Đại hội Quốc tế Cộng sản V: Tiếng nói đanh thép của đại biểu thuộc địa

Tại Đại hội lần thứ V của Quốc tế Cộng sản diễn ra ở Moscow vào tháng 6/1924, Nguyễn Ái Quốc tham dự với tư cách là đại biểu chính thức của Bộ thuộc địa. Lúc này, tại các phiên thảo luận, nhiều nhà lãnh đạo cách mạng ở các nước châu Âu thường chỉ tập trung vào phong trào công nhân ở chính quốc mà có phần thờ ơ, xem nhẹ phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa phương Đông.

Không rụt rè trước các bậc đàn anh đại khoa, Nguyễn Ái Quốc đã chủ động bước lên diễn đàn. Bằng một giọng tiếng Pháp lưu loát và phong thái vô cùng tự tin, Người thẳng thắn đưa ra những lời phê phán sắc bén. Bác dùng một hình ảnh ẩn dụ đầy sức thuyết phục: "Chủ nghĩa tư bản giống như một con đỉa có hai cái vòi. Một cái vòi bám vào giai cấp vô sản ở chính quốc, còn một cái vòi to hơn bám vào các dân tộc thuộc địa. Nếu các đồng chí muốn giết con đỉa đó, các đồng chí không thể chỉ cắt một cái vòi mà quên đi cái vòi còn lại".

Người đưa ra hàng loạt số liệu cụ thể về tội ác của thực dân Pháp tại Đông Dương để chứng minh rằng cách mạng ở thuộc địa có một vai trò cực kỳ chủ động, thậm chí có thể bùng nổ và giúp đỡ ngược lại cho cách mạng ở chính quốc. Bài tham luận đanh thép của "đồng chí Nguyễn" đã làm rúng động cả hội trường, buộc các nhà lý luận quốc tế phải thay đổi tư duy, nhìn nhận đúng đắn hơn về sức mạnh của các dân tộc thuộc địa.