Cựu TNXP phá bom mở đường

Những năm đó, tôi theo đơn vị vào tuyến lửa trên dãy Trường Sơn. Công việc của chúng tôi không phải trực tiếp cầm súng chiến đấu, mà là giữ cho con đường luôn thông suốt: phá bom nổ chậm, san lấp hố bom, dẫn xe qua những đoạn nguy hiểm.

Nghe thì đơn giản, nhưng mỗi bước chân đều có thể là lần cuối.

Có những buổi sáng, vừa nhận lệnh xong là chúng tôi lao ra đường. Đêm qua máy bay vừa đánh phá, mặt đường nham nhở, đất đá văng tung tóe. Bom chưa nổ nằm lẫn trong đất, im lìm mà đáng sợ. Tổ chúng tôi phải rà từng bước, dùng que dò, có khi dùng chính đôi tay để gạt đất.

Tôi còn nhớ rõ một lần, chúng tôi phát hiện một quả bom nổ chậm nằm ngay giữa đường. Nếu không xử lý kịp, đoàn xe tối nay sẽ không thể đi qua. Cả tổ đứng lại, ai cũng hiểu mức độ nguy hiểm. Nhưng rồi chị Hòa—tổ trưởng—bình tĩnh bước lên.

Chị nói rất khẽ:
“Để chị làm. Mấy đứa giữ khoảng cách.”

Chúng tôi lùi lại, tim đập dồn dập. Chị Hòa quỳ xuống, tay run nhưng mắt thì rất vững. Từng thao tác tháo kíp được thực hiện chậm rãi. Không gian lúc đó im lặng đến mức tôi nghe rõ cả tiếng thở của mình.

Rồi… một tiếng “cạch” rất nhỏ.

Chị quay lại, cười:
“Xong rồi!”

Chúng tôi vỡ òa, nhưng niềm vui ấy không kéo dài lâu. Vì chỉ vài phút sau, máy bay lại quay lại. Tất cả lao xuống hố tránh bom. Đất đá trùm lên đầu, tiếng nổ dội vào lồng ngực. Khi yên, chúng tôi lại bò lên—lại cuốc đất, lấp đường, như thể chưa có gì xảy ra.

Có những người không kịp đứng dậy nữa.

Anh Bình trong đội tôi—một người hay hát—đã hy sinh trong một lần đang lấp hố bom. Khi chúng tôi chạy ra, anh vẫn nằm đó, tay còn nắm chặt chiếc xẻng. Chúng tôi chôn anh bên vệ đường, lấy chính đất anh vừa san lấp phủ lên. Không ai khóc thành tiếng, chỉ lặng im làm tiếp công việc còn dang dở.

Đêm đến, khi đoàn xe nối đuôi nhau vượt qua đoạn đường chúng tôi vừa sửa, nhìn ánh đèn xe khuất dần trong rừng, chúng tôi thấy lòng mình ấm lại. Bao nhiêu mệt mỏi, sợ hãi dường như tan biến. Chỉ cần con đường còn thông, chúng tôi còn đứng vững.

Chúng tôi không nghĩ mình là anh hùng. Chúng tôi chỉ nghĩ rất đơn giản: nếu mình không làm, ai sẽ làm? Nếu con đường này tắc, tiền tuyến sẽ ra sao?

Tuổi trẻ của chúng tôi đã gửi lại nơi những con đường bom đạn ấy—nhưng đổi lại, đất nước có được những ngày bình yên.

Và mỗi lần nhớ lại, tôi vẫn thấy rõ hình ảnh những người đồng đội—bụi đất phủ đầy tóc, mồ hôi hòa với bùn, nhưng ánh mắt thì sáng lên một niềm tin không gì dập tắt được.