Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Ngọc Thảo - nhà tình báo chiến lược Việt Nam
Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Ngọc Thảo (1922–1965) là một nhà tình báo chiến lược huyền thoại của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Thông tin cơ bản và thân thế
Tên khai sinh: Albert Phạm Ngọc Thuần (tên khác: Chín Thảo, Lê Minh).
Năm sinh - Năm mất: 14 tháng 2 năm 1922 – 17 tháng 7 năm 1965.
Quê quán: Tỉnh An Giang (Long Xuyên).
Thân thế: Sinh ra trong một gia đình Công giáo giàu có, là con của đại điền chủ mang quốc tịch Pháp. Ông là trí thức giỏi tiếng Pháp, tiếng Anh.
Sự nghiệp và hoạt động tình báo
Khởi đầu: Năm 1946, ông học lớp cán bộ tình báo khóa đầu tiên tại Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn.
Nhiệm vụ chiến lược: Sau Hiệp định Genève (1954), ông được giao ở lại miền Nam, thâm nhập sâu vào hàng ngũ cao cấp của chính quyền Việt Nam Cộng hòa.
Vỏ bọc và chức vụ: Ông từng giữ chức Tỉnh trưởng Vĩnh Long, Tỉnh trưởng Kiến Hòa (Bến Tre), Thanh tra Ấp chiến lược và mang quân hàm Đại tá Quân lực Việt Nam Cộng hòa.
Hoạt động đảo chính: Ông là nhân vật chủ chốt hoặc đạo diễn trong các cuộc đảo chính và binh biến tại Sài Gòn những năm 1964–1965 (đặc biệt là cuộc binh biến ngày 19 tháng 2 năm 1965 nhằm lật đổ tướng Nguyễn Khánh).
Hy sinh: Ông bị chính quyền Sài Gòn truy nã gắt gao, bị bắt và hy sinh vào tháng 7 năm 1965.
Di sản
Cuộc đời hoạt động của ông là hình mẫu truyền cảm hứng cho nhân vật Thành Luân trong bộ phim truyền hình nổi tiếng "Ván bài lật ngửa".
Ông được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tháng 10 năm 2025, Nhà tưởng niệm Đại tá, Anh hùng Phạm Ngọc Thảo đã được khánh thành tại Vĩnh Long.
