Cựu Chiến Binh Tô Xuân Đồng

GẶP LẠI "THỜI HOA LỬA" QUA ÁNH MẮT NGƯỜI CHIẾN SĨ BIÊN PHÒNG

Trong hành trình "Hành trình về nguồn" của Đoàn thanh niên tháng này, tôi có cơ hội được đến thăm ông Tô Xuân Đồng– một người lính, một Đảng viên lão thành với gần 60 năm tuổi Đảng. Ngồi trong căn nhà nhỏ ấm cúng, nghe ông kể chuyện, tôi cảm giác như mình đang lật mở từng trang sử sống động về một thời kỳ mà người ta vẫn gọi bằng cái tên đầy kiêu hãnh: Thời hoa lửa.

"Chất lửa" từ tấm thẻ Đảng năm 1967

Bên chén trà thơm, ông khẽ chạm tay vào những tấm bằng khen đã ngả màu thời gian. Ông kể cho chúng tôi nghe về mùa hè năm 1967 – cái năm ông chính thức đứng dưới lá cờ Đảng.

Ông kể: “Lúc đó chiến tranh ác liệt lắm cháu à, vào Đảng không phải để làm quan, mà là để được đi đầu trong những nhiệm vụ khó khăn nhất,” ông nói, ánh mắt xa xăm. Với một chàng thanh niên 27 tuổi khi ấy, lý tưởng Đảng chính là ngọn hải đăng giữa mịt mù bom đạn, biến những lo sợ thường tình thành lòng dũng cảm sắt đá.

Những năm tháng "Chân cứng đá mềm"

Tôi đặc biệt ấn tượng với giai đoạn ông làm Phó Đồn trưởng đồn Biên phòng 114 (1981) rồi đến Đồn trưởng đồn Biên phòng 118 tại Thanh Hóa (1982). Qua lời kể của ông, chúng tôi – những thanh niên chỉ biết biên giới qua bản đồ – mới thấu hiểu hết sự gian khổ.

Đó là những năm tháng đầu thập niên 80, khi đất nước còn muôn vàn khó khăn. Với cương vị là người đứng đầu đồn biên phòng, ông không chỉ lo bảo vệ từng tấc đất biên cương mà còn là điểm tựa cho đồng bào dân tộc. Ông kể về những chuyến tuần tra xuyên đêm, những bữa cơm chỉ có muối trắng và măng rừng, nhưng tình đồng chí, nghĩa đồng bào luôn ấm nồng như lửa ấm trong đơn vị.

Sau khi vào Đảng năm 1967, người chiến sĩ trẻ Tô Xuân Đồng không quản ngại khó khăn, có mặt tại những nơi gian khổ nhất. Đặc biệt, ông đã từng xông pha tại chiến trường Campuchia – thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả. Giữa cái nắng cháy da thịt và những trận phục kích của tàn quân Pol Pot, người Đảng viên ấy đã đem bản lĩnh và sự kiên trung để bảo vệ hòa bình cho nước bạn, cũng là bảo vệ bình yên cho biên giới Tây Nam của Tổ quốc. Chính sự tôi luyện từ chiến trường khốc liệt đã tạo nên một người chỉ huy dày dạn kinh nghiệm khi ông trở về gắn bó với dải đất biên cương Thanh Hóa sau này.

Người giữ lửa cho thế hệ mai sau

Năm 1987 ông về hưu, nhưng "người lính" trong ông chưa bao giờ nghỉ ngơi. Nhìn những tấm bằng khen treo kín tường, tôi hiểu rằng đó không chỉ là thành tích cá nhân, mà là minh chứng cho một đời tận hiến.

Chúng tôi – những Đoàn viên mặc áo xanh tình nguyện – ngồi quanh ông, thấy mình thật nhỏ bé trước tầm vóc của một thế hệ đi trước. Ông cầm tay tôi, căn dặn: “Hòa bình hôm nay quý giá lắm, các cháu phải học, phải làm việc để giữ lấy cái nền móng mà thế hệ của ông đã dùng máu để xây nên.”

Đi dạo căn nhà nhỏ của ông "Trong căn nhà của ông, quý giá nhất có lẽ là những chiếc hộp nhỏ bọc nhung, nơi lưu giữ những tấm Huân chương cao quý – những dấu son ghi dấu một đời tận hiến cho độc lập, tự do của dân tộc:

Năm 1973: Giữa khói lửa cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông vinh dự được Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng tặng thưởng Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhì.

Năm 1986: Ghi nhận những đóng góp to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và làm nghĩa vụ quốc tế (tại chiến trường Campuchia), ông được Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Trường Chinh trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhì.

Năm 2003: Dù đã nghỉ hưu, nhưng với những chiến công đặc biệt xuất sắc trong công tác giữ gìn an ninh biên giới, ông một lần nữa được Chủ tịch nước Trần Đức Lương trao tặng Huân chương Chiến công hạng Ba.

Mỗi tấm Huân chương là một câu chuyện, là mồ hôi và cả máu xương mà ông đã đổ xuống trên khắp các chiến trường từ Bắc chí Nam, từ biên giới Việt - Lào đến đất bạn Campuchia..."

Ra về, hình ảnh người Đảng viên 86 tuổi với nụ cười hiền hậu cứ ám ảnh mãi trong tâm trí tôi. Chỉ còn một năm nữa thôi, ông sẽ nhận Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng – một hành trình lục thập niên kiên trung, bền bỉ.

Câu chuyện của ông Tô Xuân Đồng không chỉ là chuyện của quá khứ. Nó là ngọn lửa tiếp thêm sức mạnh cho chúng tôi trong công cuộc xây dựng đất nước hôm nay. Cảm ơn ông – người chiến sĩ biên phòng năm ấy, đã giữ cho "hoa" luôn nở giữa "lửa" đạn, để chúng cháu có được bầu trời xanh yên ả hôm nay.