Đại tá Hoàng Long Xuyên một đời nhớ lời Bác dặn: 'Phải cho oanh liệt mới là thanh niên' (1)

Là người giác ngộ cách mạng từ rất sớm, 17 tuổi, Hoàng Long Xuyên đi theo cách mạng và hoạt động tại vùng rừng Hòa An (Hà Quảng, Cao Bằng).

Năm 1941, Hoàng Long Xuyên là một trong 10 thanh niên trung kiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh cử đi học tại Trường Quân sự Hoàng Phố (Trung Quốc) suốt 4 năm.

Đến cuối năm 1944, ông cùng các bạn học được triệu tập về nước.

Ông Hoàng Long Xuyên không có tên trong danh sách 34 chiến sĩ Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân ngày thành lập (22-12-1944) do lúc trở về bị lạc trong rừng, lúc về đến nơi thì Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân đã ra đời được 2 ngày.

Ông được phân công làm tiểu đội trưởng. Ngày nhập ngũ của ông trong hồ sơ cán bộ vẫn được công nhận là ngày 22-12-1944.

Đầu năm 1945, tiểu đội trưởng Hoàng Long Xuyên nhận nhiệm vụ chỉ huy một cánh quân "Đông tiến", mở đường giao thông liên lạc tới Lạng Sơn, mở rộng căn cứ Cao Bằng đến các huyện thuộc tỉnh Lạng Sơn. Kể từ đây, cuộc đời binh nghiệp của ông gắn bó với Lạng Sơn.

Ông là người xây dựng các đơn vị quân đội từ những ngày đầu nên cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trong kháng chiến chống Pháp lấy tên ông gọi thay cho phiên hiệu đơn vị là "bộ đội Long Xuyên".

Năm 1962, ông về công tác tại Bộ tư lệnh Công an vũ trang (nay là Bộ đội biên phòng), sau đó làm giám đốc công an của toàn Liên khu Việt Bắc.

Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ông được phân công làm trưởng Phòng điều tra hình sự - Bộ tư lệnh Bộ đội biên phòng và gắn bó với lực lượng cho đến ngày nghỉ hưu.