Đại tá, Anh hùng Hồ Thị Bi – “Nữ kiệt miền Đông”, “Chị Năm chính sách”
Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Hồ Thị Bi (tên thật Hồ Thị Hoa) là một nữ cán bộ cách mạng tiêu biểu của Nam Bộ. Từ những ngày đầu kháng chiến, bà nổi tiếng gan dạ, mưu trí, lập nhiều chiến công. Sau đó, bà dành phần lớn cuộc đời cho công tác chính sách, chăm lo hậu phương quân đội và gia đình người có công, trở thành cầu nối giữa hậu phương và tiền tuyến. Trong kháng chiến chống Mỹ, dù tuổi cao, sức yếu, bà nhiều lần trực tiếp vào chiến trường để nắm tình hình, giải quyết chính sách và đưa hàng hóa, vật tư thiết yếu vào miền Nam. Sau ngày đất nước thống nhất, bà tiếp tục chăm lo đời sống cán bộ, chiến sĩ, cựu chiến binh và gia đình thương binh, liệt sĩ. Với những cống hiến đặc biệt, năm 1994 bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Bà qua đời năm 2011, để lại hình ảnh một người phụ nữ Nam Bộ giàu nghị lực, tận tụy và suốt đời vì đồng đội, vì người có công
1. Người phụ nữ Nam Bộ gan dạ, kiên cường
Hồ Thị Bi, tên thật là Hồ Thị Hoa, sinh năm 1916 tại Tân Hiệp, Hóc Môn, Gia Định.
Tháng 6-1936, bà được kết nạp Đảng và sớm tham gia hoạt động cách mạng.
Trong những ngày đầu Nam Bộ kháng chiến, bà nổi tiếng là người gan dạ, mưu trí, có tài đánh giặc, khiến quân địch nhiều phen khiếp sợ.
Năm 1958, bà được phong quân hàm Đại úy, thuộc số rất ít nữ quân nhân được phong cấp bậc này vào thời điểm đó.
2. Từ người chiến sĩ trở thành “Chị Năm chính sách”
Sau khi được giao phụ trách quản lý gia đình hậu phương quân đội, Hồ Thị Bi tập trung chăm lo đời sống gia đình cán bộ, chiến sĩ, bảo đảm chính sách hậu phương để bộ đội có thể yên tâm chiến đấu.
Bà trở thành cầu nối giữa hậu phương miền Bắc và tiền tuyến miền Nam, vận động, tổ chức tiếp nhận và chuyển nhiều nguồn lực vào chiến trường. Những đóng góp dù nhỏ như con gà, buồng chuối, vật dụng sinh hoạt... đều được bà tổ chức, huy động thành nguồn lực phục vụ kháng chiến.
3. Tận tâm với trẻ em và gia đình cán bộ đi B
Khi Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, bà được giao đưa hàng trăm trẻ em ra khỏi vùng bị máy bay địch oanh kích, tổ chức nơi ăn ở và trường lớp để các em tiếp tục học tập.
Để thực hiện chính sách công bằng, sát thực tế, bà không ngại nguy hiểm trực tiếp vào Quảng Trị khảo sát tình hình. Qua thực tế chiến trường, bà càng hiểu rõ những khó khăn, mất mát của cán bộ, chiến sĩ và gia đình họ.
Sau khi trở về Hà Nội, bà tìm cách huy động vật liệu, tổ chức xây dựng 600m² nhà ở cho gia đình cán bộ đi B, thể hiện sự tận tâm với công tác hậu phương.
4. Tuổi cao vẫn vào chiến trường
Cuối năm 1973, khi gần 60 tuổi và đang giữ chức Phó phòng Gia đình hậu phương quân đội thuộc Cục Chính sách - Tổng cục Chính trị, bà được cử vào chiến trường miền Nam khảo sát tình hình thực hiện chính sách.
Một trong những việc bà đặc biệt quan tâm là giải quyết số lượng lớn thư từ của cán bộ, chiến sĩ B2 còn tồn đọng, giúp thư được chuyển tới cha mẹ, vợ con và người thân ở miền Bắc.
Bà cùng cán bộ chính sách tại B2 lập danh mục những nhu cầu thiết yếu để đề nghị hậu phương chi viện cho các gia đình quân nhân ở vùng giải phóng.
5. “Bà già cừ thật!”
Đầu năm 1975, Hồ Thị Bi trở ra miền Bắc để báo cáo và chuyển danh mục yêu cầu chi viện cho chiến trường.
Trong thời gian chưa đầy hai tháng, bà tổ chức tập kết và chuyển hơn 30 tấn hàng gồm vải, quần áo trẻ em, thuốc chữa bệnh... vào chiến trường.
Sau đó, bà lại nhanh chóng trở vào miền Nam theo đường Trường Sơn để tiếp tục công việc.
Trước tinh thần làm việc quyết liệt, không ngại tuổi cao và gian khổ của bà, đồng chí Lê Đức Thọ đã trìu mến nhận xét: “Bà già cừ thật!”. Câu nói trở thành một cách gọi đầy khâm phục đối với người phụ nữ nhỏ bé nhưng giàu nghị lực này.
6. Sau ngày thống nhất vẫn hết lòng vì bộ đội
Sau năm 1975, bà được điều về Quân khu 7, sau đó làm Phó chủ nhiệm Chính trị Bộ tư lệnh TP Hồ Chí Minh.
Khi chiến tranh biên giới Tây Nam xảy ra, bà tiếp tục tìm mọi cách chăm lo hậu phương cho cán bộ, chiến sĩ đang làm nhiệm vụ.
Bà còn quan tâm đến những cán bộ về hưu gặp khó khăn về nhà ở và sinh hoạt. Bà đã lo được:
500 bộ khung nhà gỗ;
160 ván hòm;
55 giường nằm;
cùng một số phương tiện phục vụ công tác.
Những việc làm ấy cho thấy công tác chính sách đối với bà không chỉ là nhiệm vụ mà còn xuất phát từ tình cảm sâu nặng với đồng chí, đồng đội.
7. Nghỉ hưu nhưng không ngừng cống hiến
Năm 64 tuổi, bà nghỉ hưu nhưng vẫn tiếp tục hoạt động.
Bà tham gia Tổ sử Phụ nữ Nam Bộ, góp sức xây dựng Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ. Khi đã 73 tuổi, bà vẫn được đồng đội tín nhiệm bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam và Ủy viên Thường vụ Hội Cựu chiến binh TP Hồ Chí Minh.
Trong thời gian này, bà tiếp tục:
Thăm hỏi, động viên cựu chiến binh.
Giúp đỡ gia đình thương binh, liệt sĩ.
Chăm lo những người có công với cách mạng.
Góp sức thực hiện chính sách xã hội.
Phát huy truyền thống tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam.
8. Những cống hiến và sự ghi nhận
Đại tá Hồ Thị Bi là nguyên đại biểu Quốc hội khóa II, III, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.
Bà được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý. Đặc biệt, năm 1994, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.
Năm 2011, sau gần một thế kỷ sống và cống hiến, bà qua đời. Đến những năm cuối đời, bà vẫn luôn đau đáu với công việc chung, đặc biệt là việc chăm lo cho gia đình quân nhân và những người có công với cách mạng.
Ý nghĩa hình tượng Hồ Thị Bi
Hồ Thị Bi là hình ảnh tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”. Từ một nữ chiến sĩ trực tiếp đánh giặc, bà trở thành người cán bộ chính sách tận tụy, dành cả cuộc đời để chăm lo cho hậu phương, đồng đội và những người có công.
Tên gọi “Nữ kiệt miền Đông” thể hiện sự khâm phục đối với bản lĩnh, lòng dũng cảm; còn “Chị Năm chính sách” thể hiện tình cảm và sự kính trọng của đồng đội đối với một người phụ nữ luôn đặt quyền lợi của cán bộ, chiến sĩ và gia đình họ lên hàng đầu.
