Cựu TNXP Phạm Thị Lý

Khi không quân Mỹ bắt đầu đánh phá miền Bắc ác liệt vào năm 1967, tôi mới 9 tuổi.

Một buổi trưa hè, tiếng còi báo động vang lên chói tai. Người lớn hô nhau xuống hầm trú ẩn. Tôi còn chưa hiểu hết chiến tranh là gì, chỉ biết rằng sau mỗi trận bom, có nhà bị sập, có người không còn trở về.

Cuối năm ấy, gia đình tôi được lệnh sơ tán về một xã vùng sâu. Tôi theo mẹ và em trai rời thành phố, mang theo vài bộ quần áo và ít gạo. Cha tôi ở lại làm việc trong nhà máy dệt.

Cuộc sống nơi sơ tán rất khác. Chúng tôi học trong những lớp học dựng tạm bằng tre nứa. Bàn ghế thô sơ, bảng là tấm gỗ sơn đen. Mỗi khi có tiếng máy bay, cả lớp lại ùa xuống hầm đất sau trường.

Đêm đến, chúng tôi ngủ chung trong căn nhà tranh của người dân địa phương. Trẻ con nhanh chóng quen với việc đào hầm cá nhân ngay cạnh giường. Có lần, bom rơi gần làng, đất rung lên như động đất. Tôi ôm chặt mẹ trong bóng tối.

Nhưng giữa gian khó, tôi lại cảm nhận được tình người ấm áp. Bà con nơi sơ tán chia sẻ từng bát khoai, củ sắn. Người lớn động viên nhau giữ vững sản xuất. Dù chiến tranh, cánh đồng vẫn xanh lúa.

Tôi nhớ nhất ngày cha tôi đạp xe hàng chục cây số vào thăm. Ông gầy đi nhiều, nhưng vẫn cười: “Ráng học giỏi nhé con.” Hình ảnh ấy theo tôi suốt cuộc đời.

Năm 1973, sau Hiệp định Paris, chúng tôi trở lại thành phố. Nhà cửa nhiều nơi bị hư hại, nhưng thành phố vẫn đứng vững. Tôi lúc ấy đã lớn hơn, hiểu rằng mình vừa trải qua một phần của lịch sử.

Bây giờ, khi kể lại cho con cháu nghe, tôi thường nói: “Chiến tranh không chỉ ở chiến trường. Nó đi vào từng gia đình.” Những ngày sơ tán dạy tôi biết trân trọng mái nhà bình yên và tình người trong hoạn nạn.