Đài Phát thanh Giải phóng

Tiếng nói kiêu hãnh của Thành đồng Tổ quốc

Sau khi đất nước thống nhất, Đài PTGP đã phát đi chương trình cuối cùng vào ngày 31-8-1976, sau 14 năm 7 tháng đầy gian lao mà anh dũng. Kế tục sứ mệnh lịch sử ấy là Đài Tiếng nói Nhân dân TP Hồ Chí Minh (VOH), nay được hợp nhất trở thành Đài Phát thanh và Truyền hình TP Hồ Chí Minh.

Từ trung tâm thành phố, tôi cùng bà Đoàn Thị Thanh Thủy (sinh năm 1957), nguyên kỹ thuật viên Phòng Bá âm, Đài PTGP, ngược lên đầu nguồn sông Vàm Cỏ để tìm về nơi đứng chân của Đài. Khi đến “Thủ đô kháng chiến miền Nam” (Khu căn cứ Trung ương Cục miền Nam, ở rừng Rùm Đuôn, xã Tân Lập, phía Bắc tỉnh Tây Ninh), tôi cảm nhận không khí trầm mặc, nén đầy những ký ức sâu thẳm từ lịch sử. Bà Thủy nói với tôi, đây chính là nơi bà đã dành một thời tuổi trẻ để cùng các chú, các anh làm phát thanh cách mạng.

Vào đầu thập niên 1960, Trung ương đã giao cho Đài Tiếng nói Việt Nam nhiệm vụ giúp Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam lập một đài phát thanh tại khu căn cứ kháng chiến. Với sự hỗ trợ đắc lực của Đài Tiếng nói Việt Nam, Ban Tuyên huấn Xứ ủy Nam Bộ đã bắt tay xây dựng Đài PTGP từ cuối năm 1960 ngay giữa rừng Rùm Đuôn. Đến năm 1961, địch phá rừng để đắp một con đường cắt ngang giữa căn cứ, ta gọi là “lộ ủi Trần Lệ Xuân” để phục vụ khai thác gỗ, nên Đài và các cơ quan cách mạng khác phải di dời qua Chiến khu Đ (vùng Mã Đà, tỉnh Đồng Nai). Sau một thời gian khẩn trương lắp ráp các thiết bị kỹ thuật rất thô sơ, cuối năm 1961, Đài tổ chức chạy thử máy, phát một đoạn trong cuốn “Thủy hử”. Ít lâu sau, Khu ủy miền Tây báo cáo lên Trung ương Cục miền Nam việc bắt sóng được một đài lạ, thì mới biết đây là sóng phát thanh của ta. Khu vực nhà đài có hầm đặt máy nổ, máy phát; hầm của Phòng Bá âm (sản xuất chương trình) như một “studio” chuyên nghiệp dành cho xướng ngôn viên. Đài đã mua được máy phát điện cỡ lớn và máy ghi âm loại tốt, có thể thu được tiết mục của Đoàn Văn công giải phóng; bóng đèn công suất cao do miền Bắc chi viện. Lúc này, Đài cũng khẩn trương thành lập các bộ phận biên tập, tích cực tập dượt chờ ngày phát chính thức