Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy: Từ huyền thoại "Không chiến du kích" bắn rơi 7 máy bay Mỹ đến tấm gương Cựu chiến binh mẫu mực thời kỳ Đổi mới

Khi bước vào thời kỳ Đổi mới và hội nhập từ sau năm 1990, hình ảnh những người cựu chiến binh Việt Nam trở về đời thường sau chiến tranh không chỉ là nhân chứng sống của một thời hoa lửa hào hùng, mà còn là tấm gương sáng ngời về đạo đức, lối sống giản dị và tinh thần lao động không ngừng nghỉ để truyền lửa cho thế hệ trẻ. Trong số những nhân chứng lịch sử vĩ đại ấy, câu chuyện về cuộc đời của Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy (1936 – 2019) – người phi công huyền thoại từng điều khiển máy bay MiG-17 bắn rơi 7 máy bay phản lực hiện đại của Mỹ, để rồi khi nghỉ hưu năm 1990 lại trở thành một "ông già Nam Bộ" bình dị gắn bó với ruộng đồng và công tác giáo dục truyền thống – mãi là một bài học sống động về nhân cách "Bộ đội Cụ Hồ".

Sinh năm 1936 tại huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp trong một gia đình nông dân nghèo, năm 1953, khi mới 17 tuổi, chàng thanh niên Nguyễn Văn Bảy gia nhập bộ đội địa phương rồi tập kết ra Bắc năm 1954. Trong những buổi giao lưu truyền thống với đoàn viên, sinh viên suốt những năm tháng thời kỳ Đổi mới (1990 – 2019), bằng chất giọng miền Tây Nam Bộ hào sảng và dí dỏm, ông thường kể lại hành trình kỳ diệu từ một anh lính bộ binh chỉ mới học hết lớp 3 trường làng trở thành phi công tiêm kích phản lực: Khi được tuyển vào Không quân và đưa đi đào tạo, nhờ trí thông minh bẩm sinh và ý chí học tập phi thường, ông đã hoàn thành chương trình văn hóa 7 năm chỉ trong... 7 ngày đêm khổ luyện để nắm vững các nguyên lý khí động học và điều khiển máy bay MiG-17.

Trong hai năm chiến đấu ác liệt 1966 – 1967 trên bầu trời miền Bắc, đối mặt với các loại máy bay siêu âm tối tân bậc nhất thế giới của không quân Mỹ như F-105D (Thần sấm) và F-4 (Con ma) được trang bị tên lửa tầm nhiệt, chiếc MiG-17 của Nguyễn Văn Bảy có tốc độ chậm hơn và chỉ trang bị pháo bắn gần. Thế nhưng, bằng lối đánh "không chiến du kích" độc đáo mang đậm bản lĩnh Việt Nam – bay thấp áp sát địa hình, bất ngờ vọt lên tiếp cận đối phương ở cự ly cực gần rồi mới nhả đạn pháo – phi công Nguyễn Văn Bảy đã xuất kích 94 lần, trực tiếp nổ súng 13 trận và bắn rơi tại chỗ 7 máy bay Mỹ mà không hề bị tổn thất một chiếc máy bay nào.

Kỷ niệm làm nên huyền thoại về sự mưu trí và tinh thần tiết kiệm tài sản cho nhân dân của ông là trận không chiến trên bầu trời Bắc Sơn năm 1966: Khi máy bay MiG-17 của ông bị trúng tới 84 vết mảnh đạn tên lửa của địch làm thủng thân vỏ và hỏng hệ thống đồng hồ buồng lái, Sở chỉ huy đã ra lệnh cho ông nhảy dù để bảo toàn tính mạng. Tuy nhiên, nghĩ đến việc mỗi chiếc máy bay là mồ hôi, hạt gạo của đồng bào chắt chiu đổi lấy, ông kiên quyết không nhảy dù mà dùng cảm giác bay điêu luyện điều khiển chiếc máy bay đầy thương tích hạ cánh an toàn xuống sân bay Kép trước sự kinh ngạc của các chuyên gia quân sự. Ngày 1/1/1967, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Điều làm nên sự vĩ đại trọn vẹn của Anh hùng Nguyễn Văn Bảy chính là quãng đời của một cựu chiến binh mẫu mực trong thời kỳ Đổi mới. Năm 1990, sau khi hoàn thành xuất sắc nhiều trọng trách trong Quân chủng Không quân với quân hàm Đại tá, ông quyết định nghỉ hưu và xin về lại quê hương Đồng Tháp. Thay vì nhận những đãi ngộ vật chất nơi phố thị, vị Đại tá Anh hùng lại xắn quần lội bùn, tự tay đào ao thả cá, trồng sen, nuôi lợn, biến vùng đất hoang hóa ở Lai Vung thành khu vườn trù phú và tận tình hướng dẫn bà con nông dân cùng phát triển kinh tế hộ gia đình.

Suốt gần 30 năm sống giữa đời thường thời kỳ Đổi mới cho đến khi qua đời vào tháng 9 năm 2019, ngôi nhà giản dị bên ao sen của Đại tá Nguyễn Văn Bảy luôn rộng mở đón hàng ngàn lượt cựu chiến binh, học sinh, sinh viên trong nước và cả những cựu phi công Mỹ từng là đối thủ trên bầu trời năm xưa tìm đến trò chuyện, khép lại quá khứ để hướng tới hòa bình, hội nhập. Cuộc đời của Đại tá Nguyễn Văn Bảy từ bầu trời khói lửa đến ruộng đồng thời bình đã để lại cho thế hệ sinh viên hôm nay một thông điệp vô giá: Hào quang của chiến công nằm ở sự cống hiến vô tư cho Tổ quốc, và phẩm giá cao quý nhất của người anh hùng trong thời kỳ mới chính là sự khiêm nhường, liêm khiết và không ngừng lao động làm đẹp cho quê hương.