Cựu giao liên du kích xã Phú Khee

Năm 1952, chiến sự trở nên ác liệt. Phú Khê, với vị trí là vùng đệm chiến lược gần sông Thao, trở thành mục tiêu càn quét thường xuyên của giặc Pháp. Lúc này, Bà Mão (khi đó mới ngoài hai mươi tuổi) đã là một giao liên du kích bí mật.

​Công việc của Bà Mão không phải là cầm súng, mà là "gánh" những thông tin quan trọng. Bà thường giả làm người đi chợ, đội nón mênh mông, tay xách giỏ tre, đi qua những chốt chặn dày đặc của địch để chuyển thư mật, thuốc men và bản đồ chiến thuật giữa các đơn vị du kích địa phương và cơ sở Đảng.

​Một lần, Bà Mão được giao một nhiệm vụ tối mật: chuyển một bức thư chứa kế hoạch đánh úp một đồn địch ở xã bên cho Chi bộ Đảng. Bức thư được cuộn nhỏ, giấu kín trong một cuộn sợi chỉ màu hồng mà Bà Mão thường dùng để vá may. Bà chọn sợi chỉ hồng vì nghĩ, nó sẽ dễ bị lầm tưởng là đồ dùng phụ nữ, không ai ngờ nó lại chứa đựng mạng sống của hàng chục chiến sĩ.

​Sáng hôm ấy, sương giăng dày đặc. Bà Mão rời nhà, đi bộ hơn 10 cây số qua những cánh đồng lúa và những con đường mòn quen thuộc. Khi đến gần khu vực Xóm Cổ, nơi có một chốt lính Pháp thường xuyên kiểm tra gắt gao, trái tim Bà Mão đập loạn xạ.

​Quả nhiên, Bà bị chặn lại. Tên lính Pháp cao lớn, râu ria xồm xoàm nhìn chằm chằm vào chiếc giỏ tre của Bà.

​"Bà đi đâu?" – Hắn hỏi bằng tiếng Việt lơ lớ.

​"Dạ, tôi đi thăm nhà cô ruột bị ốm, tiện thể mang ít trứng gà với cuộn chỉ ra chợ bán kiếm chút tiền mua thuốc." – Bà Mão trả lời bình tĩnh, cố gắng làm ra vẻ mệt mỏi và sợ hãi.

​Tên lính lục soát giỏ, bóp nắn từng quả trứng, rồi cầm lấy cuộn sợi chỉ hồng lên xem xét. Hắn kéo nhẹ một đoạn, thấy nó cuộn chặt, không có vẻ gì khả nghi. Bà Mão nhìn hắn kéo sợi chỉ, ruột gan như lửa đốt. Chỉ cần hắn kéo mạnh hoặc xé rách cuộn chỉ, bí mật sẽ bại lộ, không chỉ kế hoạch bị hỏng mà tính mạng của Bà cũng khó giữ.

​Bà Mão nhanh trí, chỉ tay vào chiếc áo rách vai của hắn:

​"Ông lính ơi, áo của ông rách rồi kìa! Tôi thấy ông lạnh lắm. Cuộn chỉ này chắc lắm, ông cứ cầm lấy mà vá lại đi. Coi như tôi biếu ông lấy may!"

​Tên lính ngạc nhiên trước sự "tử tế" bất ngờ. Hắn nhìn chiếc áo rách của mình, rồi lại nhìn cuộn chỉ màu hồng. Có lẽ sự mệt mỏi và cái lạnh đã làm hắn mất cảnh giác. Hắn ném trả cuộn chỉ vào giỏ, gầm gừ: "Cút đi!"

​Bà Mão thở phào nhẹ nhõm. Bà bước đi thật nhanh nhưng vẫn giữ dáng vẻ một người phụ nữ đi chợ bình thường. Chiều hôm đó, Bà đã trao tận tay bức thư mật cho căn cứ. Kế hoạch đã thành công tốt đẹp.