệt sinh lực địch hỗ trợ cho các nơi phá ấp chiến lược. Trên cơ sở chủ trương của Huyện ủy, chi bộ Mỹ Chánh Hòa do đồng chí Tám Trực làm Bí thư xác định: việc chống và phá ấp chiến lược, gom dân của địch là một vấn đề quyết định cho việc duy trì và mở rộng phong trào. Chi bộ, các lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang, đoàn thể phải tập trung phá cho được ấp chiến lược, làm thất bại kế hoạch bình định gom dân, lập ấp chiến lược của địch.
Lực lượng vũ trang và quần chúng đã liên tục tổ chức các trận đánh phục kích, tập kích vào các toán quân địch, bẻ gãy âm mưu tái chiếm của địch. Năm 1962, lực lượng của huyện chặn đánh địch tại bến Nò, diệt 60 tên, thu 20 súng các loại. Lực lượng du kích xã phối hợp với lực lượng tỉnh chặn đánh tại lộ Hòa Bình diệt trên 30 tên, thu 25 súng các loại. Thực hiện chủ trương phá ấp chiến lược, cán bộ, nòng cốt của xã đã bám dân, vận động dân đấu tranh đòi được tự do đi lại làm ăn, ban phá bỏ thành ấp chiến lược, cắt dây kẽm gai. Quần chúng ban ngày bị địch bắt đi làm ấp chiến lược, ban đêm lén đi ban phá. Địch lại bắt dân làm lại, ta lại tiếp tục lãnh đạo nhân dân phá ấp chiến lược, cứ thế tiếp diễn nhiều lần. Thâm độc hơn, chúng gài trái dưới hàng rào ấp chiến lược, lực lượng ta phá ấp chiến lược Cây Dầu bị trái nổ, đồng chí Năm Hoe ở Gò Chùa hy sinh. Sau đó, rút kinh nghiệm trong mỗi lần phá ấp chiến lược, lực lượng du kích, đặc công ra gỡ trái, tạo điều kiện an toàn để dân phá ấp chiến lược. Cuối năm 1962, nhân dân đã phá banh bo đại ấp chiến lược.
Cay cú trước thất bại, tên Giỏi, tên Thuận là hai tên trưởng đồn ác ôn, có hận thù cách mạng, đã bắt tất cả những gia đình có người thân thoát ly và tất cả những người có cảm tình với cách mạng gom về chợ Bến Bàu mấy Đại Đồng gần chợ Bến Bàu để uy hiếp tinh thần quần chúng. Năm 1963, địch bắt đầu phản kích lại phong trào cách mạng với quy mô lớn hơn, âm mưu thâm độc hơn. Tranh thủ lúc chúng còn đóng quân dã ngoại, trung đội đặc công huyện do đồng chí Ba Đức chỉ huy có sự hỗ trợ của dân quân du kích xã tập kích vào điểm đóng quân của địch. Sau 20 phút chiến đấu, ta diệt 30 tên, thu 18 súng.
Năm 1963, chi bộ do đồng chí Tám Cảnh làm Bí thư. Chi bộ lãnh đạo nhân dân thực hiện phương thức đấu tranh mới, đặc biệt là vận dụng phương thức kết hợp tấn công địch ba mặt trong từng lực lượng, từng tổ chức một cách linh hoạt như lực lượng đấu tranh chính trị giữ thế hợp pháp đứng lại đấu tranh chống địch càn quét, chống địch cào nhà gom dân vào ấp chiến lược vừa làm nhiệm vụ vũ trang, gài chông, gài lựu đạn, dựng chướng ngại vật trên đường, đồng thời kết hợp công tác binh vận, vận động tranh thủ binh sĩ địch. Xã đội do đồng chí Bảy Cường làm Xã đội trưởng. Phong trào đấu tranh chính trị của nhân dân trong xã được tổ chức chặt chẽ, hòa nhịp cùng với phong trào chung của tỉnh, huyện và liên tục tổ chức các cuộc đấu tranh trực diện từ quận đến tỉnh.
Có lần đội quân tóc dài của xã hưởng ứng với chị em cả tỉnh kéo vô thị xã Bến Tre đấu tranh chống địch càn quét, khủng bố, cào nhà, cướp ruộng đất nhân dân. Chúng dùng lựu đạn cay, ném vào đoàn biểu tình, bắt 125 chị em giam ở sân banh Bến Tre, nhưng chúng không sao áp đảo được tinh thần đấu tranh của chị em. Cuộc đấu tranh kéo dài ba ngày đêm, địch nhượng bộ kêu một đại diện của lực lượng đấu tranh lên nói chuyện. Ta cử chị Thợi ở Tân Hưng đại diện đồng bào đứng lên nêu yêu sách của đoàn biểu tình là chấm dứt bắn pháo. Ngụy quyền tỉnh xoa dịu và hứa giải quyết yêu sách và cho thả những người bị bắt. Cuộc đấu tranh quy mô lớn này đã có ảnh hưởng trong nhân dân các vùng địch kiểm soát và hàng ngũ binh lính địch.
Giữa năm 1963, do bọn chỉ điểm điểm chỉ, địch biệt kích vào bắt một số cán bộ quân y. Tháng 8/1963, liên quân du kích và nhân dân bao vây bốt Mỹ Hòa và Mỹ Thạnh, diệt 17 tên địch, trong đó có tên Đại diện Mão. Ác ôn. Lực lượng ta bao vây bót chợ Móng (Mỹ Nhơn) và bót Bến Bàu (Mỹ Chánh Hòa). Địch đưa lực lượng Bảo an 907 đi giải tỏa. Tại đầu giồng Mỹ Nhơn, quân ta phục kích diệt gọn đại đội 907, bắt sống tên Trung úy Tường và 34 tên khác, thu 80 súng. Đêm 16/03/1964, một đại đội của Tiểu đoàn 263 tấn công đồn Bến Bàu (Mỹ Chánh Hòa), một điểm then chốt do tên Giỏi chỉ huy có 1 đại đội Bảo an Cao Đài Tây Ninh đóng giữ. Đồn bị bắn sập, quân địch bị thương vong nhiều, phải kêu cứu viện. Tiểu đoàn 263 cùng bộ đội huyện và du kích tiếp tục đứng chân bao vây, đồng thời chuẩn bị đánh quân tiếp viện.
Ngày 17/03/1964, binh lính đồn Bến Bàu rút chạy sang Tân Xuân về Ba Tri. Các đồn bót ở Cầu Vĩ (Mỹ Chánh Hòa), Mỹ Thạnh, Mỹ Nhơn, Tân Xuân, Phước Tuy, Phú Lễ cũng hốt hoảng bỏ chạy. Xã Mỹ Chánh Hòa được giải phóng lần thứ ba.
Sau giải phóng, chi bộ và Mặt trận cùng nhân dân chăm lo xây dựng kinh tế, văn hóa, xã hội. Nhân dân đã đào kinh Giải Phóng để cải tạo đồng ruộng. Trạm y tế xã được thành lập để chăm sóc sức khỏe nhân dân. Ban Giáo dục đã cho mở các lớp phổ thông và bình dân học vụ. Nhân dân tích cực làm xá chiến đấu, đào công sự chống bom pháo địch, gài chông và trồng chuối để cải tạo địa hình. Xã đội do đồng chí Chiến Thắng làm Xã đội trưởng, đồng chí Trần Văn Buồm làm Xã đội phó. Lực lượng du kích xã có 1 trung đội, mỗi ấp có 1 tiểu đội du kích. Công trường xã được thành lập đặt cơ sở tại rừng Năm Trầm (Châu Bình) gồm có Lê Văn Đào, Huỳnh Văn Bùn, Nguyễn Văn Năm do đồng chí Lê Văn Đào làm Trưởng.
Sau đó, đồng chí Đào được rút lên huyện, đồng chí Năm Thể phụ trách. Đến năm 1968, đồng chí Nguyễn Văn Gần và đồng chí Trần Ái. Công trường có sản xuất lựu đạn, đắp lòi cung cấp cho du kích chiến đấu. Các ban, đoàn thể Nông, Thanh, Phụ được củng cố, phát triển. Các hội chí, hội mẹ được thành lập. Xã phát động phong trào thanh niên tòng quân, đưa 150 thanh niên về trên xây dựng lực lượng chủ lực. Vừa củng cố lực lượng phá ấp chiến lược, vừa hỗ trợ các xã chưa giải phóng đánh địch. Du kích xã phối hợp với địa phương quân bao vây đồn Bảo Thuận, tập kích đồn An Ngãi Trung, chặn đánh địch ở Mương Cốc diệt 4 tên, bắt sống 6 tên, thu 7 súng. Quân dân Mỹ Chánh Hòa đã góp phần làm thất bại chiến lược chiến tranh đặc biệt của đế quốc Mỹ.
|
