ĐẠI TÁ, ANH HÙNG LLVTND LA VĂN CẦU: HUYỀN THOẠI BỘC PHÁ ĐỒNG KHÊ VÀ TẤM GƯƠNG "TRÁI TIM CÒN ĐẬP CÒN CHIẾN ĐẤU"

Tuổi thơ cơ cực "sống cũng như chết" và ý chí tòng quân tuổi 16

Anh hùng La Văn Cầu (tên thật là Sầm Phúc Hướng) sinh năm 1932, là người dân tộc Tày quê tại xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh (nay thuộc xã Đình Phong), tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo vùng biên giới, tuổi thơ của ông gắn liền với nhiều mất mát và tủi hờn. Bố đẻ và bố dượng của ông đều bị thực dân bắt đi phu rồi bị đánh đập kiệt sức đến chết. Mồ côi cha từ nhỏ, không được đi học và nhiều lần bị khinh miệt, ông từng cay đắng cảm nhận cuộc đời trước cách mạng "sống cũng như chết".

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã đổi thay hoàn toàn cuộc đời ông. Đầu năm 1948, khi đang cày ruộng và nghe tin cán bộ về tuyển quân, người thanh niên 16 tuổi lập tức bỏ cày xin đi bộ đội. Khi bị chê nhỏ tuổi chưa vác nổi súng, ông quả quyết đáp: “Tôi 18 tuổi rồi, vác được cày” để được lên đường nhập ngũ, biên chế vào Đại đội 671, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316.

Cơ trí trong chiến đấu và ý chí "không bỏ súng lại cho địch"

Bước vào quân ngũ, chiến sĩ trẻ La Văn Cầu đã trực tiếp tham gia hơn 25 trận đánh lớn nhỏ và bộc lộ sự gan dạ, mưu trí vượt trội. Trong trận phục kích đèo Bông Lau (1949), ông xung phong tiến sát mặt đường, bắn chết tên lính Pháp trên xe tăng, giật khẩu súng tiểu liên Thompson và hạ gục 9 tên địch. Đến trận bốt Cạm Phầy, giữa vòng vây nhảy dù của địch, với suy nghĩ “chết thì chết chứ không bỏ súng lại cho địch”, ông đã dũng cảm vác khẩu súng liên thanh 12,7mm nặng nề chạy suốt 2km về căn cứ an toàn. Với những chiến công xuất sắc, ông vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1950.

Kỳ tích Đông Khê 1950: "Trái tim còn đập còn chiến đấu"

Trận đánh đồn Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới Thu - Đông (từ ngày 16 đến 18/9/1950) đã đưa tên tuổi La Văn Cầu trở thành huyền thoại bất tử. Là Tổ trưởng tổ bộc phá 5 người, giữa làn đạn dày đặc, ông nảy ra sáng kiến gỡ mìn của địch để phá hàng rào, giúp tiết kiệm bộc phá cho đợt công đồn chính.

Khi tiến sát lô cốt đầu cầu, đạn trung liên của địch bắn giập nát cánh tay phải khiến ông ngất đi. Khi tỉnh lại thấy khối bộc phá còn nguyên, nghĩ đến nhiệm vụ chưa hoàn thành, ông kiên quyết đề nghị đồng đội chặt đứt cánh tay giập nát dính liền. Trước sự ngần ngại của đồng đội, ông dũng cảm khẳng định: “Còn sống là còn chiến đấu. Trái tim còn đập thì còn chiến đấu”. Sau khi được đồng đội giúp cắt phần da thịt còn dính và băng nén vết thương, ông xé áo nhét vào miệng nén chịu đau đớn, dùng tay trái còn lại ôm khối bộc phá 12kg bò lên áp sát. Khi bị địch đẩy bộc phá ra, ông dùng chân đạp mạnh khối bộc phá vào sâu lỗ châu mai rồi giật nụ xòe, san bằng hoàn toàn lô cốt địch và mở đường cho đơn vị xung phong chiếm lĩnh trận địa.

Lá cờ đầu phong trào thi đua, cống hiến trọn đời và lòng biết ơn sâu sắc

Trận đánh Đông Khê thắng lợi đã tạo bước chuyển quan trọng cho Chiến dịch Biên giới 1950. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã tuyên dương La Văn Cầu là "một trong những lá cờ đầu của phong trào giết giặc lập công", biểu tượng cho hình thức chiến thuật bộc phá công đồn. Ngày 19/5/1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, ông vinh dự là một trong 7 chiến sĩ đầu tiên trên cả nước được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Rời chiến trường với thương tật nặng, ông kiên trì tập viết và làm việc bằng tay trái, cống hiến lâu năm tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam cho đến khi nghỉ hưu năm 1996 với quân hàm Đại tá. Ông có 76 năm tuổi Đảng, nguyên là Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và từ trần ngày 24/6/2026 tại Hà Nội ở tuổi 94.

Hơn 7 thập kỷ trôi qua, triết lý “Trái tim còn đập còn chiến đấu” của Anh hùng La Văn Cầu vẫn là ngọn lửa ngời sáng truyền cảm hứng sâu sắc về lòng yêu nước và chí khí quật cường. Cánh tay ông gửi lại chiến trường Đông Khê năm xưa không phải là mất mát mà là niềm tự hào ngời sáng của một thời tuổi trẻ hiến dâng trọn vẹn vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Bằng lòng biết ơn sâu sắc, thế hệ hôm nay luôn khắc ghi công ơn to lớn của Anh hùng La Văn Cầu – người chiến sĩ kiên trung đã dệt nên một tấm gương sáng ngời cho muôn đời sau.