ĐẠI PHÁ QUÂN THANH MÙA XUÂN KỶ DẬU 1789 – BẢN HÙNG CA BẤT DIỆT CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM

Nội dung lịch sử

Trong dòng chảy hàng nghìn năm lịch sử dân tộc, mùa Xuân Kỷ Dậu năm 1789 mãi mãi được ghi nhớ như một trong những chiến công hiển hách nhất của dân tộc Việt Nam. Chỉ trong một thời gian rất ngắn, dưới sự chỉ huy của Nguyễn Huệ, quân dân Đại Việt đã đánh tan gần như toàn bộ lực lượng xâm lược của nhà Thanh, giải phóng kinh thành Thăng Long và bảo vệ vững chắc nền độc lập của đất nước. Chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí quật cường và nghệ thuật quân sự đặc sắc của dân tộc Việt Nam.

Cuối năm 1788, lợi dụng tình hình rối ren ở Đại Việt sau khi chính quyền Lê – Trịnh sụp đổ, Lê Chiêu Thống sang cầu viện triều Thanh. Lấy cớ "phù Lê", vua Thanh điều một đạo quân lớn tiến vào Đại Việt.

Theo sử liệu, quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy, chia nhiều hướng tiến quân và nhanh chóng chiếm được Thăng Long. Do chủ quan cho rằng lực lượng Tây Sơn không đủ sức phản công, quân Thanh bố trí phòng thủ lỏng lẻo và chuẩn bị ăn Tết tại kinh thành.

Khi nhận được tin quân Thanh xâm lược, Nguyễn Huệ đang ở Phú Xuân (Huế ngày nay). Ông lập tức triệu tập các tướng lĩnh, quyết định thân chinh ra Bắc cứu nước.

Ngày 22 tháng 12 năm Mậu Thân (1788), Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế tại núi Bân, lấy niên hiệu Quang Trung. Việc đăng quang ngay trước khi xuất quân nhằm củng cố chính danh, thống nhất ý chí toàn quân và toàn dân trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm.

Ngay sau lễ đăng quang, Quang Trung trực tiếp chỉ huy đại quân tiến ra Bắc. Chỉ trong thời gian rất ngắn, quân Tây Sơn hành quân thần tốc hàng trăm kilômét. Trên đường đi, nghĩa quân vừa hành quân vừa tuyển thêm binh sĩ, tổ chức luyện tập và chuẩn bị cho trận quyết chiến.

Theo ghi chép trong sử sách, trước khi xuất quân, Quang Trung đã khích lệ quân sĩ bằng quyết tâm đánh thắng giặc ngay trong dịp Tết Nguyên đán và hẹn sẽ mở tiệc ăn mừng chiến thắng tại Thăng Long.

Để tạo yếu tố bất ngờ, Quang Trung lựa chọn thời điểm quân Thanh đang nghỉ Tết, ít đề phòng nhất để phát động tổng tiến công.

Đêm 30 Tết, quân Tây Sơn đồng loạt xuất phát.

Liên tiếp trong những ngày đầu năm mới Kỷ Dậu, quân Tây Sơn đánh thắng các trận Hà Hồi, Ngọc Hồi, Đầm Mực và Đống Đa.

Trong đó, trận Ngọc Hồi là trận đánh ác liệt nhất. Quân Thanh xây dựng hệ thống lũy đất và phòng thủ rất kiên cố.

Quang Trung cho quân chế tạo những tấm khiên lớn bọc rơm ướt để chống tên và hỏa khí của đối phương. Dưới sự chỉ huy trực tiếp của ông, quân Tây Sơn vừa tiến lên vừa che chắn, nhanh chóng áp sát thành lũy.

Khi đến gần, quân Tây Sơn đồng loạt xung phong, phá vỡ toàn bộ tuyến phòng thủ của quân Thanh. Đội hình đối phương nhanh chóng tan rã.

Cùng lúc đó, tại gò Đống Đa, nhiều cánh quân Tây Sơn đồng loạt tiến công, tiêu diệt thêm nhiều lực lượng địch.

Trước sức tiến công như vũ bão của quân Tây Sơn, Tôn Sĩ Nghị hoảng hốt bỏ chạy về nước qua đường Lạng Sơn, không kịp thu gom lực lượng.

Chỉ trong vòng vài ngày, toàn bộ kế hoạch xâm lược của nhà Thanh hoàn toàn sụp đổ.

Trưa mùng 5 Tết năm Kỷ Dậu (1789), Quang Trung cùng đại quân tiến vào Thăng Long trong sự chào đón của nhân dân.

Chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống quân Thanh, bảo vệ nền độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Đại Việt.

Sau chiến thắng, Quang Trung chủ trương nhanh chóng ổn định tình hình đất nước và thực hiện chính sách ngoại giao mềm dẻo với nhà Thanh nhằm giữ vững hòa bình lâu dài. Triều Thanh sau đó công nhận chính quyền Tây Sơn, mở lại quan hệ bang giao bình thường giữa hai nước.

Các nhà sử học đánh giá Đại phá quân Thanh mùa Xuân Kỷ Dậu là một trong những chiến thắng quân sự xuất sắc nhất trong lịch sử Việt Nam. Nghệ thuật hành quân thần tốc, bí mật, táo bạo; lựa chọn đúng thời cơ; kết hợp tiến công liên tục với yếu tố bất ngờ đã tạo nên thắng lợi có ý nghĩa lịch sử đặc biệt.

Ngày nay, Công viên văn hóa Đống Đa, Gò Đống Đa và nhiều di tích liên quan đến chiến thắng vẫn là những địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước. Hằng năm, lễ hội Gò Đống Đa được tổ chức để tưởng nhớ chiến công của Quang Trung và quân dân Tây Sơn.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, Đại phá quân Thanh mùa Xuân Kỷ Dậu là bài học sâu sắc về lòng yêu nước, ý chí độc lập, tinh thần đoàn kết và khát vọng xây dựng một đất nước hùng cường. Đó cũng là lời nhắc nhở mỗi đoàn viên, thanh niên cần tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang của cha ông bằng tri thức, bản lĩnh và trách nhiệm trong thời đại mới.

Ý nghĩa giáo dục

• Giáo dục lòng yêu nước, ý chí bảo vệ độc lập, chủ quyền dân tộc.

Nguồn tham khảo

• Đại Nam thực lục.