Đã lên Điện Biên thì không ai nghĩ đến chuyện trở về trước ngày chiến thắng"

Người cựu binh Nguyễn Văn Đạo năm nay đã bước sang tuổi chín mươi lăm. Căn nhà nhỏ nằm ven dòng Cầu hiền hòa vẫn lưu giữ những kỷ vật của một thời trận mạc. Trên bức tường gian giữa, tấm Huân chương Kháng chiến được ông nâng niu như một phần ký ức không thể nào quên.

Ông nhập ngũ cuối năm 1953 khi vừa tròn hai mươi hai tuổi.

Ngày lên đường, mẹ ông chỉ kịp chuẩn bị cho con trai một túi gạo rang, vài bộ quần áo nâu và dặn:

· Đi đánh giặc thì phải sống cho xứng với quê hương.

Lúc ấy, ông Đạo cũng như bao người thanh niên ở Hiệp Hòa chỉ biết rằng đơn vị sẽ lên Tây Bắc làm nhiệm vụ. Không ai biết trận đánh sắp tới sẽ trở thành trận quyết chiến chiến lược làm thay đổi vận mệnh đất nước.

Đường hành quân lên Điện Biên gian khổ hơn tất cả những gì ông từng tưởng tượng.

Bộ đội đi bộ hàng trăm cây số qua rừng già, vượt đèo cao, lội suối sâu. Ban ngày nghỉ trong rừng tránh máy bay, ban đêm tiếp tục hành quân.

"Khổ nhất là lúc kéo pháo. Đường núi dốc đứng, trời mưa, đất nhão như bùn. Anh em vừa kéo vừa hò nhau mà đi."

Ông nhớ mãi hình ảnh những đoàn dân công hỏa tuyến gùi gạo, vác đạn, ngày đêm nối dài trên những con đường núi.

"Người dân lúc ấy quý bộ đội lắm. Có bát nước chè, củ sắn cũng nhường bộ đội."

Đầu tháng 3 năm 1954, đơn vị của ông tiến vào lòng chảo Điện Biên.

Những ngày đầu nổ súng, tiếng pháo rung chuyển cả núi rừng.

Đêm nào cũng vậy, đất dưới chiến hào rung lên bởi tiếng đại bác.

"Lúc ấy không ai sợ chết nữa. Chỉ nghĩ phải đánh thắng."

Trong trận đánh vào cứ điểm Độc Lập, đơn vị ông chịu nhiều tổn thất.

Người đồng đội nằm cạnh ông, quê ở Tân Yên, vừa trò chuyện với ông lúc chiều, đến tối đã hy sinh.

"Chúng tôi chỉ kịp lấy tấm tăng phủ lên người bạn rồi tiếp tục chiến đấu."

Ông nghẹn lại.

"Chiến tranh là thế. Đau lắm, nhưng không ai được phép dừng lại."

Suốt 56 ngày đêm chiến đấu, bữa cơm nhiều khi chỉ là nắm gạo rang với vài cọng rau rừng.

Nước uống phải hứng từ khe núi.

Ban ngày đào hào.

Ban đêm chiến đấu.

Áo quần rách tả tơi.

Đôi bàn chân phồng rộp.

Nhưng trong lòng ai cũng cháy bỏng niềm tin.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, khi lá cờ "Quyết chiến - Quyết thắng" tung bay trên nóc hầm Đờ Cát, cả đơn vị ôm nhau khóc.

"Khóc vì vui, vì nhớ những người đã nằm lại."

Ông bảo rằng trong suốt cuộc đời mình, đó là khoảnh khắc thiêng liêng nhất.

Bảy mươi năm đã đi qua.

Những người lính Điện Biên ngày ấy giờ tóc đã bạc trắng.

Mỗi lần nhắc lại chiến thắng Điện Biên Phủ, đôi mắt ông Đạo vẫn ánh lên niềm tự hào.

Ông chậm rãi nói:

"Chúng tôi chiến đấu không phải để được ghi công, mà để con cháu hôm nay được sống trong hòa bình."

Người cựu binh già ngước nhìn tấm ảnh Bác Hồ treo trên bàn thờ.

Ngoài sân, lũ cháu đang ríu rít nô đùa.

Ông mỉm cười:

"Thế là mãn nguyện rồi."