Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Đại tá Bùi Quang Thận

Ông là người lính Quân đội nhân dân Việt Nam đầu tiên cắm lá cờ chiến thắng của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam trên nóc Dinh Độc Lập vào lúc 11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Ninh Bình21/04/2026Phạm Thị Minh Thúy (Tiểu học Lộc Hạ)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Đại tá Bùi Quang Thận: Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta kết thúc thắng lợi bằng cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 với chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Chúng tôi may mắn - có thể nói như thế - đã thay mặt 5 cánh quân đánh chiếm Dinh Độc Lập đầu tiên. Nhiệm vụ của 5 cánh quân thực hiện 5 mục tiêu: Đánh vào Bộ Tổng tham mưu, sân bay Tân Sơn Nhất, Nha Cảnh sát Sài Gòn, đài Phát thanh và cuối cùng hội tụ ở Dinh Độc Lập. Có lẽ tôi sẽ không quên được thời khắc lịch sử của 37 năm về trước dù có tuổi già và có lẫn đi chăng nữa. Cho đến bây giờ, chúng tôi vẫn nhớ như in trong đầu ngày 30/4/1975 đã hành động như thế nào khi đánh chiếm Dinh Độc Lập. Có thể nói không cuộc chiến tranh nào là không có đổ máu và những ngày cuối cùng của chiến tranh máu cũng đã đổ rất nhiều. Ngay trước cửa ngõ Sài Gòn, nhiều đồng chí, đồng đội đã ngã xuống trước một hai tiếng đồng hồ giải phóng Sài Gòn - Gia định. Chúng tôi rất vinh dự và tự hào là đơn vị đầu tiên húc xe tăng đổ cổng Dinh Độc Lập và cắm lá cờ cách mạng trên nóc Dinh Độc Lập.

Đại tá Bùi Quang Thận: Khi xe tăng chúng tôi đến cổng Tây của Sở thú thì không biết Dinh Độc Lập đi lối nào. Gặp một chị đi xe Honda ngang qua, chúng tôi vẫy gọi thì chị ta không dừng. Tiện thể cầm khẩu AK, tôi bắn chỉ thiên mấy phát thì chị ta mới dừng lại. Đầu tiên hỏi: “Dinh Độc Lập ở chỗ nào?”, chị ta trả lời: “Tôi không biết”. Tôi lại bảo: “Nơi Nguyễn Văn Thiệu đến làm việc đó”, chị ta lại bảo: “Cũng không biết”. Chị ta kiên quyết không nói nên chúng tôi bảo chị lên xe với chúng tôi, còn chúng tôi đưa đi đâu thì quyền của chúng tôi. Cuối cùng chị cũng nói: “Nếu tôi chỉ cho các ông thì các ông có thả cho tôi đi không?”, chúng tôi nói: “Thế thì tốt quá rồi”. Chị đã chỉ đường và chúng tôi thả chị đi ngay. Sau khi chị ta đi, chúng tôi cứ ngỡ Dinh Độc Lập là tòa nhà cao tầng nhất của thành phố này nhưng đến gần lại không cao lắm. Khi còn cách Dinh khoảng 50 m, tôi không biết trong xe còn bao nhiêu quả đạn. Tôi ra lệnh đồng chí pháo thủ nạp đạn, nhắm chính giữa để bắn, mục đích không phải phá vỡ Dinh mà bắn để uy hiếp quân ngụy Sài Gòn vẫn còn trong Dinh. Bắn lần thứ nhất không nổ, sau đó tháo ra bắn lại lần thứ 2 cũng không nổ. Tôi hỏi đồng chí nạp đạn là trên xe còn bao nhiêu viên đạn, đồng chí ấy báo còn 1 quả nữa. Thế là tôi cho giữ lại quả đạn đó không bắn nữa và ra lệnh cho đồng chí lái xe húc xe vào chính giữa cổng Dinh Độc Lập. Húc đến lần thứ 3 vẫn không sập được cổng. Lúc đó xe tăng của anh Vũ Đức Toàn tiến đến và tôi yên tâm có thể vào Dinh được rồi. Tôi lấy lá cờ trên cần ăng-ten xe xuống và dặn đồng chí pháo thủ 2 là 10 phút không thấy cờ thì bắn nốt viên đạn còn lại.

Tôi chạy vào Dinh và gặp rất nhiều khó khăn. Dinh là công trình kiến trúc hiện đại mà tôi chưa từng tiếp xúc nơi nào như thế. Tôi chạy lên tầng 2, thấy một nhóm người lố nhố, sờ vào hông thì thấy không mang súng. Bấy giờ tôi sợ toát mồ hôi vì nếu họ bắn thì không có vũ khí để chống trả. May là những người đó không có phản ứng gì. Lúc đó, tôi nghĩ là nên bắt một ông to nhất đi với mình để an toàn nhất. Tôi chạy vào, va vào cửa kính và bật ra, thì thấy có một ông chạy ra, ông đó là Lý Chánh Trung - nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin liên lạc truyền thông của ngụy quyền Sài Gòn. Tôi chộp lấy tay ông ta, ông ta là quan chức còn mình lúc đó là thanh niên khỏe mạnh nên bóp tay rất chặt. Ông ta kêu đau và đề nghị nới tay. Tôi quát to đòi gặp Tổng thống Dương Văn Minh, phải quát to vì mình không mang vũ khí, để uy hiếp tinh thần. Khi Dương Văn Minh ra, tôi bóp tay và bắt ông ta dẫn mình lên cột cờ vì như vậy mình an toàn hơn. Ông ta lại cử người khác dẫn tôi đi vào thang máy. Trong đời tôi chưa bao giờ quên giây phút khi vào thang máy này. Khi ông ta đưa tay ấn nút thang máy một phát, thang mở ra, trông nó như cái hòm. Ông ta bảo: “Mời ông vào”. Tôi lại nghĩ: “Mình vào đây mà ông ta nhốt lại trong cái hòm này biết bao giờ mà ra được”. Tôi không vào và cứ đứng mãi trước cái thang máy. Dùng dằng mãi, tôi bảo ông ta vào trước, úp mặt vào thành thang máy và tôi đi vào theo. Vừa vào thì ông ta đưa tay ấn nút thang máy. Mình đâu có biết, tưởng ông làm gì nên dùng 2 tay quật tay ông ta ra đằng sau và bảo: “Ông làm gì đấy”. Ông ta mới bảo: “Không, để tôi đưa thang máy lên”. Lúc bấy giờ mình mới biết đến cái thang máy là thế nào.

Sau khi ra khỏi thang máy, tôi hạ cờ xuống một cách dễ dàng vì nó cột bằng dây nilông. Xem đồng hồ thì thấy lúc này là 11 giờ 30 ngày 30/4/1975, tôi ghi chữ Thận vào trên đó (chứ không viết cả họ lẫn tên) và kéo cờ lên. Vì người đưa tôi lên đã xuống trước, mình thì chẳng biết cách sử dụng thang máy thế nào nên cứ lần mò mãi theo đường cầu thang để xuống.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn