Đại tá Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phùng Văn Khầu

Sinh ra trong một gia đình nghèo dân tộc Nùng tại Cao Bằng, ông mồ côi cha mẹ từ nhỏ và phải đi ở đợ vất vả trước khi tham gia cách mạng. Tên tuổi của ông gắn liền với trận đánh oanh liệt tại cứ điểm đồi E1 vào chiều ngày 30/3/1954 trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phùng Văn Khầu là biểu tượng sống động cho tinh thần mưu trí, dũng cảm của Quân đội nhân dân Việt Nam. Lúc bấy giờ, khẩu đội sơn pháo 75mm do ông chỉ huy thuộc Đại đội 755 được giao nhiệm vụ tiêu diệt 4 lô cốt kiên cố của địch để mở đường cho bộ binh tiến công. Hạn mức đạn được cấp rất eo hẹp, chỉ có tối đa 30 viên. Nhận thấy việc sử dụng máy ngắm thông thường ở cự ly gần không mang lại hiệu quả cao, ông đã có một sáng kiến táo bạo là tháo máy ngắm và trực tiếp nhìn thẳng qua nòng pháo để hiệu chỉnh đường đạn. Bằng sự sáng tạo phi thường này, ông đã bắn trúng các lỗ châu mai một cách chính xác, phá hủy toàn bộ 4 lô cốt địch chỉ với 22 viên đạn và tiết kiệm được 8 viên cho đơn vị.

Sự khốc liệt lên đến đỉnh điểm khi hỏa lực phòng ngự của quân Pháp bắn phá dữ dội, khiến hầm ngụy trang sụp đổ, các đồng đội trong khẩu đội lần lượt hy sinh hoặc bị thương nặng. Giữa trận địa mù mịt khói bom, dù nhiều lần bị sức ép nổ làm ngất đi, ông vẫn kiên cường bám trụ. Một mình ông tự làm thay công việc của toàn khẩu đội: từ vác đạn, nạp đạn, chỉnh hướng cho đến ngắm bắn. Bản lĩnh kiên trung đó đã giúp ông tiếp tục bắn sập 5 khẩu pháo 105 ly, 6 khẩu đại liên cùng một kho đạn của địch, bảo vệ an toàn và yểm trợ đắc lực cho bộ binh ta làm chủ hoàn toàn đồi E1. Sau ngày toàn thắng, từ một người lính Binh nhì không biết chữ, ông không ngừng học tập, tiếp tục cống hiến qua cuộc kháng chiến chống Mỹ và nghỉ hưu với quân hàm Đại tá. Câu chuyện về "pháo thủ một mình một pháo" Phùng Văn Khầu đã trở thành thiên anh hùng ca bất diệt, lưu danh vào lịch sử giữ nước của dân tộc.