Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy

Trong lịch sử Không quân Nhân dân Việt Nam, có một phi công đã trở thành nỗi khiếp sợ của những "thần sấm", "con ma" Hoa Kỳ, dù ông chỉ điều khiển chiếc MiG-17 cũ kỹ và xuất thân là một nông dân chính hiệu. Đó là Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy.

Điều làm nên huyền thoại Nguyễn Văn Bảy không chỉ là 7 chiếc máy bay Mỹ bị bắn hạ, mà còn là một hệ tư duy chiến đấu độc nhất vô nhị, được ông đúc kết qua một câu nói cửa miệng đầy khí chất:

"Nó có tên lửa nhưng chưa chắc bắn được, mà nó có bắn mình á chưa chắc gì trúng, mà có trúng chưa chắc gì rơi, mà có rơi thì chưa chắc chết!”

Ngày 21/9/1966, trên bầu trời Chí Linh, ông Bảy một mình đối đầu với biên đội 4 chiếc F-4 Phantom hiện đại. Giữa vòng vây của kẻ thù, tên lửa địch phóng ra như mưa. Nhưng với ông, tất cả chỉ là thử thách cho bản lĩnh.

Ông áp dụng kỹ thuật "ngoặt gấp" đến tàn khốc: Nghiêng cánh, kéo cần lái mạnh đến mức máu dồn xuống chân, mắt tối sầm lại, cái thắt lưng như muốn đứt làm đôi vì sức ép. Chính sự gan lì đó đã khiến những quả tên lửa tầm nhiệt tối tân của đối phương mất phương hướng, bay vèo qua cánh trong gang tấc. Đúng như ông nói: "Nó bắn mình á, chưa chắc gì trúng!".

Khi kẻ thù lỡ đà, ông lập tức áp sát theo chiến thuật: "Phải thấy rõ cái sống mũi thằng phi công Mỹ, to như quả dưa hấu mới được bóp cò". Một quầng lửa rực rỡ bùng lên, chiếc F-4 tan xác dưới làn đạn của người phi công nông dân.

Có những trận đánh, thần chết đã chạm vào cánh máy bay của ông. Một lần, chiếc MiG của ông bị trúng đạn chi chít, thân vỏ thủng hơn 80 lỗ loang lổ, kính buồng lái vỡ tan, gió rít ù tai giữa không trung.

Đồng đội thét qua bộ đàm bảo ông nhảy dù, nhưng ông nghĩ: "Trúng chưa chắc gì rơi!". Ông vẫn bình tĩnh điều khiển "con chim sắt" rách nát ấy, khéo léo lướt trên gió để đưa máy bay về hạ cánh an toàn. Sự sống của ông và sự tồn tại của chiếc máy bay chính là minh chứng sống động nhất cho cái "Chưa chắc"

Sau hòa bình, ông Bảy từ giã bầu trời để về với ruộng vườn Lai Vung, Đồng Tháp. Ông cất bộ quân phục Đại tá, trở lại làm lão nông tri điền, đi chân đất, quăng chài, thả lưới. Ông bảo:

"Cưỡi MiG hay cưỡi trâu thì cũng là phục vụ quê hương. Con chim cắt nhỏ vẫn trị được diều hâu to xác. Quan trọng là mình biết cái thế của mình."

Triết lý "Chưa chắc" của ông không phải là sự liều lĩnh mù quáng, mà là biểu tượng của tinh thần lạc quan tột độ và ý chí sắt đá của dân tộc Việt Nam. Ông dạy chúng ta rằng: Trước những kẻ thù khổng lồ hay những khó khăn tưởng chừng không thể vượt qua, chỉ cần ta có đủ mưu trí và lòng dũng cảm, ta sẽ luôn tìm thấy con đường chiến thắng.

Tháng 9 năm 2019, bầu trời phương Nam lặng lẽ tiễn đưa Đại tá Nguyễn Văn Bảy về với cõi vĩnh hằng. Trong khói nhang trầm mặc tại Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng, người ta chứng kiến những hình ảnh lay động lòng người của tình đồng đội, nghĩa tình quân dân.

Đứng lặng yên bên linh cữu là những mái đầu bạc trắng của các phi công huyền thoại, những người đã cùng ông viết nên trang sử vàng cho Không quân Việt Nam. Đó là Thiếu tướng, Anh hùng Nguyễn Hồng Nhị – người đồng đội thân thiết đã không giấu nổi vẻ bàng hoàng trước sự ra đi của "người anh cả". Đó là các cựu phi công của Trung đoàn 923 Yên Thế năm xưa, những người như Trung tá Nguyễn Văn Nghĩa, từng cùng ông chia nhau bầu không khí loãng trên tầng cao, nay đứng nghiêm trang chào vĩnh biệt vị chỉ huy tài ba của mình.

Nỗi tiếc thương không chỉ dừng lại ở những người mặc áo lính. Những cựu chiến binh già từ quê hương Lai Vung, Đồng Tháp cũng lặn lội đường xa, mang theo hơi thở của ruộng đồng đến tiễn đưa ông. Họ khóc cho một người anh hùng lẫy lừng thế giới nhưng khi về với đời thường lại là một lão nông chân đất, hiền lành, sẵn sàng ngồi vỉa hè uống trà đá, kể chuyện đánh giặc cho con trẻ nghe. Đặc biệt nhất là tấm lòng từ phía bên kia chiến tuyến, khi những cựu phi công Mỹ như Charlie Tutt – người từng đối đầu với ông trên bầu trời – đã gửi những lời chia buồn sâu sắc, tôn vinh ông là một "đối thủ đáng trọng nhất".