Cựu thanh niên xung phong Nguyễn Thị Thoa

THỜI HOA LỬA – CỰU THANH NIÊN XUNG PHONG NGUYỄN THỊ THOA

Người con gái gửi tuổi xuân vào những cung đường chiến tranh

Năm 1952, Nguyễn Thị Thoa cất tiếng khóc chào đời trong những năm tháng đất nước còn chìm trong chiến tranh. Khi ấy, phía trước của cô bé Thoa là một tuổi thơ bình dị như bao đứa trẻ Việt Nam khác. Nhưng lịch sử đã đặt cả một thế hệ thanh niên vào một thử thách lớn lao: khi Tổ quốc cần, họ phải biết gác lại những ước mơ riêng để lên đường.

Tuổi thanh xuân của Nguyễn Thị Thoa cũng đến trong những năm tháng như thế.

Ngày ấy, thanh niên xung phong không phải là một công việc nhẹ nhàng. Đó là những con người đi đến những nơi gian khổ nhất, nơi bom đạn có thể trút xuống bất cứ lúc nào. Họ làm đường, sửa đường, vận chuyển hàng hóa, bảo đảm giao thông, phục vụ các chiến trường. Có những con đường vừa được san lấp đã lại bị bom cày nát; những đoạn đường vừa thông xe, máy bay địch lại xuất hiện trên bầu trời.

Nhưng những người trẻ tuổi vẫn ở đó.

Trong dòng người lên đường ấy có những cô gái tuổi đôi mươi. Họ rời mái nhà thân yêu, rời cha mẹ, anh chị em và những ngày tháng bình yên để khoác lên mình màu áo thanh niên xung phong.

Nguyễn Thị Thoa cũng gửi lại tuổi trẻ của mình trên những cung đường thời chiến.

Đối với những cô gái ngày ấy, gian khổ không chỉ đến từ bom đạn. Đó còn là những đêm ngủ giữa rừng, những ngày hành quân dưới nắng gắt, những bữa cơm vội vàng, những lần thiếu thốn thuốc men và lương thực. Có khi vừa nghe tiếng máy bay từ xa, mọi người đã lập tức lao ra mặt đường. Người san đất, người lấp hố bom, người vận chuyển vật liệu, người cảnh giới.

Không ai hỏi mình sẽ được nghỉ lúc nào.

Chỉ biết rằng phía trước còn một đoàn xe đang chờ.

Phía sau còn những người lính cần được tiếp tế.

Và con đường phải được thông.

Trong chiến tranh, có những công việc tưởng như thầm lặng nhưng lại giữ vai trò vô cùng quan trọng. Một con đường được giữ thông có nghĩa là hàng hóa có thể đến chiến trường. Một cây cầu được sửa kịp thời có nghĩa là những đoàn xe có thể tiếp tục hành quân. Một hố bom được lấp trong đêm có thể giúp cả đoàn xe vượt qua an toàn.

Vì thế, những người thanh niên xung phong đã trở thành một phần không thể thiếu của những tuyến đường chiến lược trong chiến tranh.

Tinh thần ấy được hun đúc từ truyền thống của lực lượng TNXP, vốn được hình thành từ năm 1950 và từng được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp động viên. Bốn câu thơ Người tặng thanh niên xung phong đã trở thành lời nhắc nhở đối với biết bao thế hệ:

“Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên.”

Đối với Nguyễn Thị Thoa và những người đồng đội, đó không chỉ là những câu thơ để đọc. Đó còn là tinh thần để sống và hành động giữa những năm tháng khốc liệt.

Có lẽ trong những ngày tháng ấy, chẳng ai nghĩ rằng mình đang viết nên lịch sử.

Họ chỉ nghĩ đơn giản rằng mình đang làm một việc cần làm cho đất nước.

Một cô gái trẻ có thể từng nhớ mẹ.

Nhớ mái nhà.

Nhớ những buổi chiều quê.

Nhớ những ngày chưa có tiếng bom.

Nhưng nỗi nhớ riêng phải nhường chỗ cho nhiệm vụ chung.

Tuổi thanh xuân của họ vì thế không được đo bằng những cuộc vui, những bộ váy đẹp hay những ngày tháng bình yên. Tuổi trẻ được tính bằng những cung đường đã đi qua, những hố bom đã lấp, những chuyến hàng đã đưa tới nơi và những lần cùng đồng đội vượt qua hiểm nguy.

Rồi chiến tranh cũng đi qua.

Đất nước bước vào hòa bình.

Những người từng khoác màu áo thanh niên xung phong trở về với cuộc sống đời thường. Họ lại trở thành những người mẹ, người vợ, người lao động bình dị. Những bàn tay từng đào đất, san đường, vận chuyển hàng hóa năm nào lại tiếp tục làm lụng để xây dựng gia đình.

Nhưng năm tháng chiến tranh không bao giờ thực sự biến mất.

Nó ở lại trong ký ức.

Ở lại trong những câu chuyện kể cho con cháu.

Ở lại trong những người đồng đội đã không còn trở về.

Và ở lại trong mái tóc ngày càng bạc của những cựu thanh niên xung phong.

Hôm nay, khi nhìn lại cuộc đời mình, Nguyễn Thị Thoa có thể không cần những lời ca ngợi lớn lao. Bởi những gì thế hệ bà đã làm đã trở thành một phần của lịch sử đất nước.

Điều đáng quý nhất có lẽ chính là: bà đã từng là một người trẻ, nhưng khi Tổ quốc cần, bà đã không đứng ngoài cuộc.

Nguyễn Thị Thoa – người cựu thanh niên xung phong sinh năm 1952 – là hình ảnh gợi nhớ về một thế hệ phụ nữ Việt Nam từng mang cả tuổi xuân của mình đi qua chiến tranh.

Họ không phải những người nổi tiếng.

Tên tuổi của họ có thể không xuất hiện nhiều trên những trang sách.

Nhưng chính những con người bình dị ấy đã góp từng phần sức lực để làm nên những con đường đi tới chiến thắng.

Và khi hôm nay đất nước sống trong hòa bình, mỗi bước chân bình yên trên những con đường rộng mở cũng là một lời nhắc nhớ:

Đã từng có một thế hệ thanh niên đi qua tuổi trẻ bằng lòng yêu nước, bằng sự hy sinh và bằng niềm tin rằng – không có việc gì khó, nếu lòng người không ngại gian lao.

Nguyễn Thị Thoa và những người đồng đội năm ấy đã để lại cho thế hệ hôm nay một món quà vô giá:

đó là ký ức về một thời tuổi trẻ biết sống vì Tổ quốc.