Đại tá Bác sĩ Nguyễn Ngọc Toản – Cứu chữa thương binh dưới tầm bom đạn
Cựu chủ nhiệm quân y trung đoàn, người bác sĩ chiến trường đã phẫu thuật, cứu sống hàng ngàn thương bệnh binh ngay tại các hầm mổ dã chiến vùng chiến sự ác liệt.
Ký ức chiến trường
Tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ đang ở giai đoạn cần nhân lực y tế nhất, bác sĩ trẻ Nguyễn Ngọc Toản lập tức viết đơn tình nguyện vào chiến trường miền Nam. Ông được bổ nhiệm làm bác sĩ phẫu thuật, sau đó là Chủ nhiệm quân y của một trung đoàn bộ binh chủ lực hoạt động tại chiến trường miền Trung - Tây Nguyên.
Đối với bác sĩ Toản, "phòng mổ" của ông không có ánh đèn rực rỡ, không có máy móc hiện đại, mà chỉ là một căn hầm chữ A chật hẹp, ẩm ướt đào sâu vào lòng đất, ánh sáng duy nhất là chiếc đèn pin đeo trán hoặc đèn dầu tự chế từ vỏ đạn. Trong suốt những năm tháng chiến tranh, ông đã thực hiện hàng ngàn ca phẫu thuật phức tạp dưới tiếng gầm rú của máy bay B-52 và tiếng pháo kích dồn dập. Có những ngày chiến dịch cao điểm, thương binh chuyển về dồn dập, ông phải đứng liên tục 24 đến 36 tiếng đồng hồ bên bàn mổ dã chiến, đôi bàn tay đẫm máu đồng đội nhưng đầu óc phải tỉnh táo đến từng tích tắc để giành giật sự sống cho chiến sĩ khỏi tay tử thần. Ông nhớ nhất những ca phẫu thuật phải cắt bỏ chi của chiến sĩ mà không có đủ thuốc gây tê, ông vừa mổ vừa trào nước mắt vì thương đồng đội, còn người chiến sĩ thì nghiến chặt răng chịu đựng, không một tiếng kêu rên để giữ bí mật cho căn hầm dã chiến.
Trở về đời thường
Hòa bình lập lại, ông tiếp tục cống hiến cho ngành quân y, tham gia giảng dạy và nghiên cứu khoa học, đóng góp nhiều đề tài có giá trị cho y học quân sự Việt Nam trước khi nghỉ hưu với quân hàm Đại tá.
Hiện nay, ở tuổi xế chiều, bác sĩ Nguyễn Ngọc Toản sống yên bình tại Hà Nội. Dù không còn cầm dao mổ, ông vẫn thường xuyên mở các buổi tư vấn sức khỏe miễn phí cho các cựu chiến binh và người nghèo tại địa phương. Ông cũng tích cực viết hồi ký, ghi lại những kinh nghiệm xử lý vết thương chiến trường và những câu chuyện cảm động về tình đồng chí, tình người trong hoạn nạn. Đối với ông, phần thưởng cao quý nhất cuộc đời không phải là danh hiệu, mà là mỗi khi nhận được một lá thư, một cuộc điện thoại từ một người cựu binh già ở một miền quê xa xôi, gọi ông bằng cái tên thân thương: "Người sinh ra tôi lần thứ hai".
