Cựu TNXP Kim Điệp vượt qua sự nhút nhát giữa tuyến lửa

Cựu TNXP Kim Điệp vượt qua sự nhút nhát giữa tuyến lửa

Từ một cô gái vốn nhút nhát, ít nói và thiếu tự tin khi đứng trước đông người, cựu TNXP Kim Điệp (Vinh, Nghệ An) đã phải tự vượt qua những hạn chế của bản thân khi được điều vào tuyến lửa. Giữa chiến sự ác liệt, lao động nặng nhọc và cuộc sống chủ yếu dưới những căn hầm, chị còn nhận thêm nhiệm vụ làm giáo viên kiêm nhiệm, dạy toán cho đồng đội.

Hồi còn ở lực lượng TNXP, Kim Điệp vốn ít chuyện và thường tránh gặp các đồng đội nam. Nhưng khi được cử vào tuyến lửa, chị phải đối mặt với một hoàn cảnh hoàn toàn khác. Chiến sự ngày càng ác liệt, công việc lao động nặng nhọc, còn mọi sinh hoạt đời sống đều diễn ra dưới những căn hầm.

Trong hoàn cảnh ấy, Ban Chỉ huy giao thêm cho chị nhiệm vụ làm giáo viên kiêm nhiệm, dạy toán lớp 5. Với một người vốn thiếu tự tin khi phải nói trước đông người, đây là công việc không dễ dàng.

Tuy nhiên, học văn hóa là một trong ba nhiệm vụ được đặt ra đối với lực lượng TNXP lúc bấy giờ: lao động, chiến đấu và học tập. Kim Điệp khi đó đang là đối tượng Đảng nên càng ý thức rõ trách nhiệm của mình và không thể từ chối nhiệm vụ được giao.

Cầm quyển sách giáo khoa trên tay, chị phân vân định sang nhờ thầy Phan Văn Ổn phụ đạo. Nhưng rồi vì ngần ngại, Kim Điệp lại rẽ sang căn hầm của đồng đội Phan Doãn Xơng, người cùng lứa tuổi và đã có kinh nghiệm hoạt động TNXP ở ngoài tỉnh.

Khi Kim Điệp đứng trước cửa hầm, Phan Doãn Xơng đang chăm chú viết. Trang giấy trước mặt đã phủ đầy những hàng chữ. Thấy chị còn do dự, anh hỏi cần giúp việc gì không.

Kim Điệp hỏi anh đang soạn bài. Xơng cho biết anh đang viết thư về nhà, bởi đã vào tuyến lửa khá lâu nhưng công việc cứ bận rộn, đến hôm đó mới có thời gian viết cho mẹ.

Từ câu chuyện của lá thư, Kim Điệp được nghe anh kể về gia đình. Quê Xơng ở xã Thanh Chi, Thanh Chương, Nghệ An. Mẹ anh khi ấy gần 60 tuổi, chị gái đã lấy chồng ở xã bên. Cha anh từng đi dân công ở Điện Biên, bị sốt rét rồi mất tại đó khi anh còn rất nhỏ.

Vì hoàn cảnh gia đình, khi lớn lên Xơng không được chính quyền xã điều đi bộ đội. Mẹ anh cũng yên lòng vì có người con trai ở nhà làm chỗ dựa khi tuổi già.

Nhưng giữa thời điểm thanh niên trai tráng khắp các làng quê miền Bắc lần lượt lên đường nhập ngũ, Xơng cảm thấy mình lạc lõng nếu chỉ ở nhà. Trong một đêm đi họp Chi đoàn, anh đã tình nguyện ghi tên gia nhập TNXP.

Một tuần trước ngày lên đường, anh mới xin phép mẹ. Để mẹ yên tâm, Xơng nói TNXP chỉ đóng quân trong tỉnh, làm cầu đường chứ không ra mặt trận, sau ba năm hoàn thành nghĩa vụ sẽ trở về.

Ba năm công tác tại C313-N65, làm đường 15B, Xơng luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ. Với bản tính dí dỏm, thông minh, anh thường đem lại tiếng cười và niềm vui cho đồng đội. Sau thời gian công tác, anh được ghi tên đầu trong đợt ra quân đi học sư phạm.

Nhưng khi chiến sự ngày càng ác liệt, năm 1968, Tổng đội TNXP điều động lực lượng chi viện chiến trường. Xơng lại tạm gác ước mơ học sư phạm để tiếp tục xung phong lên đường nhận nhiệm vụ mới.

Cũng trong lần trò chuyện ấy, Xơng kể với Kim Điệp rằng trong lá thư gửi mẹ, anh dự định nói sau khi hoàn thành chiến dịch VT5 sẽ xin ra quân về nhà cưới cô gái ở xã bên do chị gái mai mối. Nghe vậy, Kim Điệp ngạc nhiên. Anh chỉ cười, nói rằng đó là lời hứa để mẹ vui lòng, còn nếu thực sự được ra quân thì trước hết vẫn phải đi học.

Sau đó, Xơng hướng dẫn Kim Điệp một số kinh nghiệm giảng bài, giúp chị tự tin hơn với nhiệm vụ mới. Bài dạy đầu tiên của chị là “Số đúng và số gần đúng” trong chương trình toán lớp 5. Lớp học chỉ có bảy người, trong đó có những nữ TNXP khi vào đơn vị mới chỉ học đến lớp 1.

Cuộc trò chuyện với Phan Doãn Xơng giúp Kim Điệp có thêm sự tự tin để bắt đầu công việc mà trước đó chị từng lo sợ. Nhưng chị không thể ngờ rằng cuộc gặp ấy cũng là một trong những lần cuối cùng được trò chuyện với người đồng đội.

Chỉ một ngày sau, Phan Doãn Xơng đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ rà bom.

Với cựu TNXP Kim Điệp, ký ức về người đồng đội năm ấy vì thế không chỉ là câu chuyện về một người thanh niên thông minh, dí dỏm, từng có ước mơ trở thành thầy giáo, mà còn là ký ức về một thế hệ TNXP đã vượt qua những giới hạn của bản thân để hoàn thành nhiệm vụ giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt.