Đại đội phó Nguyễn Hữu Cầu – "Con chim lửa" của pháo binh Cao – Bắc – Lạng

Nguyễn Hữu Cầu, quê Nam Định, sinh năm 1926, là một chiến sĩ pháo binh nổi tiếng gan dạ và mưu trí trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Ông được phong chức Đại đội phó Đại đội 802 Pháo binh, Trung đoàn 45, lực lượng chủ lực của chiến trường Cao – Bắc – Lạng.

Thuở thiếu thời, Cầu là thợ rèn, có sức khỏe phi thường và đôi tay rất khéo. Nhờ khả năng này, khi gia nhập bộ đội năm 1947, ông được tuyển vào đội sửa chữa vũ khí. Trong một trận phục kích trên đường số 4, ông đã sửa pháo ngay giữa trận địa, giúp khẩu đội tiếp tục bắn yểm trợ, từ đó được điều lên làm pháo thủ.

Ông nổi tiếng với biệt danh "Con chim lửa", vì luôn có mặt ở những vị trí hiểm nhất để quan sát và chỉnh thước ngắm. Trong trận Đông Khê năm 1950, ông bò gần 300 mét trên triền núi đá, lọt qua ba ổ đại liên của địch để tìm tọa độ chính xác cho khẩu pháo 75mm. Nhờ báo cáo của ông, chỉ một loạt pháo đã phá hủy hoàn toàn hỏa điểm chủ lực, mở đường xung phong cho bộ binh.

Sau chiến dịch, ông được phong làm Đại đội phó, phụ trách huấn luyện kỹ thuật bắn gián tiếp và sơ cứu pháo hỏng tại trận địa. Dưới sự chỉ huy của ông, Đại đội 802 luôn hoàn thành vượt mức các nhiệm vụ được giao.

Ông tiếp tục chiến đấu tới Điện Biên Phủ, tham gia trận pháo kích mở màn ngày 13/3/1954. Pháo đội của ông đã bắn trúng boong-ke "Him Lam 2", mở đầu cho thắng lợi của ta trong trận đánh đầu tiên tại Điện Biên.