ĐẠI TÁ, ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN NGUYỄN THÀNH TRUNG – CÁNH BAY TẬN TỤY, HUYỀN THOẠI BÌNH VẬN CỦA ĐẢNG
Đồng chí Nguyễn Thành Trung (tên khai sinh là Đinh Khắc Chung) sinh ngày 9 tháng 10 năm 1947 tại xã An Khánh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Đồng chí sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng: Thân sinh của ông là đồng chí Đinh Văn Dậu (Tư Dậu) – nguyên Phó Bí thư, giữ quyền Bí thư Huyện ủy Châu Thành.
Năm 1963, cha của ông bị chính quyền Sài Gòn sát hại dã man, mẹ và em gái bị bắt giam, nhà cửa bị đốt phá. Nỗi đau mất mát gia đình cùng chứng kiến cảnh quê hương miền Tây Nam Bộ bị càn quét đã đúc kết nên ở người thanh niên trẻ niềm căm thù giặc sâu sắc và quyết tâm dấn thân nối gót cha anh, cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Để hoạt động bí mật, ông đổi sang họ Nguyễn và mang lý lịch mới là Nguyễn Thành Trung.
Năm 1965, Nguyễn Thành Trung được tổ chức Ban Binh vận T2 (Khu 8) đưa lên Sài Gòn học tập và thi vào Khoa Toán - Lý - Hóa, Trường Đại học Khoa học Sài Gòn. Nhận nhiệm vụ từ Ban Binh vận Trung ương Cục miền Nam, ông thi tuyển vào Không lực Việt Nam Cộng hòa. Ngày 31 tháng 5 năm 1969, ông chính thức được kết nạp vào Đảng Nhân dân Cách mạng Miền Nam (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam) trước khi lên đường sang Mỹ đào tạo phi công.
Trở thành một trong những phi công xuất sắc nhất khóa đào tạo tại Hoa Kỳ, ông về nước năm 1972, được biên chế vào Phi đoàn 540 Thần Hổ đóng tại căn cứ không quân Biên Hòa với quân hàm Trung úy. Trong suốt nhiều năm, ông chấp nhận hiểm nguy "ăn cơm ngụy, lái máy bay Mỹ, phụng sự cách mạng", âm thầm chờ thời cơ lập công lớn.
Sáng ngày 8 tháng 4 năm 1975, nhận lệnh lái máy bay chiến đấu F-5E đi càn quét, Trung úy Nguyễn Thành Trung đã tách đội hình, quyết định thực hiện cú đòn bất ngờ: lái F-5E ném bom trực tiếp xuống Dinh Độc Lập – sào huyệt của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, rồi hạ cánh an toàn xuống sân bay dã chiến Phước Long vùng giải phóng.
Ngay sau chiến công rúng động đó, ông được điều gấp ra Phan Rang và Đà Nẵng để làm hướng dẫn viên kỹ thuật, đào tạo cấp tốc cho các phi công miền Bắc chuyển đổi sang lái máy bay A-37 của Mỹ. Chiều ngày 28 tháng 4 năm 1975, ông tiếp tục dẫn đầu "Phi đội Quyết thắng" ném bom sân bay Tân Sơn Nhất, làm tê liệt hoàn toàn tuyến di tản bằng không quân của địch.
Mũi tiến công F-5E ném bom Dinh Độc Lập (8/4/1975): Cú ném bom chính xác bằng máy bay tiêm kích hiện đại F-5E đã giội một đòn tâm lý chí mạng vào bộ máy lãnh đạo chính quyền Sài Gòn, báo hiệu sự sụp đổ không thể đảo ngược của chế độ.
Dẫn đường cho Phi đội Quyết thắng (28/4/1975): Với vai trò phi công dẫn đường kiêm cố vấn kỹ thuật, ông góp công quyết định cùng các đồng chí Nguyễn Văn Lục, Từ Đề, Hán Văn Quảng, Trần Cao Thắng tập kích sân bay Tân Sơn Nhất, mở đường cho các cánh quân tiến vào giải phóng Sài Gòn.
Cống hiến cho Không quân và Hàng không dân dụng: Sau năm 1975, ông dũng cảm nhận nhiệm vụ bay thử 47 chiếc máy bay chiến lợi phẩm do Mỹ để lại để khôi phục sức mạnh cho Không quân; trực tiếp tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam. Về sau, ông giữ chức Phó Tổng Giám đốc Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines), trở thành người Việt Nam đầu tiên lái các dòng máy bay thương mại hiện đại Boeing 767 và 777.
Nhớ lại giây phút lịch sử khi quyết định tách đội hình lái F-5E về ném bom Dinh Độc Lập ngày 8/4/1975, Đại tá Nguyễn Thành Trung chia sẻ:
"Thời điểm hành động đến rất bất ngờ nhưng quyết tâm thì tôi đã nuôi dưỡng từ nhiều năm. Tôi phải trút những quả bom này vào đúng sào huyệt kẻ thù để trả thù cho cha, cho đồng bào và báo hiệu giờ tàn của chế độ Sài Gòn!"
(Trích Báo điện tử Dinh Độc Lập / Báo Sự kiện và Nhân chứng)
Đánh giá về sự quả cảm và sự hy sinh thầm lặng của ông, nhà tình báo – Thiếu tướng Phạm Xuân Ẩn từng trân trọng nhận xét:
"Tôi nghĩ, lẽ ra một người như anh phải được hai lần tôn vinh là Anh hùng Lực lượng Vũ trang, vì không chỉ ném bom Dinh Độc Lập mà sau giải phóng, anh còn can đảm bay thử gần 50 chiếc máy bay Mỹ để lại trong điều kiện vô cùng nguy hiểm."
(Trích Báo Đại Đoàn Kết, bài viết "Chuyện ít biết về người ném bom Dinh Độc Lập")
Đồng chí Nguyễn Thành Trung là biểu tượng kiệt xuất của trí tuệ, bản lĩnh tình báo binh vận và nghệ thuật bay lượn:
Bản lĩnh chính trị kiên trung: Sống và làm việc nhiều năm trong lòng địch, đối mặt với sự nghi ngờ và vô vàn cạm bẫy nhưng ông vẫn giữ trọn niềm tin sắt đá với Đảng và cách mạng.
Tài năng không quân xuất sắc: Là phi công đứng thứ 2 trong số 500 học viên đào tạo tại Mỹ, ông nắm vững kỹ thuật của nhiều dòng máy bay phản lực từ F-5E, A-37 cho đến các dòng máy bay Boeing hiện đại sau này.
Tinh thần dũng cảm, chấp nhận rủi ro: Sẵn sàng nhận nhiệm vụ bay thử hàng chục chiếc máy bay chiến lợi phẩm không còn lý lịch kỹ thuật, đặt tính mạng bản thân sau nhiệm vụ của Tổ quốc.
Sau nhiều năm cống hiến trọn vẹn cho cả Không quân Quân đội Nhân dân Việt Nam và ngành Hàng không Dân dụng Việt Nam, Đại tá Nguyễn Thành Trung nghỉ hưu và sống bình dị cùng gia đình.
Với những chiến công có một không hai trong lịch sử chiến tranh giải phóng dân tộc, ông đã được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, trao tặng Huân chương Quân công, Huân chương Chiến công cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Tên tuổi của ông đi vào lịch sử như một điệp viên – phi công huyền thoại của Cách mạng Việt Nam.
