ĐẠI TÁ, ANH HÙNG TRẦN VĂN XUÂN: "KHẮC TINH" MÁY BAY MỸ VÀ TRÍ TUỆ NGƯỜI LÍNH THỦY LỢI
Sinh năm 1948 tại Thường Tín (Hà Nội), người thanh niên Trần Văn Xuân vốn là một sinh viên giỏi năm thứ 5 Khoa Thủy công Thủy điện, Trường Đại học Thủy lợi. Năm 1971, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, ông tạm gác lại giấc mơ kỹ sư, xếp bút nghiên hăng hái lên đường ra chiến trường. Sau khóa huấn luyện cấp tốc, ông được tiếp nhận và làm quen với tên lửa A72 – dòng khí tài phòng không tầm thấp hiện đại do Liên Xô viện trợ.
Đầu năm 1972, khi đặt chân vào chiến trường miền Nam khốc liệt, bằng tư duy phân tích của một người học kỹ thuật, xạ thủ Trần Văn Xuân đã sớm nhận ra những bất cập giữa lý thuyết thao trường và thực tế chiến đấu. Việc bố trí lực lượng tên lửa quá sát tuyến 1 cùng vết khói lộ diện khi phóng đạn đã khiến hỏa lực địch phản công dữ dội, cướp đi sự sống của 5 đồng đội ngay trận đầu. Đau xót trước tổn thất của đơn vị, ông đã trăn trở đêm ngày để tìm ra giải pháp khắc phục.
Bằng bản lĩnh và tri thức sẵn có, Trần Văn Xuân đã đưa ra hàng loạt cải tiến mang tính bước ngoặt. Ông quyết định thay đổi tham số bắt mục tiêu, bỏ việc đào hầm trận địa cố định để chuyển sang làm hầm trú ẩn chữ A; đồng thời mưu trí ném cỏ khô kiểm tra hướng gió, lợi dụng các hố bom đạn cũ làm trận địa cơ động để làn khói tên lửa bị gió cuốn đi đánh lừa kẻ thù.
Không dừng lại ở đó, đến tháng 9/1972, khi phối thuộc với Tiểu đoàn 24 cao xạ, ông đã ứng dụng phương pháp lượng giác, nghiên cứu khung điểm đón của súng phòng không 12,7mm nâng lên áp dụng cho tên lửa A72. Sáng kiến này giúp mở rộng tầm quan sát, đón bắt chính xác hướng bay và độ cao của máy bay địch. Nhờ phương pháp cải tiến ấy, ngay trong trận áp dụng đầu tiên, đồng đội của ông đã bắn rơi tại chỗ 1 máy bay C47. Bản thân xạ thủ Trần Văn Xuân cũng lập nên chiến công chói lọi khi tự tay bắn hạ 8 máy bay Mỹ, góp phần đưa hiệu suất chiến đấu thực tế của tên lửa A72 vượt xa thông số tiêu chuẩn của nhà sản xuất.
Chiến tranh lùi xa, người chính trị viên, sĩ quan tham mưu tài ba năm xưa về lại với cuộc sống đời thường, vinh dự được Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký lệnh đặc cách trao bằng tốt nghiệp Đại học Thủy lợi và được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Dù tuổi tác đã cao, Đại tá Trần Văn Xuân vẫn đau đáu một niềm nhớ thương về những đồng đội A72 năm xưa – những người từng lặng lẽ xông pha phối thuộc khắp các chiến trường. Ông tích cực tham gia Ban liên lạc bạn chiến đấu, miệt mài làm cầu nối hỗ trợ đồng đội gặp khó khăn, giúp thu thập hồ sơ đề nghị vinh danh những chiến công còn xót lại. Cuộc đời của Anh hùng Trần Văn Xuân – từ một sinh viên giỏi trên giảng đường đến "khắc tinh" của không lực Hoa Kỳ trên chiến trường – mãi là biểu tượng ngời sáng về trí tuệ, bản lĩnh và lòng yêu nước của thế hệ trẻ Việt Nam.
