Cựu chiến binh tham gia kháng chiến chống Mỹ :Nguyễn Văn Hòa

“Ngày đó, bằng tuổi cháu bây giờ, ông đã vào chiến trường rồi…”

Câu nói của ông Nguyễn Văn Hòa khiến tôi lặng người. Ở tuổi 77, mái tóc đã bạc trắng, đôi bàn tay run run nhưng ánh mắt ông vẫn ánh lên sự kiên nghị của một thời trận mạc. Ông kể rằng mình nhập ngũ năm 1967, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang ở giai đoạn ác liệt nhất.

Những năm tháng ấy, bom đạn trút xuống không ngừng. Ông bảo, nhiều khi giữa rừng sâu, tiếng máy bay gầm rú như xé toạc cả bầu trời. Đồng đội của ông – có người mới mười tám, đôi mươi – đã nằm lại nơi chiến trường. “Sợ chứ cháu,” ông nói, “nhưng nếu mình lùi bước thì ai sẽ đứng lên bảo vệ quê hương?”

Ông từng tham gia chiến đấu tại chiến trường miền Nam, chứng kiến nhiều trận càn quét dữ dội. Có lần, đơn vị của ông phải hành quân xuyên đêm để tránh sự truy kích. Ba ngày liền không có đủ lương thực, chỉ có vài nắm cơm vắt và nước suối cầm hơi. Nhưng điều khiến ông nhớ nhất không phải là đói rét, mà là tình đồng đội.

“Có miếng ăn chia đôi, có ngụm nước nhường nhau. Khi một người bị thương, cả đơn vị tìm cách cáng đi bằng được.” Ông kể về người bạn thân – anh Lâm – đã hy sinh trong một trận đánh lớn năm 1972. Trước lúc nhắm mắt, anh chỉ kịp nhắn: “Hòa ơi, ráng sống… để kể lại cho tụi nhỏ sau này nghe.”

Có lẽ vì lời dặn ấy mà sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, ông trở về quê hương và tích cực tham gia công tác địa phương, kể chuyện truyền thống cho thế hệ trẻ. Ông bảo, chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức thì không bao giờ phai.

Khi tôi hỏi ông cảm xúc trong ngày 30/4/1975, ông im lặng một lúc lâu. Rồi ông nói chậm rãi: “Vui lắm cháu ạ. Vui vì đất nước hòa bình. Nhưng cũng nghẹn lắm… vì nhiều người không còn để chứng kiến ngày ấy.”

Ngày 30/4/1975 – ngày kết thúc Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước – là mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc. (Sự kiện này gắn liền với thắng lợi của nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và sự ra đời của nước Việt Nam thống nhất.)

Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu và nước mắt của biết bao người lính như ông. Ngồi trước tôi là một người ông hiền hậu, chậm rãi, nhưng trong ông là cả một thời hoa lửa.

Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất là khi ông nói: “Các cháu bây giờ không cần cầm súng. Nhiệm vụ của các cháu là học tập thật tốt, sống tử tế, đừng quên quá khứ.”

Thế hệ của ông đã viết nên những trang sử bằng mồ hôi và máu. Thế hệ chúng tôi viết tiếp bằng tri thức và trách nhiệm. Mỗi lần nghe ông kể chuyện, tôi thấy lòng mình trào dâng niềm biết ơn sâu sắc.

Chiến tranh có thể đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng những câu chuyện như của ông Nguyễn Văn Hòa vẫn còn nguyên giá trị. Đó không chỉ là ký ức cá nhân, mà là một phần lịch sử dân tộc.

Tôi rời khỏi nhà ông khi chiều buông xuống. Trên bàn thờ nhỏ trong góc nhà là tấm ảnh những người đồng đội đã hy sinh. Ông thắp nén nhang, lặng lẽ cúi đầu.

Trong khoảnh khắc ấy, tôi hiểu rằng “thời hoa lửa” không chỉ là những năm tháng bom đạn, mà còn là thời tuổi trẻ rực cháy vì lý tưởng.

Và chúng tôi – những người trẻ hôm nay – phải biết giữ gìn ngọn lửa ấy, bằng cách sống xứng đáng với những hy sinh của thế hệ cha anh.