"Đại đội sinh viên" và lời thề bên hầm chỉ huy

​Đó là những ngày trung tuần tháng 8, tiểu đoàn 3, trung đoàn 95 đang chốt giữ hướng Đông Nam Thành cổ. Quân số hao hụt khủng khiếp, những nhóm lính tân binh vừa được bổ sung sang sông vào đêm trước thì đến sáng hôm sau đã hy sinh gần hết. Trong một căn hầm chỉ huy nửa chìm nửa nổi, vị tiểu đoàn trưởng già nhìn vào danh sách những người mới đến: toàn là sinh viên năm thứ nhất, thứ hai của Đại học Tổng hợp và Đại học Nông nghiệp.

​Họ bước vào chiến trường với khuôn mặt thư sinh, đôi bàn tay còn vương vết chai của bút mực chứ không phải của súng đạn. Có một cậu lính tên là Hải, vốn là sinh viên xuất sắc khoa Vật lý. Trong túi áo Hải luôn có một cuốn sổ tay nhỏ để tính toán quỹ đạo bay của đạn pháo địch. Hải nói với đồng đội: "Nếu biết được quy luật của chúng, mình có thể tiết kiệm được vài giây để nhảy xuống hầm".

​Nhưng chiến tranh không có quy luật tuyệt đối. Trong một trận đánh ác liệt, hầm của Hải bị trúng pháo trực diện. Khi đồng đội đào đất lên, họ thấy Hải vẫn đang ngồi trong tư thế che chắn cho chiếc máy điện đài. Trên cuốn sổ tay của anh, dòng chữ cuối cùng không phải là những con số vật lý, mà là một lời thề viết vội: "Thành còn, người còn. Hà Nội ơi, tin chúng tôi!". Anh và những người bạn sinh viên ấy đã dùng chính kiến thức và sự lãng mạn của mình để đối diện với cái chết, biến những mét vuông bùn lầy thành pháo đài của tri thức và lòng quả cảm.