ĐẠI TÁ, ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN TRẦN CÔNG AN – “HAI CÀ” VÀ TRẬN ĐÁNH THÁP CANH CẦU BÀ KIÊN LÀM NÊN MỘT LỐI ĐÁNH ĐẶC CÔNG

Trong lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc Việt Nam, có những trận đánh tuy diễn ra với lực lượng rất nhỏ nhưng lại tạo nên dấu ấn lớn lao, mở ra những cách đánh mới và góp phần hình thành nghệ thuật quân sự đặc sắc. Trận đánh tháp canh Cầu Bà Kiên đêm 18 rạng sáng 19/3/1948, do ông Trần Công An, thường được gọi thân mật là Hai Cà, trực tiếp chỉ huy, là một trận đánh tiêu biểu như thế.

Từ một tổ du kích nhỏ chỉ có 4 người, bằng lòng dũng cảm, sự mưu trí, sáng tạo và tinh thần quyết tâm, ông Hai Cà cùng đồng đội đã tiêu diệt một tháp canh kiên cố của thực dân Pháp, loại khỏi vòng chiến 11 tên địch và thu nhiều vũ khí. Quan trọng hơn, trận đánh đã chứng minh hiệu quả của cách đánh bí mật, bất ngờ, táo bạo, lấy ít đánh nhiều; từ đó góp phần đặt nền móng cho một phương thức tác chiến đặc biệt của lực lượng vũ trang Việt Nam – nghệ thuật tác chiến đặc công.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, thực dân Pháp từng bước mở rộng chiến tranh xâm lược trở lại nước ta. Tại Nam Bộ, quân và dân phải đối mặt với lực lượng địch có ưu thế về vũ khí, trang bị và hệ thống phòng thủ. Để kiểm soát địa bàn, bảo vệ các tuyến giao thông và căn cứ quân sự, quân Pháp xây dựng nhiều tháp canh kiên cố, có vị trí quan sát và hỏa lực thuận lợi.

Những tháp canh như vậy trở thành những mục tiêu rất khó đánh đối với lực lượng du kích. Nếu sử dụng lực lượng đông và tấn công trực diện, quân ta có thể chịu tổn thất lớn. Trước yêu cầu thực tế của chiến trường, cần phải tìm ra một cách đánh mới: lực lượng nhỏ nhưng có thể tiếp cận mục tiêu một cách bí mật, đánh nhanh, đánh hiểm và tạo bất ngờ lớn cho đối phương.

Trong hoàn cảnh đó, ông Trần Công An – Hai Cà – đã thể hiện khả năng quan sát, tư duy chiến thuật và tinh thần sáng tạo của một người chỉ huy du kích. Ông nhận thấy nếu có thể tiếp cận sát tháp canh và đánh vào những vị trí yếu của công trình thì có thể vô hiệu hóa mục tiêu mà không cần sử dụng lực lượng lớn.

Ý tưởng ấy đã được biến thành hành động trong trận đánh Cầu Bà Kiên.

Đêm 18 rạng sáng ngày 19/3/1948, một tổ du kích chỉ gồm 4 người, do ông Hai Cà trực tiếp chỉ huy, bí mật tiếp cận tháp canh Cầu Bà Kiên.

Đây là nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm. Tháp canh được xây dựng kiên cố, có lực lượng địch canh giữ và các vị trí phòng thủ được bố trí để kiểm soát khu vực xung quanh. Chỉ một tiếng động bất thường hoặc một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả tổ du kích bị phát hiện.

Nhưng bằng sự bình tĩnh và táo bạo, tổ du kích đã bí mật áp sát mục tiêu.

Một trong những điểm đặc biệt của trận đánh là cách tiếp cận rất sáng tạo. Các chiến sĩ sử dụng thang để leo lên cao, tiếp cận gần tháp canh, sau đó sử dụng lựu đạn và khối thuốc nổ đánh vào các lỗ châu mai – những vị trí có ý nghĩa quan trọng trong hệ thống phòng thủ của tháp.

Cách đánh này tạo ra yếu tố bất ngờ lớn. Thay vì tấn công trực diện từ bên ngoài, các chiến sĩ tìm cách áp sát và đánh vào điểm yếu của công trình. Với sự táo bạo và quyết đoán, tổ du kích đã hoàn thành nhiệm vụ.

Tháp canh Cầu Bà Kiên bị tiêu diệt, 11 tên địch bị loại khỏi vòng chiến, nhiều vũ khí được thu giữ.

Một tổ chiến đấu chỉ có 4 người đã làm nên một chiến công lớn trước một mục tiêu phòng thủ kiên cố. Nhưng giá trị của trận đánh không chỉ nằm ở con số thương vong hay số vũ khí thu được. Điều quan trọng hơn là từ thực tiễn chiến đấu, quân ta đã chứng minh được rằng: một lực lượng nhỏ, nếu có cách đánh phù hợp, nắm chắc yếu tố bí mật, bất ngờ và đánh đúng điểm yếu của đối phương, hoàn toàn có thể tiêu diệt những mục tiêu được bảo vệ nghiêm ngặt.

Trận Cầu Bà Kiên trở thành một dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển của nghệ thuật tác chiến đặc công Việt Nam.

Từ trận đánh này, phương thức chiến đấu dựa trên các yếu tố bí mật, bất ngờ, táo bạo, đánh hiểm và lấy ít đánh nhiều ngày càng được nghiên cứu, hoàn thiện và phát triển. Đây chính là những đặc trưng nổi bật của nghệ thuật tác chiến đặc công sau này.

Người chiến sĩ đặc công không nhất thiết phải có lực lượng đông hay hỏa lực mạnh. Điều quan trọng là phải biết tận dụng địa hình, bí mật tiếp cận mục tiêu, lựa chọn đúng thời cơ, đánh vào nơi hiểm yếu và nhanh chóng hoàn thành nhiệm vụ.

Những kinh nghiệm được rút ra từ thực tiễn chiến đấu đã góp phần tạo nên một lực lượng đặc biệt tinh nhuệ của Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ những tổ du kích ban đầu, nghệ thuật đặc công từng bước được xây dựng, phát triển thành một phương thức tác chiến độc đáo, phù hợp với điều kiện chiến tranh nhân dân Việt Nam.

Bởi vậy, ông Hai Cà không chỉ được nhớ đến với tư cách là người chỉ huy một trận đánh nổi tiếng, mà còn được nhắc đến như người đặt nền móng cho lối đánh tháp canh và góp phần khai sinh một phương thức tác chiến đặc công đặc sắc.

Điều đáng quý ở Đại tá Trần Công An không chỉ là lòng dũng cảm mà còn là khả năng từ thực tiễn chiến trường tìm ra cách đánh phù hợp.

Trong chiến tranh, sự sáng tạo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi tương quan lực lượng không cân bằng, người chiến sĩ phải biết biến yếu thành mạnh, biến bất lợi thành lợi thế. Đó chính là tư duy của người chỉ huy: không đối đầu với đối phương theo cách họ có ưu thế, mà tìm cách đưa trận đánh về điều kiện có lợi cho mình.

Trận Cầu Bà Kiên là minh chứng sinh động cho tư duy ấy.

Chỉ với 4 chiến sĩ, ông Hai Cà đã lựa chọn cách đánh không đối đầu trực diện với hệ thống phòng thủ của địch mà bí mật tiếp cận, đánh vào điểm yếu và tạo bất ngờ. Cách đánh ấy vừa thể hiện lòng gan dạ, vừa thể hiện sự tính toán kỹ lưỡng, khả năng quan sát và nắm bắt tình hình.

Chính những phẩm chất đó đã góp phần làm nên hình tượng người chiến sĩ đặc công Việt Nam: dũng cảm nhưng không mạo hiểm mù quáng; táo bạo nhưng phải chính xác; quyết đoán nhưng luôn đặt nhiệm vụ và sự an toàn của đồng đội lên hàng đầu.

Sau trận đánh Cầu Bà Kiên, nghệ thuật đánh tháp canh tiếp tục được nghiên cứu, vận dụng và phát triển trong thực tiễn chiến đấu. Những cách đánh đặc công ngày càng trở nên phong phú, từ đánh căn cứ, kho tàng, sân bay, bến cảng đến các mục tiêu quân sự quan trọng.

Tinh thần sáng tạo từ những trận đánh đầu tiên đã được các thế hệ cán bộ, chiến sĩ đặc công kế thừa và phát triển. Trải qua những năm tháng kháng chiến, lực lượng đặc công đã lập nên nhiều chiến công vang dội, trở thành một trong những lực lượng đặc biệt tinh nhuệ của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ngày 19 tháng 3 hằng năm được lấy làm Ngày truyền thống của Binh chủng Đặc công. Mốc thời gian ấy gắn liền với trận đánh tháp canh Cầu Bà Kiên – trận đánh đã mở đầu cho một lối đánh đặc công đầy sáng tạo và hiệu quả.

Đó không chỉ là niềm tự hào của những người lính đặc công mà còn là một dấu son trong lịch sử nghệ thuật quân sự Việt Nam.

Ngày nay, khi đất nước đã bước vào thời kỳ hòa bình và phát triển, những câu chuyện về Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Công An vẫn mang giá trị giáo dục sâu sắc.

Thế hệ trẻ hôm nay có thể không phải cầm súng ra trận như cha ông, nhưng vẫn cần học tập ở những người anh hùng tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, không ngại khó khăn và luôn tìm tòi, sáng tạo để hoàn thành nhiệm vụ.

Nếu người lính năm xưa biết tìm ra cách đánh mới trước những mục tiêu tưởng như không thể vượt qua, thì thanh niên hôm nay cũng cần biết tìm ra những cách làm mới trong học tập, lao động, chuyển đổi số, khởi nghiệp, tình nguyện và xây dựng quê hương.

Lịch sử không chỉ để nhớ mà còn để tiếp thêm động lực cho hiện tại.

Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Công An – Hai Cà – đã để lại một di sản đặc biệt: đó là tinh thần sáng tạo, lòng dũng cảm và nghệ thuật lấy nhỏ thắng lớn. Từ một tổ du kích 4 người trong trận đánh tháp canh Cầu Bà Kiên năm 1948, một lối đánh đặc công đã từng bước hình thành và phát triển, góp phần làm nên truyền thống vẻ vang của Binh chủng Đặc công Việt Nam.

Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua, nhưng ý nghĩa của trận đánh Cầu Bà Kiên vẫn còn nguyên giá trị. Đó là câu chuyện về bản lĩnh của người chiến sĩ, trí tuệ của chiến tranh nhân dân và sức mạnh của sự sáng tạo trước thử thách.