Cựu chiến binh Vũ Quang Thành của Trung đội Mai Quốc Ca

Trung đội quân giải phóng mang tên người Trung đội trưởng Mai Quốc Ca gồm có 20 chiến sĩ thuộc Đại đội 11, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 9, Sư đoàn 304. Tuy các chiến sĩ của trung đội đều có tuổi đời còn rất trẻ (từ 18 - 30 tuổi) nhưng ai ai cũng một lòng quyết tâm, không tiếc thân mình, sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ độc lập, tự do cho Tổ quốc. Sau một thời gian ngắn đóng quân, tổ chức huấn luyện ở xã Tây Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, trung đội nhận lệnh vào chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị - một trong những “tọa độ lửa” khốc liệt nhất lúc bấy giờ. Nhiệm vụ đầu tiên của trung đội tại Quảng Trị là vận chuyển nhu yếu phẩm, vũ khí, đạn dược “lót ổ” cho Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 9 đánh vào các căn cứ vùng giáp ranh tại Đầu Mầu, núi Kiến (Quảng Trị).

Đêm 9-4-1972, Trung đội Mai Quốc Ca nhận nhiệm vụ vận chuyển 100kg thuốc nổ TNT nhằm mục đích đánh sập cầu Quảng Trị (nay là cầu Thạch Hãn), chặn quân tiếp viện của địch từ thị xã Quảng Trị lên ứng cứu cho Đông Hà, Ái Tử - 2 căn cứ quân sự lớn của địch tại vùng chiến thuật 1). Từ đó, tạo điều kiện để các cánh quân của ta mai phục sẵn ở hai bờ sông Thạch Hãn và các vùng phụ cận tiêu diệt lực lượng quân sự của địch đang tập trung rất đông tại chiến trường Quảng Trị.

Tuy nhiên, khoảng rạng sáng ngày 10-4-1972, khi trung đội đến gần cầu Thạch Hãn thì bị địch phát hiện. Quân địch điên cuồng xả súng, các chiến sĩ của trung đội cố gắng chống trả, cầm cự, động viên nhau quyết chiến. Trung đội và quân địch đánh giáp lá cà, giằng co quyết liệt. Bị bất ngờ và có phần lúng túng trước sức chịu đựng, độ gan lỳ, dũng cảm của các chiến sĩ, quân địch tiếp tục điều động thêm binh lính vây chặt trung đội. Không nản chí, cố gắng đem hết sức mình phá vòng vây, các chiến sĩ tận dụng địa thế nhanh chóng chia nhau ẩn nấp, người trước xông pha, người sau “bọc lót” yểm trợ, nhiều phen tưởng như đã có thể phá vòng vây, thoát được “cửa tử”. Dẫu vậy, do tương quan lực lượng quá lớn, đến quá trưa ngày 10-4-1972, hầu hết các chiến sĩ của trung đội đã anh dũng hy sinh. Sự hy sinh của các chiến sĩ đã viết nên bản anh hùng ca bất tử bên dòng Thạch Hãn, là dấu son tỏa sáng lấp lánh trong suốt chiều dài lịch sử đất nước, là niềm tự hào của các thế hệ cháu con đất Việt về một thế hệ “chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”. Trong trận đánh, trung đội đã tiêu diệt được 125 quân địch thuộc nhiều binh chủng, 2 cố vấn quân sự Mỹ và “bắn hạ” nhiều xe cơ giới. Với những chiến công ấy, năm 1973, Trung đội Mai Quốc Ca được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, đồng thời phong tặng danh hiệu “Trung đội 1 thắng 100”.

Trong trận chiến ấy, duy chỉ có một người chiến sĩ may mắn thoát chết nhưng bị thương nặng. Nhiều năm bị địch bắt giữ, phải sống cảnh tù đày nhưng người chiến sĩ ấy kiên quyết giữ vững lập trường, nêu cao chí khí: “Thà chết, thà chấp nhận bị địch giam cầm, ngược đãi chứ nhất định không chịu chiêu hồi”. Đó là người cựu chiến binh Vũ Quang Thành (làng Đồng Minh, xã Vĩnh Phúc, huyện Vĩnh Lộc).