Đại Bàng Cất Cánh Từ Lửa Đỏ: Bản Trường Ca Về Vị Tướng Thép Văn Tiến Dũng Và Tuyệt Kỹ "Thọc Sâu"

Trong dòng chảy cuồn cuộn của lịch sử dân tộc, có những con người mà cuộc đời họ sinh ra để trở thành những tượng đài tạc bằng sấm sét và khói lửa. Đại tướng Văn Tiến Dũng, với bí danh Lê Hoài, chính là một vì tinh tú rực rỡ như thế. Sinh ngày 2 tháng 5 năm 1917 từ mạch đất Cổ Nhuế ven đô ngàn năm văn hiến, chàng thanh niên ấy mang trong mình một vẻ thư sinh tĩnh lặng nhưng lại cuộn trào ngọn núi lửa của lòng yêu nước. Không chọn con đường hoa lụa, năm 1934, khi mới bước sang tuổi 17, ông dấn thân vào bão táp của phong trào thợ thuyền Hà Thành, để rồi tiếng gọi của Mặt trận Dân chủ Đông Dương đã cuốn ông vào con đường cách mạng như một định mệnh vĩ đại.

Tròn 20 tuổi, ông bước vào hàng ngũ Đảng Cộng sản Đông Dương. Ít ai ngờ, ẩn sau vóc dáng nho nhã ấy lại là một ý chí gang thép khiến kẻ thù phải khiếp bạt vía. Trong cạm bẫy của thực dân, hơn ba lần ông rơi vào tay giặc, nếm trải đủ mọi nhục hình tàn khốc nơi ngục tối và thậm chí bị kết án tử hình vắng mặt. Nhưng gông cùm của đế quốc chỉ làm mài sắc thêm ý chí của người chiến sĩ kiên trung. Trước cái chết, ông vẫn ngẩng cao đầu, lấy máu và sự can trường để bảo vệ từng cơ sở cách mạng mỏng manh trong bóng đêm.

Sự sắc sảo phi phàm của ông nhanh chóng đưa vị lãnh đạo trẻ bước lên những vũ đài lịch sử quyết định. Lần lượt kinh qua các trọng trách: Thư ký Ban Thường trực Liên đoàn Lao động Hà Nội (1939), Bí thư Đảng bộ Bắc Ninh (tháng 1-1944), Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ (tháng 4-1944) rồi Ủy viên Thường vụ Ủy ban Quân sự cách mạng Bắc Kỳ (1945). Đỉnh điểm là vào tháng 5 năm 1945, ông gánh vác sứ mệnh xây dựng và chỉ huy Chiến khu Quang Trung, thổi bùng ngọn lửa vũ trang khởi nghĩa, góp phần đắc lực vào khoảnh khắc rạng đông của bản Đôn ca Cách mạng Tháng Tám.

Khi thực dân Pháp một lần nữa giày xéo non sông, người học trò ưu tú của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tuốt gươm ra trận. Dưới ngọn cờ của Tư lệnh Đại đoàn Văn Tiến Dũng, Đại đoàn 320 oai hùng dâng lên như sóng triều. Bằng chiến thuật xuất thần "nở hoa trong lòng địch", ông biến những đạo quân của mình thành mũi giáo xuyên thủng phòng tuyến giặc, quần nát hậu phương thực dân, làm đảo lộn hoàn toàn bàn cờ chiến lược tại Đồng bằng sông Hồng. Và trong những ngày sục sôi của chảo lửa Điện Biên Phủ 1954, trên cương vị Tổng Tham mưu trưởng, ông cùng Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã vạch định mưu lược, huy động huyết mạch hậu phương chi viện cho mặt trận, dìm vùi quân viễn chinh Pháp xuống thung lũng Mường Thanh.

Gió bụi thời gian tiếp tục vẫy gọi dũng tướng vào cuộc trường chinh chống Mỹ cứu nước. Dấu ấn chỉ huy của Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng in hằn trên những chiến tích rúng động địa cầu: Đường 9 - Nam Lào (1971), Trị - Thiên (1972), cho đến chiến dịch Tây Nguyên tàn khốc (tháng 3-1975). Nhưng tuyệt bút của cuộc đời ông phải kể đến Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Trên cương vị Tư lệnh chiến dịch vào tháng 4 năm 1975, bằng con mắt tinh đời của một bậc thầy, ông đã tung ra đòn định mệnh: Lệnh cho Quân đoàn 4 từ bỏ việc công kích thị xã Xuân Lộc, chuyển sang thế bao vây cô lập, cắt đứt cuống rốn với Biên Hòa, qua đó giáng đòn sập vỡ "cánh cửa thép" kiên cố nhất của địch. Quyết đoán ấy đã mở toang đường lớn cho đại quân thọc sâu vào hang ổ Sài Gòn - Gia Định, giành lấy toàn thắng vinh quang và thu hồi một thành phố gần như nguyên vẹn.

Điều khiến thế giới tạc dạ ghi tâm ở Đại tướng Văn Tiến Dũng là ông chưa từng bước qua một cánh cửa học viện quân sự chính quy nào. Học viện của ông là chiến hào, giáo trình của ông là máu, mồ hôi và nước mắt của đồng đội. Từ sự đúc kết máu lửa ấy, ông vươn lên thành một nhà hoạch định chiến lược xuất chúng. Sau ngày đất nước khải hoàn, với vai trò Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bí thư Đảng ủy Quân sự Trung ương, ông dốc toàn lực nhào nặn nên một Quân đội nhân dân chính quy, tinh nhuệ, giăng ra thế trận quốc phòng toàn dân vững như bàn thạch để đập tan mọi cuồng vọng phá hoại của kẻ thù.

Không dừng lại ở tài "cầm quân", ông còn là một nhà tư tưởng lý luận quân sự kiệt xuất. Kể từ năm 1986, khi chỉ đạo công tác Tổng kết chiến tranh, ông đã ban phát cho hậu thế một kho tàng vô giá. Những pho sử liệu như "Mấy vấn đề về nghệ thuật quân sự Việt Nam" (Giải thưởng Hồ Chí Minh 2007), "Đại thắng mùa Xuân" hay "Chiến tranh cách mạng Việt Nam 1945-1975" đã trở thành cẩm nang vĩnh cửu. Nhắc đến ông, giới quân sự phải ngả mũ trước nghệ thuật "thọc sâu" – một mũi kiếm thọc thẳng vào huyệt đạo kẻ địch, từ Đồng bằng sông Hồng thuở chống Pháp đến đòn vu hồi sấm sét tại Sài Gòn năm 1975.

Ngày 17 tháng 3 năm 2002, Đại tướng Văn Tiến Dũng trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 85, để lại muôn vàn tiếc thương cho non nước. Tấm Huân chương Sao Vàng lấp lánh trên ngực áo là vinh dự tột bậc mà Đảng và Nhà nước khắc ghi công lao của ông. Trọn một kiếp người dâng hiến vắt kiệt mình vì tự do và lý tưởng, ông đã hóa thân vào hồn thiêng sông núi, mãi mãi đúng với lời vinh danh của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt: Ông thực sự "xứng đáng là Đại tướng anh hùng" của một dân tộc anh hùng.