ĐÀ NẴNG – NHỮNG KHÚC TRÁNG CA BÊN DÒNG SÔNG HÀN
Lịch sử dân tộc Việt Nam là một bản trường ca bất tận được viết bằng máu, nước mắt và những khát vọng hòa bình lửa của bao thế hệ đi trước. Khi chúng tôi thực hiện đề án “Câu chuyện thời hoa lửa” trên mảnh đất Đà Nẵng, chúng tôi không chỉ đang lại những trang giáo khoa khô khan, mà là đang chạm vào từng nhịp thở của một thành phố từng được gọi là “huyệt đạo” của chiến tranh miền Trung. Đà Nẵng những năm kháng chiến chống Mỹ không chỉ là một đô thị giận dữ với ngâm sâu và sân bay quân sự bận rộn bậc nhất thế giới, mà còn là một chiến trường đặc biệt nghiêm khắc, nơi ranh giới giữa sự sống và cái chết tàn man như làn sương mờ trên Hải Vân. Dưới cái vẻ hào hoa của phố thị lúc bấy giờ là một cuộc chiến đầy dũng mãnh, nơi mỗi con hẻm nhỏ ở khu lấn biển, mỗi nền nhà thấp nền đất ở vùng ven Hòa Vang đều ẩn chứa những tâm hồn hiển trung, sẵn sàng hy sinh tất cả vì độc lập, tự do của dân tộc.
Thời gian hỏa hoạn của Đà thành đã được khắc phục bằng cách xác định hình ảnh sắc nét nhất của lực lượng Biệt động thành – những con người của đường phố, những thiết kế trẻ tuổi đã chọn lại cuốn sách để bước vào cuộc sống tử tử ngay giữa lòng. Tiêu biểu cho tinh thần ấy là Anh hùng liệt sĩ Lê Độ, người thanh niên đã trở thành biểu tượng bất diệt cho trẻ tuổi Đà Nẵng. Anh không chỉ chiến đấu bằng súng đạn mà còn bằng trí tuệ và một bản lĩnh hiển cường không gì chuyển nổi. Những kẻ đánh trận "xuất quỷ nhập thần" ngay giữa trung tâm thành phố làm anh chỉ huy đã tạo kẻ thù phải yếu, khẳng định rằng không có hàng rào an ninh hay công nghệ quân sự tối tân nào có thể ngăn chặn lòng yêu nước và ý chí của những kẻ tự làm. Hãy giải quyết anh bị bắt và chịu đựng những trận đòn tra tấn dã man đến xé thịt da, người ta không thấy sợ hãi trong mắt anh, mà chỉ tìm thấy một niềm tin sắt đá vào ngày thống nhất. Hình ảnh Lê Độ ngang trước pháp trường, lời hô vang cuối cùng của anh không chỉ làm rung động trái tim những người chứng kiến lúc bấy giờ mà còn vang vọng đến tận mai sau, trở thành một tượng đài tinh thần cho bao thế hệ học sinh, sinh viên trên khắp phạm vi Trung này.
Thế nhưng, bức tranh hoa lửa sẽ không bao giờ hoàn thiện nếu thiếu đi những sự thật thầm kín của những "người giữ lửa" tại căn cứ cách mạng K20. Im lặng bên dòng sông Cổ Cò, K20 là minh chứng cho sức mạnh của lòng dân – thứ vũ khí mà không phải là loại khí tài hiện đại nào của đối phương có thể khuất phục. Tại mảnh đất này, những hầm bí mật đã được đào sâu ngay dưới nền nhà, bên dưới bàn thờ tổ tiên, trở thành nơi trú ẩn và trưng bày bàn làm việc của ca bin cách mạng ngay sát sườn dốc bốt giặc. Những bà mẹ Đà Nẵng hiền hậu, tốc độ muộn muộn với gánh hàng rong thực chất lại là những giao liên kết cảm, khéo léo chuyển từng lá thư, từng viên thuốc xuyên qua các lớp hàng rào thép gai dày đặc. Sự kết hợp giữa tinh thần quả cảm của người chiến sĩ và sự kiện bọc vô điều kiện của nhân dân đã tạo nên một thế trận lòng dân sự vững chắc như thép mạnh, giữ cho ngọn lửa cách mạng tại Đà Nẵng chưa bao giờ tắt lịm, dù trong giai đoạn đen tối và cam go nhất của cuộc chiến.
Không thể không nhắc đến những địa danh đã đi vào Huyền thoại như đeo vương miện Hải Vân hay dòng sông Hàn đỏ nặng phù sa và cả máu đào của những chiến sĩ cảm tử. Hải Vân quan những năm tháng ấy không chỉ là vẻ đẹp dũng sĩ của "Thiên hạ đệ nhất hùng quan" mà còn là nơi chứng kiến những trận ki bạo bạo, nơi mỗi vách đá đều có thể là nơi ẩn náu của những người lính trẻ đang canh giữ con đường chi viện chiến lược. Sông Hàn những đêm lửa khói, Bến phà đen quân thù nhưng vẫn còn những con thuyền nhỏ Yên tĩnh trôi qua bộ vượt sông trong đêm tối, dựa vào sự che chở của những gia đình ngư dân nghèo khó nhưng hãy yêu nước. Mỗi địa danh ấy nay đã trở thành những "địa chỉ đỏ", là nơi mà thế hệ trẻ tìm về để soi lại mình, để hiểu rằng hòa bình hôm nay không phải tự nhiên mà có, nó được đánh đổi bằng thanh xuân, bằng xương tủy và cả những hạnh phúc riêng tư của những người đi trước.
Ngày nay, khi chúng ta đứng trên những cây cầu hiện đại bắc qua sông hàn gió, nhìn một Đà Nẵng nâng mình rực rỡ với những nhà phun trời, chúng ta càng thấy trân trọng hơn giá trị của hai chữ hoa bình. Việc thực hiện dự án này với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) chính là một cách để thế hệ trẻ chúng ta "số hóa" xin biết ơn và lan tỏa những câu chuyện hào hùng đến cộng đồng. Công nghệ xây dựng hình ảnh giúp họ lấy lại được vẻ đẹp rạng rỡ của những cô gái thanh niên xung phong dưới sóng bom bão, thấy lại sự khắc nghiệt của chiến trường xưa qua những thước phim minh họa đầy cảm xúc. AI không thay thế được lịch sử, nhưng nó là nhịp cầu giúp những ký ức từ quá khứ bước ra đời thực, gần gũi và sống động hơn thế hệ Gen Z. Chúng tôi nhận ra rằng, mỗi mét đất ven biển Mỹ Khe, mỗi nền đá trên đỉnh Ngũ Hành đều chứa những câu chuyện chưa kể về sự hy sinh và xin trung thành tuyệt đối với Đảng, với nhân dân.
Câu chuyện thời gian hỏa hoạn lại nhưng nó lại mở ra một quá trình mới – hành động của sự kế thừa và trách nhiệm. Thanh niên Đà Nẵng hôm nay không còn phải cầm súng trận đấu, nhưng chúng ta đang đối mặt với những "trận chiến" mới trên mặt trận tri thức, kinh tế và công nghệ toàn cầu. Tinh thần của danh sĩ Lê Độ, của những mẹ hiền K20 hay những chiến sĩ trên đỉnh Hải Vân chính là ngọn đuốc soi đường, nhắc nhở chúng ta phải sống sao cho xứng đáng với quá khứ hào hùng của cha ông. Chúng tôi nguyện viết tiếp bản hùng ca ấy bằng nỗ lực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng quê hương Đà Nẵng không chỉ đẹp về cảnh quan mà còn giàu về văn hóa lịch sử, xứng đáng là thành phố tiên phong, thành phố của những khát vọng vươn tầm quốc tế. Bản hùng ca hoa lửa ấy sẽ còn vang vọng mãi, như tiếng sóng biển Đông vĩnh cửu về quê hương cát hương, nhắc nhở mỗi người Đà thành rằng: Lịch sử là gốc rễ, và từ gốc rễ đó, chúng ta sẽ nở ra những đóa hoa rực rỡ cho tương lai tươi sáng của dân tộc Việt Nam.
