ĐẠI TÁ, ANH HÙNG LLVTND LA VĂN CẦU – “TRÁI TIM CÒN ĐẬP, CÒN CHIẾN ĐẤU”

La Văn Cầu (1932–2026) là người dân tộc Tày, quê ở xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ sớm chịu nhiều mất mát. Năm 1948, khi mới 16 tuổi, ông khai tăng tuổi để được nhập ngũ và được biên chế vào Đại đội 671, Trung đoàn 174.

Từ một chiến sĩ trẻ, La Văn Cầu nhanh chóng trưởng thành qua chiến đấu. Trong kháng chiến chống Pháp, ông đã tham gia 29 trận đánh lớn nhỏ, trong đó có những trận đánh trên Đường số 4 và các chiến dịch quan trọng.

Khi mới khoảng 17 tuổi, trong trận phục kích Bông Lau – Lũng Phầy trên Đường số 4, La Văn Cầu tình nguyện tham gia tổ xung kích. Khi trận đánh bắt đầu, ông phát hiện một lính Pháp trên chiếc xe tăng đi đầu. La Văn Cầu nổ súng tiêu diệt tên lính này, rồi nhảy lên đoạt súng tiểu liên và tiếp tục đánh những tên địch ở gần. Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, riêng trong trận này ông tiếp tục bắn trúng 6 tên địch, góp phần vào thắng lợi của trận đánh. Nhưng chiến công lớn nhất của ông vẫn còn ở phía trước.

Tháng 9/1950, quân ta mở Chiến dịch Biên giới Thu – Đông. Cứ điểm Đông Khê là một vị trí phòng thủ quan trọng của quân Pháp trên Đường số 4. Ngày 17/9/1950, La Văn Cầu được giao chỉ huy một tổ bộc phá gồm 5 người, có nhiệm vụ phá hàng rào, đánh lô cốt đầu cầu để mở đường cho bộ đội tiến lên. Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt.

Đồng đội lần lượt hy sinh hoặc bị thương. La Văn Cầu vẫn tiếp tục tiến lên, mang theo khối bộc phá nặng khoảng 12kg. Rồi một loạt đạn địch trúng vào ông. Cánh tay phải bị gãy nát, má phải cũng bị thương nặng. Cánh tay chỉ còn lủng lẳng khiến ông không thể tiếp tục di chuyển bình thường. Nhưng phía trước vẫn là lô cốt. Phía sau là đồng đội đang chờ đường tiến.

Trong giây phút sinh tử ấy, La Văn Cầu đề nghị đồng đội chặt bỏ cánh tay bị thương để khỏi vướng. Cánh tay phải của người chiến sĩ trẻ được chặt bỏ. Vết thương được băng bó tạm thời. Và ông tiếp tục ôm khối bộc phá bằng cánh tay còn lại, lao về phía lô cốt.

Ông áp sát mục tiêu, đưa bộc phá vào lỗ châu mai rồi kích nổ. Một tiếng nổ dữ dội vang lên. Lô cốt bị phá hủy. La Văn Cầu bị sức ép làm ngất đi. Khi tỉnh lại, ông thấy đồng đội đã tiếp tục xông lên chiếm lĩnh trận địa. Đó chính là khoảnh khắc làm nên tên tuổi La Văn Cầu. Không phải bởi ông không biết đau.

Mà bởi trong khoảnh khắc ấy, ông đặt nhiệm vụ và đồng đội lên trên chính sự sống của mình. Sau Chiến dịch Biên giới, La Văn Cầu được Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp biểu dương là một trong những “lá cờ đầu trong phong trào giết giặc lập công”.

Tháng 5/1951, ông vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại căn cứ Việt Bắc để báo cáo thành tích. Chàng chiến sĩ trẻ phải đi bộ gần hai ngày từ Lạng Sơn để tới nơi gặp Bác.

Đến năm 1952, những chiến công đặc biệt xuất sắc của La Văn Cầu được Nhà nước ghi nhận. Ông được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất, đồng thời được trao Huân chương Quân công hạng Ba.

Sau chiến tranh, dù mang thương tật suốt đời, ông vẫn tiếp tục học tập và công tác trong quân đội. Năm 1996, ông nghỉ hưu với quân hàm Đại tá; trước đó từng công tác tại Bảo tàng Quân đội, nay là Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.

Ngày 24/6/2026, Đại tá, Anh hùng LLVTND La Văn Cầu từ trần tại Hà Nội, hưởng thọ 94 tuổi.

Điều khiến câu chuyện về La Văn Cầu trở nên đặc biệt không chỉ là việc ông mất một cánh tay. Mà là sau khi mất cánh tay, ông vẫn tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ. Ông từng nói về khoảnh khắc ấy bằng một câu rất ngắn: “Trái tim còn đập thì còn chiến đấu.” Một câu nói của một người lính trẻ giữa trận Đông Khê. Nhưng nó đã vượt qua thời gian.

Một cánh tay của La Văn Cầu đã nằm lại ở Đông Khê. Tuổi trẻ của ông nằm lại cùng những năm tháng chiến tranh. Nhưng ý chí của người lính ấy thì không bao giờ nằm lại.

Và sau hơn bảy thập kỷ, câu chuyện về người chiến sĩ ôm bộc phá lao vào lô cốt địch vẫn được nhắc đến như một biểu tượng của tinh thần:

“Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.”

La Văn Cầu – người lính mất một cánh tay, nhưng chưa bao giờ mất đi ý chí chiến đấu.