Cựu thanh niên xung phong Nguyễn Thị Lan

“Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước

Mà lòng phơi phới dậy tương lai.”

 – Tố Hữu

Hưởng ứng lời kêu gọi của Tổ quốc, năm 1970, khi vừa tròn 18 tuổi, bà Nguyễn Thị Lan (quê Hà Tĩnh) tình nguyện gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong và được biên chế vào một đại đội làm nhiệm vụ trên tuyến Đường Trường Sơn.

Trong hơn 4 năm (1970–1974), bà trực tiếp tham gia mở đường, san lấp hố bom, phá đá, vận chuyển lương thực và đạn dược. Trung bình mỗi ngày, đơn vị của bà phải san lấp từ 5–7 hố bom, có thời điểm làm việc liên tục 10–12 giờ giữa mưa rừng và bom nổ. Riêng năm 1972 – giai đoạn ác liệt nhất – khu vực bà phụ trách hứng chịu hàng trăm lượt oanh tạc. Trong một trận đánh phá, bà bị mảnh bom găm vào chân, được xác nhận thương tật 41%.

Đơn vị của bà khi ấy có hơn 120 đội viên; sau chiến tranh, gần 20 người đã hy sinh, nhiều người khác mang thương tật suốt đời.

Năm 1975, khi đất nước thống nhất, bà trở về quê hương, tiếp tục lao động sản xuất và tham gia Hội Cựu Thanh niên xung phong địa phương. Gần nửa thế kỷ trôi qua, vết thương chiến tranh vẫn còn đó, nhưng bà luôn tự hào vì đã góp phần nhỏ bé vào con đường huyết mạch vận chuyển hàng triệu tấn vũ khí, lương thực chi viện cho tiền tuyến.

Cuộc đời bà là lát cắt chân thực về thế hệ thanh niên Việt Nam – những người đã hiến dâng tuổi xuân, mồ hôi và cả xương máu để đổi lấy ngày đất nước trọn niềm hòa bình.