Đại tá Đoàn Khuê: Người chỉ huy xuất sắc trên chiến trường Liên khu 5
Bài viết khắc họa chân dung Đại tá Đoàn Khuê (tên thật là Đoàn Khuê), một cán bộ quân sự tài năng và kiên cường, người đã có những đóng góp quan trọng trong kháng chiến chống Pháp tại Liên khu 5. Từ vai trò Bí thư Đảng ủy, Chính ủy các Trung đoàn, đến Chính ủy Liên khu 5, ông luôn thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, quyết đoán trong chỉ đạo chiến đấu, góp phần tạo nên nhiều chiến thắng vang dội, đặc biệt là trong Chiến dịch Nguyễn Huệ và Chiến dịch Bắc Tây Nguyên
Giai đoạn đầu tại Liên khu 5 và Chiến dịch Nguyễn Huệ 🎯
Cuối năm 1945, quân Pháp mở rộng đánh chiếm Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Đồng chí Đoàn Khuê được điều động vào Khu 5, giữ chức Bí thư Đảng ủy, Chính trị viên các Trung đoàn 69, 73, 78, 126, 84 và Ủy viên Thường vụ Ban cán sự Đảng tỉnh Đắk Lắk.
Tháng 1-1949, thực hiện chỉ đạo của Trung ương Đảng, Liên khu 5 phát động chiến tranh du kích rộng rãi, trong đó có việc phát triển chiến tranh ở Tây Nguyên.
Để thực hiện hiệu quả, Ban chỉ huy Trung đoàn 84 đã quy định nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị. Đồng chí Đoàn Khuê là tấm gương sáng cho cán bộ, chiến sĩ, luôn khắc phục khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ, đặc biệt là quyết tâm học ngôn ngữ đồng bào các dân tộc để thuận lợi cho công tác tuyên truyền.
Từ tháng 7 đến tháng 9-1950, Bộ tư lệnh Liên khu 5 mở Chiến dịch Nguyễn Huệ (Chiến dịch Đắk Lắk, Nam Tây Nguyên) với sự tham gia của Trung đoàn 803 và 84. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Đoàn Khuê, công tác Đảng, công tác chính trị đã tập trung quán triệt mục đích chiến dịch, nhiệm vụ, phân công cán bộ, đảng viên đi sát từng tổ, đội, nắm chắc tình hình và tư tưởng bộ đội.
Kết quả của Chiến dịch Nguyễn Huệ đã góp phần xây dựng và phát triển cơ sở ở Đắk Lắk, tạo bàn đạp mở rộng cơ sở sang Đông Campuchia.
Vai trò trong Chiến dịch hè 1953 và Bắc Tây Nguyên ⚔️
Mùa hè năm 1953, đồng chí Đoàn Khuê nhận nhiệm vụ Chính ủy Trung đoàn 108. Đồng thời, ông cũng là Phó chính ủy Bộ chỉ huy Chiến dịch hè 1953 trên chiến trường Quảng Nam.
Dưới sự chỉ đạo của ông, cùng với Bộ chỉ huy chiến dịch và Ban chỉ huy Trung đoàn 108, các lực lượng đã giành nhiều thắng lợi, tiêu diệt các cứ điểm như Bà Rén, Cầu Chìm, Non Trượt, Túy Loan. Phong trào đấu tranh chính trị và binh-địch vận cũng có bước phát triển.
Cuối năm 1953, Liên khu 5 mở Chiến dịch Bắc Tây Nguyên. Trung đoàn 108 được giao nhiệm vụ cùng các đơn vị khác tiến lên hướng chính Bắc Kon Tum.
Để buộc quân Pháp điều chỉnh cuộc hành quân Atlante, Bộ chỉ huy Chiến dịch Bắc Tây Nguyên quyết tâm tiêu diệt 3 cứ điểm Măng Đen, Măng Bút, Kon Rẫy. Trung đoàn 108 được giao nhiệm vụ giải quyết cứ điểm Măng Đen.
Trong trận đánh Măng Đen (ngày 27-1-1954), dù gặp khó khăn ban đầu, đồng chí Đoàn Khuê đã thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, quyết đoán khi quyết định chuyển hướng tiến công thứ yếu thành hướng chủ yếu, góp phần làm chủ hoàn toàn cứ điểm Măng Đen vào sáng 28-1-1954.
Sau đó, Trung đoàn 108 tiếp tục tiêu diệt các cứ điểm địch ở Đắk Tô, Đắk Glei và củng cố vùng giải phóng Kon Tum. Đơn vị đã xây dựng cơ sở, gọi hàng hàng trăm lính ngụy và thu giữ nhiều vũ khí.
Chiến thắng Đèo Chư Đrếch và ý nghĩa ✅
Ngày 7-5-1954, sau chiến thắng Điện Biên Phủ, quân ta tiếp tục đẩy mạnh tiến công. Binh đoàn cơ động số 42 của địch tháo chạy khỏi Pleiku.
Trung đoàn 108 và một tiểu đoàn của Trung đoàn 803 đã tổ chức phục kích tại đèo Chư Đrếch.
Trước tình hình lực lượng phục kích phải chờ đợi lâu, gặp khó khăn về lương thực, nước uống, có ý kiến cho rằng nên chuyển sang tập kích. Tuy nhiên, Chính ủy Đoàn Khuê đã kịp thời nắm bắt và chỉ đạo giải quyết tư tưởng, yêu cầu cán bộ, chiến sĩ kiên trì chờ đợi địch.
Ngày 17-7, khi binh đoàn địch tổ chức vượt đèo, Trung đoàn 108 đã tiêu diệt gọn.
Sau chiến thắng này, đơn vị chuẩn bị tiến về Buôn Ma Thuột thì nhận được tin ký Hiệp định Geneva và lệnh ngừng bắn. Trung đoàn 108 được lệnh rút quân về đồng bằng, chuẩn bị tập kết ra Bắc.
Trong suốt quá trình chiến đấu, đồng chí Đoàn Khuê đã thể hiện là một cán bộ cách mạng kiên cường, có bản lĩnh vững vàng, quyết đoán, có tài năng về chính trị và quân sự, để lại những dấu ấn sâu sắc trên chiến trường Liên khu 5.
Trung tướng Đoàn Khuê là một tấm gương về phẩm chất người lãnh đạo quân sự, luôn đặt lợi ích quốc gia lên trên hết và có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
