Cựu chiến binh Trần Thị Thản - Nữ pháo binh về lòng kiên cường và tinh thần bất khuất của phụ nữ Việt Nam trong thời chiến

Bà Trần Thị Thản sinh năm 1950 nguyên Chính trị viên của Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy là một trong những nhân chứng sống tiêu biểu của một thời hào hùng. Tên tuổi của bà gắn liền với một đơn vị đặc biệt: những cô gái trẻ đầy nhiệt huyết, rời nhà ven biển Quảng Bình để giữ biển, giữ làng trước sự tấn công dữ dội của hải quân và không quân đế quốc Mỹ.

Vào cuối năm 1967, khi chiến tranh phá hoại của Mỹ leo thang ra miền Bắc, vùng biển Ngư Thủy (huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình) trở thành tiền tuyến đối mặt với bom đạn. Trong bối cảnh phần lớn đàn ông ra chiến trường, lực lượng quốc phòng tại địa phương phải có những biện pháp mới để bảo vệ quê hương. Ngày 20/11/1967, Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy được thành lập, ban đầu chỉ gồm 37 nữ thanh niên từ 16 đến 22 tuổi. Bà Thản, khi đó khoảng 19 tuổi, được giao trọng trách là Chính trị viên đơn vị — nhiệm vụ vừa tổ chức tư tưởng vừa cổ vũ tinh thần chiến đấu cho các thành viên trẻ của đại đội.

Những ngày huấn luyện trên cát trắng chưa đầy ba tháng là khoảng thời gian khắc nghiệt. Họ học cách vận hành pháo 85 mm, học bắn mục tiêu từ quan sát chỉ huy đến phối hợp đồng đội. Bà Thản luôn là người đứng giữa, lắng nghe tâm tư, động viên khi các cô gái lo sợ trước tiếng bom, đảm bảo mọi người đoàn kết và kiên định mục tiêu bảo vệ đất nước.

Cuộc thử lửa thật sự đến vào 7/2/1968 — trận đầu tiên Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy nổ súng chống lại một đội tàu khu trục Mỹ xâm phạm vùng biển Quảng Bình. Dưới sự chỉ huy của Đại đội trưởng Ngô Thị The và sự cổ vũ tinh thần từ bà Thản, các nữ pháo thủ bắn 48 quả đạn vào đội tàu, gây cháy một chiếc — chiến công vang dội mở đầu truyền thống anh hùng của đại đội.

Trong suốt khoảng 10 năm chiến đấu (1967–1977), đơn vị đã tham gia nhiều trận đánh, lập nên những chiến công nổi bật. Đến năm 1970, họ được tặng danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” cùng nhiều huân chương cao quý khác. Bà Thản và đồng đội của mình đã góp phần làm nên trang sử đẹp đẽ trong kháng chiến chống Mỹ, thể hiện tinh thần bất khuất của phụ nữ Việt Nam.

Sau khi chiến tranh kết thúc, bà Thản cùng các cựu chiến binh trở về cuộc sống đời thường, xây dựng gia đình, nuôi dạy con cái và âm thầm góp sức vào sự phát triển của quê hương. Tuy ở tuổi “thất thập”, ký ức về những ngày tháng bên mâm pháo, âm vang tiếng lệnh chiến đấu và hình bóng đồng đội xưa vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí bà.

Ngày nay, trong các buổi gặp mặt tri ân cựu nữ pháo binh Ngư Thủy, bà Thản vẫn đứng lên phát biểu, kể lại những ký ức đầy xúc động và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ. Bà không chỉ là một cựu chiến binh, mà còn là người giữ lửa cho truyền thống yêu nước, cho tình yêu quê hương, đất nước. Đối với thế hệ hôm nay, câu chuyện của bà là minh chứng sống động về lòng kiên cường, sự hy sinh và tinh thần bất khuất của phụ nữ Việt Nam trong thời chiến.