Đại tá Đoàn Thị Thu (Năm Thu) – Nữ Trưởng Công an quận đầu tiên của Sài Gòn

Nhắc đến lực lượng An ninh Sài Gòn - Gia Định (T4) huyền thoại trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, bên cạnh những chiến công hiển hách của các nam trinh sát, điệp báo, không thể không nhắc đến những nữ chiến sĩ kiên cường, gan góc. Tiêu biểu trong số đó là Đại tá Đoàn Thị Thu (Năm Thu) – một người phụ nữ nhỏ nhắn nhưng mang trong mình ý chí sắt đá và bản lĩnh phi thường.

​Tuổi trẻ sục sôi và chặng đường hoạt động cách mạng gian khổ

​Đồng chí Đoàn Thị Thu sinh ra và lớn lên tại vùng đất thép Củ Chi (TP. Hồ Chí Minh). Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, chứng kiến cảnh bom đạn và sự đàn áp tàn bạo của kẻ thù đối với nhân dân quê hương, từ khi còn là một thiếu nữ, bà đã sớm giác ngộ cách mạng. Khu vườn nhà bà từng là cơ sở cách mạng tin cậy, là hầm nuôi giấu nhiều cán bộ cốt cán.

​Năm 1958, bà chính thức thoát ly gia đình, tham gia vào lực lượng cách mạng. Bằng sự thông minh, lanh lợi và lòng dũng cảm, bà được giao nhiệm vụ làm giao liên, trinh sát, điệp báo, hoạt động luồn lách giữa vùng ngoại thành và nội đô Sài Gòn. Công việc của một chiến sĩ an ninh nội đô đối mặt với muôn vàn hiểm nguy, rình rập từng giây phút bởi mạng lưới mật vụ, cảnh sát và chỉ điểm dày đặc của địch.

​Kiên trung trong ngục tối kẻ thù

​Thử thách khắc nghiệt nhất trong giai đoạn hoạt động bí mật của bà là lần bị kẻ thù bắt giữ khi đang làm nhiệm vụ chuyển tài liệu. Dù tài liệu đã được cất giấu kỹ, bà vẫn sa vào tay giặc.

​Tại đồn địch, bà phải chịu đựng những đòn tra tấn dã man và tàn bạo bậc nhất: từ việc bị đánh bằng gậy ba trắc, châm kim vào mười đầu ngón tay, tra điện cho đến những đòn tra tấn tâm lý nặng nề. Kẻ thù dùng mọi thủ đoạn từ bạo lực cực hình đến dụ dỗ, hứa hẹn nhằm khai thác thông tin về cơ sở và lực lượng cách mạng của ta. Thế nhưng, vượt lên tất cả nỗi đau thể xác, người nữ chiến sĩ trẻ tuổi vẫn giữ vững khí tiết kiên trung của một người đảng viên, không một lời khai nửa chữ, bảo vệ tuyệt đối an toàn cho tổ chức. Sau đó, do địch không đủ bằng chứng và trước áp lực đấu tranh, bà bị tòa án ngụy xét xử án treo rồi đưa về nhà chữa trị, để rồi sau đó lại tiếp tục trở lại hàng ngũ an ninh tiếp tục chiến đấu.

​Vị nữ Trưởng Công an quận đầu tiên và dấu ấn thời bình

​Sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng (1975), đồng chí Đoàn Thị Thu tiếp tục gắn bó máu thịt với lực lượng Công an nhân dân. Với năng lực vượt trội, tinh thần trách nhiệm cao và sự nhạy bén trong công tác giữ gìn an ninh trật tự, bà đã kinh qua nhiều vị trí công tác quan trọng.

​Đặc biệt, bà đã ghi dấu ấn lịch sử khi trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ chức vụ Trưởng Công an quận Tân Bình (TP. Hồ Chí Minh). Ở cương vị một người thủ lĩnh đứng đầu lực lượng công an quận trong những năm tháng đầy khó khăn sau chiến tranh, bà luôn thể hiện tác phong quyết đoán, công tâm, sát sao với cơ sở, đồng thời giữ được sự gần gũi, ấm áp và thấu cảm với nhân dân – những bài học được rút ra từ chính cuộc đời hoạt động cách mạng gian khó trước kia.

​Trải qua gần bốn thập kỷ cống hiến quên mình cho sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, đến năm 1998, Đại tá Đoàn Thị Thu chính thức nghỉ hưu. Những cống hiến xuất sắc của bà đã được Đảng, Nhà nước và ngành Công an ghi nhận bằng nhiều phần thưởng, danh hiệu cao quý, trong đó có danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

​Hình ảnh Đại tá Đoàn Thị Thu ("Năm Thu") – vị nữ trưởng công an quận kiên cường, bản lĩnh thời chiến và giản dị, tình nghĩa thời bình – mãi là niềm tự hào của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, là tấm gương sáng về phẩm chất tuyệt vời của người phụ nữ Việt Nam "anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang".