Cựu chiến binh Trịnh Văn Kiên
Năm 1949, khi tròn 20 tuổi, người thanh niên Trịnh Văn Kiên gác lại chuyện ruộng nương, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc lên đường nhập ngũ. Những ngày đầu bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp, khó khăn chồng chất khó khăn khi quân ta thiếu thốn đủ bề, từ trang phục đến lương thực. Trong một chiến dịch hành quân gian khổ qua những dãy núi đá tai mèo trùng điệp, đoàn quân của ông phải nhịn đói suốt hai ngày đêm vì đường tiếp tế bị địch bắn phá dữ dội. Giữa cơn đói cào xé, đồng đội gom góp những hạt gạo nếp nương cuối cùng còn sót lại ở đáy ba lô để nấu một nồi cháo loãng chia nhau. Cựu chiến binh Trịnh Văn Kiên không bao giờ quên hình ảnh người tiểu đội trưởng nhường phần cháo có nhiều hạt gạo hơn cho ông - người chiến sĩ trẻ nhất tiểu đội lúc bấy giờ. Bát cháo nghiun ngút khói giữa cái lạnh cắt da cắt thịt của rừng già không chỉ giúp ông vượt qua cơn đói, mà còn thắp sáng tình đồng chí, đồng đội thiêng liêng, trở thành động lực lớn lao giúp ông kiên cường qua từng trận đánh.
Tiếng súng rụng lá và bức thư viết dở
Trong quãng đời quân ngũ từ năm 1949 đến năm 1954, trận chiến ác liệt tại một cao điểm trọng yếu luôn khắc sâu trong tâm trí ông Kiên. Đó là một buổi chiều mưa rừng xối xả, tiếng đạn pháo cày xới mặt đất, tiếng súng giòn tan làm lá rừng rụng tơi tả như trút mưa. Ông Kiên cùng các đồng đội nằm nép mình trong căn hầm dã chiến vừa đào vội, lưng tựa lưng, sẵn sàng đánh trả các đợt nhảy dù và càn quét của địch. Ngay bên cạnh ông, người bạn chiến đấu cùng quê Yên Bái lấy ra một tờ giấy đã nát vội ghi vài dòng thư gửi về cho gia đình, nhưng lời nhắn nhủ chưa kịp hoàn thành thì một quả pháo rơi ngay gần mạn hầm. Khói đạn mù mịt, đất đá sạt lở đè lên họ, ông Kiên bị thương ở tay nhưng vẫn dùng hết sức lực bới đất đưa bạn ra ngoài. Cảnh tượng cùng nhau sinh tử trong gang tấc, tay nắm chặt tay giữa khói lửa mù mịt đó đã trở thành vết khắc sâu đậm nhất trong trái tim người lính trẻ.
Nụ cười chiến thắng và hành trang trở về
Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử năm 1954 thắng lợi rực rỡ, kết thúc chặng đường kháng chiến gian lao của dân tộc. Lúc ấy, niềm vui vỡ òa trên khắp các mặt trận, những người lính ôm lấy nhau khóc cười trong hạnh phúc. Sau chiến công hiển hách ấy, cựu chiến binh Trịnh Văn Kiên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và xuất ngũ trở về quê hương Đông An, Văn Yên. Ngày chia tay đơn vị, hành trang ông mang về không chỉ có chiếc ba lô lép kẹp với bộ quân phục cũ sờn vai và chiếc mũ an nam gắn ngôi sao sao vàng, mà còn là cả một kho tàng ký ức vô giá về sự hy sinh, lòng quả cảm và tình đồng đội sắt son. Trở về đời thường với cuộc sống lao động bình dị, những câu chuyện năm xưa vẫn theo ông qua bao năm tháng, như một ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn và nhắc nhở thế hệ con cháu về giá trị của hòa bình hôm nay.
