ĐẠI ĐỘI 22 LÀM NHIỆM VỤ QUAN TRỌNG ĐẦU TIÊN

Đại đội 22 được hình thành từ đầu năm 1964. Tôi nói từ hình thành là bởi lẽ về cơ cấu tổ chức cứ phát triển dần theo yêu cầu tiếp quản sân bay. Cuối 1963 đầu 1964 mới chỉ mươi lăm cán bộ kỹ thuật vô tuyến, hữu tuyến, Cục Không quân điều đến Nội Bài để tiếp cận, nắm bắt, học hỏi việc thi công lắp đặt máy móc trang thiết bị thông tin các đài trạm. Sau đó, bộ khung ban chỉ huy đại đội mới được điều về và quân số đơn vị lần lượt tăng nhanh theo yêu cầu.

Cho đến tháng 6-1964 thì tổ chức đại đội 22 mới thực sự ổn định, có quân số 228 người. Tôi cũng được điều về trong dịp này.

Về đại đội 22 tôi là người mới; thực ra thì tôi là cũ, là người lính thông tin đầu tiên của sân bay Nội Bài.

Năm 1960, tôi là thành viên trong đoàn cán bộ kỹ thuật quân sự biệt phái sang Bộ GTVT làm ở "Ban thiết kế xây dựng sân bay Thủ đô" (tức là sân bay Nội Bài bây giờ).

Nhờ có thời gian bốn năm công tác thiết kế và giám sát thi công các công trình T.T sân bay nên về đại đội 22 bước đầu tôi có nhiều thuận lợi. Có lẽ vì vậy, cấp trên quyết định tôi là đại đội phó phụ trách kỹ thuật đại đội 22 .

Nhiệm vụ đầu tiên tôi được giao là: "Chuẩn bị thông tin tốt. Đón trung đoàn 921 về sân bay an toàn".

Xác định đây là một nhiệm vụ hết sức quan trọng. Bởi lẽ trung đoàn không quân tiêm kích đầu tiên về nước là mơ ước ngàn đời của dân tộc.

Từ xa xưa đã có truyền thống Thánh Gióng phi ngựa sắt dẹp giặc ân rồi bay thẳng lên trời.

Đến nay ta mới có đàn chim sắt, đại bàng vươn cánh. Đúng vào thời điểm Tổ quốc đang cần lực lượng trên không canh giữ bầu trời diệt bầy quạ Mỹ thì trung đoàn không quân tiêm kích đầu tiên Quân đội nhân dân Việt Nam xuất hiện kịp thời. Có lẽ, đại đội 22 là đơn vị thông tin đầu tiên được phục vụ trung đoàn không quân tiêm kích đầu tiên trung đoàn 921.

Nhận thức được nhiệm vụ nặng nề và rất vinh dự vẻ vang, cán bộ chiến sĩ đại đội 22 rất phấn chấn làm việc quên mệt mỏi ngày đêm.

Chúng tôi có một tháng để chuẩn bị. Nếu là một sân bay đã và đang hoạt động thường xuyên và nếu là đơn vị đã từng phục vụ thông tin không quân từ trước thì một tháng chuẩn bị là quá dài. Song đối với đại đội 22 chúng tôi ở bối cảnh lúc đó lại thấy một tháng chuẩn bị để đón một trung đoàn bay về là quá ngắn.

Nội Bài là sân bay cấp 1 đầu tiên vừa xây dựng xong. Máy móc, trang thiết bị thông tin phần lớn là của Trung Quốc. Đại đội có ba kỹ sư thì một học Bách Khoa Hà Nội, hai học ở Liên Xô và Ba Lan về đều mù chữ Hán.

Cán bộ chiến sĩ hầu hết được lựa chọn đảng viên, đoàn viên thợ giỏi các đơn vị về. Nhưng đa số là lính bộ binh sang, lần đầu tiên về không quân không khỏi lạ lẫm bỡ ngỡ. Lạ từ tên gọi đến công việc. Trang thiết bị thông tin mới lần đầu được tiếp xúc. Cho nên nhiệm vụ rất quan trọng đặt ra cho chúng tôi một cách giải khó mà bắt buộc phải giải bằng được và giải tốt nhất hay nhất.

Thế là đợt thi đua một tháng làm chủ trang bị khí tài được phát động. Đại đội 22 lúc đó có bảy trung đội, 11 tiểu đội và 16 xe máy đài trạm . Nhiệm vụ của mỗi trung đội, tiểu đội đài trạm khác nhau hoàn toàn, không thể điều động đổi chỗ cho nhau được . Ví dụ như B1 là báo vụ tiêu đồ không thể điều sang B2 là dẫn đường hoặc sang B3 là tổng đài dây và cáp, hoặc sang B4 là đèn chiếu dạ hàng hoặc B5 là đối không, hoặc sang B6 là đài phát, B7 là ra đa... và ngược lại. Cho nên quân số biên chế cho từng vị trí đài trạm xe máy gần như cố định, ốm đau không thay thế chỗ cho nhau được. Việc bảo đảm sức khỏe bộ đội đặt lên hàng đầu.

Một tháng nỗ lực thi đua làm cho toàn đơn vị hồ hởi phấn khởi hẳn lên. Tin tưởng vào trình độ khả năng được nâng lên, làm chủ được trang bị đài trạm và quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ phục vụ T.T đón trung đoàn 921 về nước.

Ngày đó đã đến!

Ngày 6-8-1964.

Từ 3 giờ sáng, toàn bộ hệ thống trực thông tin đã bắt đầu làm việc. Các kíp trực ban ngày hôm ấy được tuyển chọn kỹ càng.

Tôi gọi điện thoại đi khắp lượt các vị trí và nhận được báo cáo về tốt, rất tốt, đã sẵn sàng.

Tôi yên tâm đáp xe ra đài chỉ huy HCC K5 làm vị trí trực chỉ huy thông tin.

Thời tiết hôm ấy rất đẹp. Trời thu xanh trong phía Đông rạng hồng, mặt trời đang lên đỉnh núi đồi. Phía Bắc, phía Tây lởn vởn vài mảng mây tan dần trên núi Tam Đảo. Phía Nam thi thoảng có chớp. "Chớp đằng Nam vừa làm vừa chơi". Quang cảnh sân bay sáng nay trông thật tuyệt vời. Hơn 500 ngọn đèn đường băng đường lăn sân đỗ đủ các sắc màu đỏ tím, cam, vàng, bật sáng lung linh, rực rỡ.

Bảng tiêu đồ SCH đã xuất hiện một mũi tên trên không phận nước Trung Hoa anh em. Rồi mũi tên dịch dần lướt trên dãy núi biên giới phía Bắc nước ta.

Ra đa PCN-7 đã bắt được mục tiêu và làm nhiệm vụ hướng dẫn chỉnh sửa vào hành lang an toàn đã được lệnh cấm các lực lượng phòng không mặt đất hoạt động.

(Thời kỳ này lực lượng phòng không mặt đất của ta như cao xạ tầm thấp tầm cao, đã khá mạnh và triển khai rộng khắp).

Chỉ ít phút sau, toàn mạng đối không chỉ huy, đối không định hướng bắt liên lạc được với máy bay. Đài K5, chỉ huy hạ cánh phát lệnh liên tục.

Biên đội đầu tiên vào vòng lượn từ từ hạ cánh. Chúng tôi vui sướng reo lên, máy bay của ta đẹp quá! Tuyệt vời quá.

Người cờ hiệu, hai tay phất điệu nghệ thuần thục như múa, điều khiển từng chiếc máy bay vào đường lăn đến sân đỗ.

Người phi đội trưởng biên đội đầu tiên chính là người trung đoàn trưởng không quân tiêm kích đầu tiên: Anh Đào Đình Luyện, sau khi hạ cánh an toàn và báo cáo cấp trên, anh bắt tay một lượt những người có mặt đón trung đoàn không quân - trung đoàn 921 về nước.

Là người lính, phục vụ thông tin quân đội trên hai chục năm, lần đầu tiên được phục vụ trung đoàn không quân tiêm kích đầu tiên chuyển trường về nước an toàn, an toàn tuyệt đối. Với đại đội thông tin đại đội 22 chúng tôi đó là một phần thưởng cao quý, một kỷ niệm không thể nào quên!