Bài viết

Cựu tù cách mạng kể chuyện phá rào, đào hầm thoát “địa ngục trần gian”

Hưng Yên25/12/2025Ban Biên tập tổng hợp2 lượt xem0 lượt chia sẻ

(Dân trí) - Chống lại sự tra tấn dã man của bọn cai ngục nhà tù Phú Quốc, nhiều chiến sĩ tù cách mạng đã dũng cảm, mưu trí bẻ rào kẽm, đào hầm… vượt ngục, cùng quân dân Phú Quốc đánh địch, góp phần giải phóng đất nước.

Tay không phá rào kẽm…Ông Huỳnh Văn Em – Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh huyện Phú Quốc (Kiên Giang) - dẫn chúng tôi đến tận nhà ông Ba Toản (tên thật là Nguyễn Văn Mỹ – một cựu tù Phú Quốc hiện đang sinh sống tại xã Cửa Dương, huyện đảo Phú Quốc) để được nghe ông kể về những ngày tháng đau đớn cùng cực trong “địa ngục trần gian” nhà tù Phú Quốc năm xưa. Dù đã hơn 75 tuổi nhưng sức khỏe và trí nhớ ông Ba Toản còn rất minh mẫn, khi kể lại những năm tháng “uống mật, nằm gai” ở nhà tù Phú Quốc và thời gian vượt ngục ra ngoài đấu tranh với kẻ thù, giọng ông Ba Toản sang sảng, đôi mắt sáng lên…Ông Ba Toản kể: “Tôi tham gia chiến dịch Mậu Thân 1968 đánh vào Sài Gòn và không may bị địch bắt tại đây. Sau đó chúng đưa tôi ra nhà tù Phú Quốc vào ngày 26/4/1968. Trước sự tra tấn dã man và ý chí phải thoát ra để phục vụ cách mạng, giải phóng đất nước, tôi và 5 đồng chí khác lên kế hoạch phá rào kẽm, phá mìn thoát khỏi nhà tù vào ngày 22/6/1968”.Nhà tù Phú Quốc không có tường cao, xung quanh bao bọc bằng nhiều lớp kẽm gaiNhà tù Phú Quốc không có tường cao, xung quanh bao bọc bằng nhiều lớp kẽm gaiTheo ông Ba Toản, nhà tù Phú Quốc khác với các nhà tù khác là không có tường rào bê tông cốt thép cao, xung quanh nhà tù được bao bọc bởi nhiều lớp rào bằng kẽm gai. Ngoài ra, 4 góc nhà tù còn có chòi canh và các đội tuần tra liên tục cùng với chó nghiệp vụ… Sau khi quan sát kỹ, đêm 22/6/1968, nhóm vượt ngục của ông Ba Toản cởi trần, dùng bùn trát lên người để ngụy trang; dùng tay không bẻ kẽm gai để thoát ra ngoài. Khi thoát ra ngoài, nhóm ông Ba Toản tiếp tục phá mìn, kẽm gai mà bọn địch cài sẵn trong những đám cỏ tranh bên ngoài nhà tù.Ông Ba Toản nói: “Việc phá kẽm gai anh em chúng tôi hoàn toàn dùng tay không. Đối với từng loại mình phái biết điểm yếu của nó, chẳng hạn đối với lớp bùng nhùng có một điểm giao nhau, mình chỉ cần “mở khóa” điểm này là xong. Còn đối với hàng rào ô vuông, chúng chỉ dùng dây kẽm nhỏ buộc lại nên mở dễ dàng, còn một vài loại khác mình dùng hai đầu ngón tay cái và ngón trỏ bẻ mạnh là sợi kẽm sẽ gãy…”.Khi thoát ra ngoài, ông Ba Toản liên hệ với chỉ huy và được chỉ huy giao nhiệm vụ ở lại huyện Phú Quốc kết hợp với quân giải phóng địa phương đánh địch. Từ sở trường là bộ đội đặc công, ông Ba Toản xin Ban chỉ huy quân sự huyện Phú Quốc cho lập đội đặc công. Khi đội đặc công ra đời, ông Ba Toản được giao nhiệm vụ huấn luyện và phối hợp với bộ đội địa phương tổ chức phá đồn địch.Nhà tù Phú Quốc không có tường cao, xung quanh bao bọc bằng nhiều lớp kẽm gaiÔng Ba Toản bên vườn ươm cây bầu gió.“Những năm 70 lực lượng quân địch đóng trên địa bàn huyện Phú Quốc rất đông, quân số của họ đã có chục ngàn lính trong khi lực lượng của ta chỉ vài trăm. Đáng nói, địch có đủ mọi phương tiện, vũ khí hiện đại để tấn công chúng ta. Do vậy, để đánh địch chúng ta không thể đánh tay đôi với chúng mà bộ đội ta lấy cách đánh du kích, đánh địch khắp nơi, làm chúng hoang mang, lo sợ…”.Theo ông Ba Toản bí quyết để các trận diệt đồn địch thành công trên đảo Phú Quốc chính là sự chính xác và thần tốc. Ông Toản nói: “Các trận đánh đồn chỉ được phép diễn ra trong 5 phút, vì nếu trễ hơn, lực lượng chi viện của địch đến, bộ đội ta kẹt lại là khó sống. Do vậy, để đánh nhanh như vậy, không cách nào khác là lực lượng trinh sát của ta phải giỏi, nắm rõ địa hình, quân lực của địch. Tiếp đó bà bộ đội đặc công vào cắt kẽm gai, phá mìn… Lúc này, bộ đội ta tiến vào đánh úp quân địch là xong”.Ngày 30/4, ông Ba Toản cùng quân giải phóng địa phương tiếp quản các căn cứ địch đóng trên địa bàn huyện Phú Quốc mà không tốn viên đạn nào. Sau khi đất nước hoàn toàn giải phóng, ông Ba Toản ở lại huyện đảo lập gia đình và tiếp tục xây dựng lực lượng vũ trang đến 1983 mới nghỉ hưu theo chính sách. Nhờ tính lao động cần cù, chịu khó nghiên cứu trồng 10 ha cây gió bầu tạo trầm hương. Qua hơn 10 năm chăm sóc, cây gió bầu phát triển và đang mang lại lợi nhuận kép (đất và cây đều có giá cao) cho gia đình ông Ba Toản vào loại nhất nhì ở đảo ngọc Phú Quốc. Chính nhờ mô hình làm ăn hiệu quả này, 10 năm liền ông Ba Toản vinh dự nhận bằng khen nông dân sản xuất giỏi của tỉnh Kiên Giang.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn